Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 4.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XIII GC 149/15Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi

Odpowiedzialność członka zarządu sp. z o.o. za długi spółki

Fragment uzasadnienia

… radcy prawnego ( art. 129 § 2 i 3 k.p.c. ) samodzielnie pobranym wydrukiem informacji odpowiadającej odpisowi aktualnemu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego ( art. 4 ust. 4 aa w zw. z ust. 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 roku o Krajowym Rejestrze Sądowym , tekst jedn. Dz. U. z 2015 r. poz. 1142 z późn. zm., w zw. z art. 244 § 1 k.p.c. ), że pozwany W. C. jeszcze w połowie 2014 roku, tj. po powstaniu…
VI ACa 951/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rozliczenie kosztów budowy w spółdzielni – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… organ nadrzędny, bądź Sąd w przypadku ich zaskarżenia przez podmioty do tego uprawnione), bądź przez zmianę przez ten sam organ lub organ nadrzędny. Zasada ta wynika wprost z art. 42 prawa spółdzielczego w stosunku do uchwał walnego zgromadzenia spółdzielni, zaś w stosunku do uchwał innych organów – pośrednio z art. 32 prawa spółdzielczego . Spółdzielnia jest bowiem organizacją prowadzącą wspólną działalność w interesie…
  • uchwały organów spółdzielni
Czytaj orzeczenie
VI ACa 467/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Kredyt konsumencki bez pełnej informacji – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… do odstąpienia od umowy przez konsumenta, a także informacje o skutkach uchybienia postanowieniom dotyczącym zasad i terminu spłaty kredytu, a także zarzucając naruszenie art. 4 ust. 2 pkt 3, 10, 11 i 12 ukk przez ich błędną wykładnię polegającą na uznaniu, iż realizacja obowiązku zawarcia w umowie kredytu konsumenckiego regulacji wskazanych w powyższych przepisach nie może przybrać postaci zawarcia ich w harmonogramie…
  • ochrona konkurencji i konsumentów
Czytaj orzeczenie
VI ACa 161/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Ukrywanie informacji o zmianie umowy narusza interesy konsumentów

Fragment uzasadnienia

… (...) , w przesłanym konsumentom Magazynie Abonentów (...) ” (nr 27 maj-czerwiec 2009) co stanowi nieuczciwą praktykę rynkową poprzez naruszenie art. 5 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym (dalej jako uopnpr) i stwierdził zaniechanie jej stosowania z dniem 12 maja 2009 r.; II. nakazał Spółce publikację niniejszej decyzji na stronie internetowej…
  • ochrona konkurencji i konsumentów
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 4: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 4 Kodeksu postępowania cywilnego w aktualnym tekście ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. figuruje wyłącznie z adnotacją „(uchylony)”. Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze nie zawiera już żadnej treści normatywnej, czyli nie formułuje ani uprawnienia, ani obowiązku, ani reguły postępowania przed sądem cywilnym. Ustawodawca zdecydował o usunięciu dawnej treści tego artykułu, pozostawiając jednak jego numer w strukturze kodeksu. Taki zabieg legislacyjny jest standardem techniki prawodawczej: numeracji pozostałych artykułów się nie zmienia, aby nie zaburzać licznych odesłań zawartych w innych ustawach, orzeczeniach i piśmiennictwie. Z punktu widzenia stosowania prawa art. 4 KPC jest więc dziś „pustym miejscem” w tekście ustawy.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Uchylony art. 4 KPC nie ma zastosowania do żadnej sprawy rozpoznawanej według obecnie obowiązujących zasad. Nie można powołać się na niego w pozwie, we wniosku, w apelacji ani w zażaleniu, ponieważ powołanie uchylonej jednostki redakcyjnej nie wywołuje skutków prawnych i bywa traktowane jako oczywista omyłka pisarska. Odwołanie do dawnej treści tego artykułu może mieć znaczenie co najwyżej historyczne lub porównawcze, na przykład przy analizie ewolucji przepisów wstępnych Kodeksu postępowania cywilnego. Jeżeli natomiast czytelnik szuka reguł dotyczących zakresu spraw cywilnych i zasad prowadzenia postępowania, powinien sięgnąć do pozostałych, obowiązujących przepisów części ogólnej kodeksu. Warto również pamiętać, że przepisy przejściowe kolejnych nowelizacji mogą wskazywać, według jakich reguł toczą się sprawy wszczęte przed zmianą stanu prawnego.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje pozew o zapłatę i korzysta ze starszego wzoru pisma pobranego z internetu. We wzorze w podstawie prawnej wpisano „art. 4 KPC”, ponieważ dokument powstał na gruncie wcześniejszego brzmienia ustawy. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu jednolitego przedsiębiorca stwierdza, że artykuł ten widnieje jako uchylony, i usuwa to odwołanie z pisma, zastępując je przepisami rzeczywiście obowiązującymi. Dzięki temu unika sytuacji, w której sąd lub przeciwnik procesowy zwróciłby uwagę na powołanie nieistniejącej podstawy prawnej, co osłabiałoby czytelność argumentacji.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu wciąż widnieje w kodeksie, to przepis nadal działa. Drugim - korzystanie z nieaktualnych komentarzy, wzorów pism czy publikacji internetowych, które przytaczają dawne brzmienie art. 4 KPC bez informacji o jego uchyleniu. Trzecim nieporozumieniem jest zakładanie, że uchylenie przepisu automatycznie oznacza likwidację całej instytucji prawnej; jej elementy bywają przenoszone do innych jednostek redakcyjnych lub do odrębnych ustaw. Dlatego przed powołaniem jakiegokolwiek przepisu warto sprawdzić aktualny tekst jednolity ustawy oraz datę ostatniej nowelizacji. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy w grę wchodzą terminy procesowe, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy art. 4 KPC nadal obowiązuje?

Nie. W aktualnym tekście Kodeksu postępowania cywilnego art. 4 oznaczony jest jako uchylony, co oznacza, że nie zawiera treści normatywnej.

Dlaczego uchylony artykuł wciąż widnieje w kodeksie?

To standardowa technika legislacyjna. Numer jednostki redakcyjnej pozostawia się w tekście, aby nie trzeba było zmieniać numeracji pozostałych artykułów i licznych odesłań do nich.

Czy mogę powołać art. 4 KPC w pozwie?

Nie ma to sensu, ponieważ powołanie uchylonego przepisu nie wywołuje skutków prawnych. Należy wskazać przepisy aktualnie obowiązujące.

Gdzie sprawdzić, czy przepis został uchylony?

Najpewniejszym źródłem jest aktualny tekst jednolity ustawy wraz z informacją o kolejnych nowelizacjach. Starsze wzory pism i publikacje mogą przytaczać nieaktualne brzmienie.

Czy uchylenie przepisu oznacza, że dana instytucja prawna zniknęła?

Niekoniecznie. Jej elementy mogą zostać przeniesione do innych artykułów tej samej ustawy albo do odrębnych aktów prawnych.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 4