I CSK 4336/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Piotrowska
18 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 18 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa U. spółki akcyjnej w B.
przeciwko Gminie Ł.
o zapłatę,
oraz z powództwa wzajemnego Gminy Ł. przeciwko U. spółce akcyjnej w B.
na skutek skargi kasacyjnej Gminy Ł.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Białymstoku
z 7 lipca 2023 r., I AGa 198/21,
odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i
zasądza od pozwanego na rzecz powoda koszty postępowania
kasacyjnego w kwocie 12 500 (dwanaście tysięcy pięćset) zł z
odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w
spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas po upływie tygodnia
od dnia doręczenia orzeczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z 8 października 2021 r. Sąd Okręgowy w Białymstoku,
rozstrzygając powództwo główne U. Spółki Akcyjnej w B. przeciwko Gminie Ł. o
zapłatę, zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 2 134 263,42 zł z bliżej
opisanymi odsetkami i kosztami procesu, oddalił powództwo wzajemne Gminy Ł.
(dalej Gmina) przeciwko U. S.A. w B. o zapłatę kwoty 3 369 408,18 zł i orzekł o
I CSK 4336/23
2
kosztach postępowania. Apelacja Gminy została oddalona wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Białymstoku z 7 lipca 2023 r. Pozwana wniosła skargę kasacyjną,
opierając wniosek o jej przyjęcie do rozpoznania na przyczynach kasacyjnych
objętej art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia
przysługującym od prawomocnych orzeczeń sądu drugiej instancji, służącym
ochronie interesu publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni i stosowania
prawa, wkład Sądu Najwyższego w rozwój orzecznictwa i nauki prawa oraz
eliminowanie z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu nieważnym
lub orzeczeń oczywiście niezgodnych z prawem. Stosownie do 3989 § 1 k.p.c., Sąd
Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania w razie wykazania przez
stronę, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Z punktu widzenia funkcji oraz
założeń skargi kasacyjnej jako nadzwyczajnego środka zaskarżenia, rolą
„przedsądu” jest wstępna selekcja skarg pod kątem spełniania wymienionych wyżej
kryteriów (przyczyn kasacyjnych) kwalifikujących skargę do jej przedstawienia
Sądowi Najwyższemu w celu merytorycznego rozpoznania.
W ocenie Gminy skarga jest oczywiście uzasadniona, albowiem zaskarżone
orzeczenie narusza art. 278 § 1 k.p.c. w związku z art. 286 k.p.c., a także art. 635
k.c. w związku z art. 65 k.c. oraz art. 644 k.c., w sposób prowadzący do wydania
oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Na wypadek uznania przez Sąd
Najwyższy, że skarga nie jest oczywiście uzasadniona, skarżąca podniosła, że w jej
ocenie wystąpiła w tej sprawie potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących
poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, to jest
art. 6494 § 1 k.c., także uzasadniająca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania.
I CSK 4336/23
3
Odnosząc się do przywołanych podstaw kasacyjnych, należy w pierwszym
rzędzie podnieść, że oparcie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania na jej
oczywistej zasadności nakładało na skarżącą powinność wykazania, że Sąd drugiej
instancji dopuścił się oczywistego naruszenia przytoczonych we wniosku przepisów
prawa materialnego lub procesowego, dostrzegalnego prima facie, przy
wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej. Oczywiste jest tylko to, co można
dostrzec bez potrzeby głębszej analizy sprawy. Zarzucane uchybienia muszą mieć
zatem kwalifikowany charakter, dotyczyć konkretnych przepisów prawa i być
dostrzegalne w sposób jednoznaczny i oczywisty, na pierwszy rzut oka, co
skarżący winien wykazać we wniosku bez odwoływania się do podstaw
kasacyjnych i ich uzasadnienia, które nie podlegają badaniu przez Sąd Najwyższy
na etapie tak zwanego przedsądu (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 12
grudnia 2000, V CKN 1780/00, OSNC 2001, Nr 3, poz. 52; z 22 marca 2001 r., V
CZ 131/00, OSNC 2001, Nr 10, poz. 156 oraz z 15 czerwca 2018 r., III CSK 38/18).
Ponadto, zgodnie z powszechnie aprobowanym w orzecznictwie i nauce prawa
poglądem, o przyjęciu skargi kasacyjnej do rozpoznania nie decyduje per se nawet
oczywiste naruszenie konkretnego przepisu, lecz jego skutek polegający na
wydaniu oczywiście nieprawidłowego orzeczenia, które nie może się ostać (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z 7 stycznia 2003 r., I PK 227/02, OSNP 2004 r.,
Nr 13, poz. 230).
Wniosek pozwanej o przyjęcie skargi oparty na czwartej przyczynie kasacyjnej
nie spełnia przedstawionych wymagań. Nie tylko odwołuje się bezpośrednio do
podstaw kasacyjnych, ale w dłuższym wywodzie polemizuje, w istocie, z oceną
dowodów, w tym dowodu z opinii biegłego i podjętymi w jej wyniku decyzjami
procesowymi Sądu Apelacyjnego, oraz ustaleniami stanowiącymi podstawę
faktyczną zaskarżonego wyroku, wiążącymi Sąd Najwyższy, co nie jest
dopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.).
Pozwana nie wykazała także drugiej przyczyny kasacyjnej, obligującej, w świetle
ugruntowanego orzecznictwa Sądu Najwyższego, do przytoczenia przepisów
prawa, których wykładnia budzi poważne wątpliwości lub wywołuje rozbieżności w
orzecznictwie, szczegółowego opisania, na czym polegają powzięte wątpliwości
interpretacyjne o poważnym charakter, a także wykazania, że dokonanie wykładni
I CSK 4336/23
4
przez Sąd Najwyższy jest niezbędne do rozstrzygnięcia skargi. Wymagane jest
ponadto przedstawienie orzeczeń sądów, w których dokonano różnej wykładni tych
samych przepisów, prowadzącej do wydania różnych rozstrzygnięć w podobnych
stanach faktycznych (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 8 lipca 2008 r., I
CSK 11/08 oraz z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08). Sformułowane przez pozwaną
zagadnienie prawne dotyczące interpretacji art. 6494 § 1 k.c. nie ma związku ze
skargą i pozostaje bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia, albowiem pozwana nie
zawarła w podstawach kasacyjnych zarzutu naruszenia tego przepisu.
W tym stanie rzeczy, orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach
postępowania kasacyjnego znajduje oparcie w art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w zw. z art.
391 § 1 i art. 39821 k.p.c., a także § 2 pkt 9 i § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności
radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.).