I CSK 730/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
25 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 25 czerwca 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.B.
przeciwko P.G.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej P.B.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 25 marca 2025 r., I AGa 93/24,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od powoda na rzecz pozwanego kwotę 5400
(pięć tysięcy czterysta) zł, z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
powodowi niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Powód – P.B. po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa wniósł o
zasądzenie od pozwanego – P.G. kwoty 232.840 zł wraz z ustawowymi odsetkami
za opóźnienie i kosztami procesu, tytułem wynagrodzenia za bezumowne
korzystanie z rzeczy - dmuchańca za okres od 1 stycznia 2018 r. do 31 grudnia
2019 r.
I CSK 730/26
2
Pozwany – P.G. domagał się oddalenia powództwa, podnosząc, że w
spornym okresie wprawdzie był w posiadaniu dmuchańca należącego do powoda,
jednakże nie wykorzystywał go komercyjnie, a jedynie korzystał z prawa
zatrzymania tej rzeczy z uwagi na posiadane wobec powoda wierzytelności.
Odnośnie do okoliczności faktycznych, P.B. jest właścicielem urządzenia
rekreacyjnego - dmuchańca, która to rzecz w okresie od 1 stycznia 2018 r. do 31
grudnia 2019 r. była w posiadaniu pozwanego – P.G., jako posiadacza w złej
wierze (bez tytułu prawnego). Osią sporu w niniejszej sprawie była kwota
wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z powyższego dmuchańca. Potencjalne
wynagrodzenia za korzystanie z tego urządzenia mogły kształtować się w roku
2018 na poziomie kwoty 5.272,40 zł, zaś w roku 2019 w wysokości 5.394,60 zł.
Łącznie wynagrodzenie za korzystanie z urządzenia za oba okresy mogły wynieść:
10.667 zł.; przyjęto też, że w latach 2016 - 2017 wynagrodzenie za korzystanie z
tego samego urządzenia przysługuje powodowi w wysokości 8.730 zł, czyli 4.365 zł
rocznie (ustalenie sądowe).
W wyniku rozpoznania sprawy Sąd Okręgowy w Olsztynie wyrokiem z 8
maja 2024 r., w szczególności, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 10
667 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od dnia 4 stycznia 2022 r. do dnia
zapłaty (pkt 1); w pozostałej części powództwo oddalił (pkt 2).
Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Olsztynie z 8 maja
2024 r. wniósł powód zaskarżając go w części, tzn.: odnośnie do pkt.: 2 oraz 3
rozstrzygnięcia, zarzucając naruszenie przepisów postępowania tzn.: art. 233 § 1
k.p.c.; art. 3271 § 1 pkt 1 k.p.c.; art. 322 k.p.c. oraz przepisów prawa materialnego,
tj.: art. 224 § 2 k.c. w zw. z art. 225 k.c.
Apelujący, w szczególności, wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
zasądzenie od pozwanego na rzecz powoda kwoty 224.899,08 zł z ustawowymi
odsetkami od dnia 6 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty
W odpowiedzi na apelację pozwany wniósł o jej oddalenie.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w Białymstoku apelacja powoda była
bezzasadna. Jak zważył ten Sąd nie ulegało wątpliwości, że powód był uprawniony
do żądania od pozwanego wynagrodzenia za korzystanie z urządzenia
rekreacyjnego typu – dmuchaniec, na podstawie art. 225 k.c. w zw. z art. 224 § 2
I CSK 730/26
3
k.c., przy czym dla powstania tego roszczenia i jego wysokości było obojętne
zarówno to, czy posiadacz odniósł jakąkolwiek korzyść z posiadania rzeczy, jak też,
czy właściciel poniósł jakąkolwiek stratę. Zasadniczą kwestią w realiach
przedmiotowej sprawy było zagadnienie ustalenia stawek czynszu za korzystanie w
danym okresie z dmuchańca przez pozwanego. Sąd II instancji zwrócił uwagę,
mając na względzie ustalenia faktyczne dokonane przez Sąd Okręgowy w
Olsztynie (opinie biegłych, co do oszacowania wysokości stawek najmu za
korzystanie z urządzenia rekreacyjnego tego rodzaju), iż nie wystąpiły przesłanki do
oparcia ustaleń w zakresie należnego powodowi wynagrodzenia na założeniach
przyjętych w wariancie I opinii uzupełniającej (tj. na stawkach wynikających z
przedstawionych przez powoda ofert). Zasadne zaś było dokonywanie tych ustaleń
na podstawie samodzielnych ustaleń biegłego, stanowiących bazę wariantu II opinii
głównej. Sąd Apelacyjny wskazał, że wbrew zarzutowi skarżącego Sąd I instancji
zastosował w sprawie art. 322 k.p.c., co było dopuszczalne. Wobec, bowiem,
niemożliwości ustalenia rzeczywistych, historycznych stawek czynszu najmu
urządzenia (dmuchańca) za lata 2018 - 2019, przyjęcie tych stawek na podstawie
stawek z 2023 r., z korektą o wskaźnik inflacji (mechanizmu tego powód nie
kwestionował) stanowiło w istocie o zastosowaniu tego przepisu.
Ostatecznie Sąd Apelacyjny w Białymstoku wyrokiem z 25 marca 2025 r.
oddalił apelację powoda.
Powód – P.B. - skargą kasacyjną zaskarżył powyższy wyrok Sądu
Apelacyjnego w Białymstoku z 25 marca 2025 r. w całości. Skargę kasacyjną od
tego orzeczenia powód oparł na podstawie naruszenia przepisów postępowania tj.:
art. 322 k.p.c. oraz na podstawie naruszenia przepisów prawa materialnego, tzn.:
art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 225 k.c.
We wnioskach skargi, powód, na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w zw. z art.
3989 § 1 pkt. 4 k.p.c., w szczególności, wniósł o jej przyjęcie do rozpoznania,
wskazując na jej oczywistą zasadność. Tytułem uzasadnienia tej przesłanki
„przedsądu” skarżący zaprezentował wywód prawny, którym stwierdził, w
szczególności, że Sąd Apelacyjny w Białymstoku, przyjmując za własne ustalenia
Sądu Okręgowego w Olsztynie, wprawdzie prawidłowo ocenił zasady
odpowiedzialności pozwanego oraz fakt, iż powodowi należne jest wynagrodzenie
I CSK 730/26
4
za korzystanie z jego rzeczy, jednakże nie można było zgodzić się z wysokością
zasądzonego wynagrodzenia, określoną przez Sąd na poziomie 10 667 zł za okres
dwóch lat. Jak wskazał skarżący Sąd Apelacyjny zgodził się z wcześniejszym
ustaleniem Sądu Okręgowego w Olsztynie i z jednej strony przyznał, że o
wysokości wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z rzeczy decydują stawki
rynkowe, z drugiej zaś strony przyznał wynagrodzenie rażąco odbiegające od tych
stawek, uznając że nie istnieje rynek długoterminowego wynajmu urządzeń typu
„dmuchaniec”, a także iż wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z
rzeczy, określona na podstawie art. art. 224 § 2 k.c. w związku z art. 225 k.c., nie
może być wyższa, niż rynkowa wartość rzeczy. Jednocześnie Sąd przyznał, że
prawidłowe zastosowanie zasad wynagrodzenia za bezumowne korzystanie,
określonych w art. 224 § 2 k.c., w związku z art. 225 k.c., powinna odpowiadać
wysokości wynagrodzenia, które można by uzyskać korzystając z rzeczy.
Ostatecznie, zdaniem skarżącego, jego skarga jest oczywiście uzasadniona, gdyż
Sąd Apelacyjny w Białymstoku analogicznie jak Sąd Okręgowy w Olsztynie, przyjął
że nie jest racjonalne zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z
rzeczy w kwocie wyższej, niż wartość rzeczy, a ponadto z tej przyczyny, że Sąd II
instancji nie zastosował opcji miarkowania wysokości wynagrodzenia, w oparciu o
art. 322 k.p.c., podczas, gdy - wobec ustalenia, iż nie istnieje rynek wynajmu
długoterminowego - należało zastosować możliwość miarkowania, wg zasad
określonych w art. 322 k.p.c.
W odpowiedzi na skargę powoda, pozwany domagał się wydania
postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
oddalenia skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania; zasądzenia od powoda na rzecz pozwanego kosztów postępowania
kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
I CSK 730/26
5
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłankę określoną w art.
3989 § 1 pkt 4 k.p.c.
Przewidziana w art. 3989 § 1 pkt. 4 k.p.c. oczywista zasadność skargi
kasacyjnej zachodzi wówczas, gdy z jej treści, bez potrzeby głębszej analizy oraz
szczegółowych rozważań, wynika, że przytoczone podstawy kasacyjne uzasadniają
uwzględnienie skargi. W wypadku, gdy strona skarżąca twierdzi, że jej skarga
kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, powinna przedstawić argumentacje
prawną, wyjaśniającą w czym ta oczywistość się wyraża oraz uzasadnić to
twierdzenie. Powinna w związku z tym wykazać kwalifikowaną postać naruszenia
prawa materialnego i procesowego, polegającą na jego oczywistości prima facie,
przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. m.in. postanowienia
Sądu Najwyższego z dnia 10 stycznia 2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, nr 3, poz.
49, z dnia 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006, nr 4, poz. 75, z dnia 26
kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, nie publ., z dnia 29 kwietnia 2015 r., II CSK 589/14,
I CSK 730/26
6
nie publ.). Przesłanką przyjęcia skargi kasacyjnej nie jest oczywiste naruszenie
konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której
naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 października 2015 r., IV CSK 189/15 nie
publ. i przywołane tam orzecznictwo).
Wbrew stanowisku powoda zaskarżony wyrok nie jest oczywiście
nieprawidłowy w znaczeniu wyżej opisanej przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania. Sądy meriti ustaliły należne powodowi wynagrodzenie za
bezumowne korzystanie z jego rzeczy przez pozwanego w sposób adekwatny do
okoliczności faktycznych sprawy, a w szczególności realiów rynkowych, przy
wszechstronnej ocenie dowodu z opinii biegłego sądowego.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., a o kosztach postępowania
kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹
k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za
czynności adwokackie (jedn. tekst: Dz. U. z 2026 r., poz.1564). Orzeczenie o
odsetkach od zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego znajduje
uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z dnia 9
marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie określenia brzmienia
klauzuli wykonalności.
Władysław Pawlak
[PG]
[SOP]
I CSK 730/26
7
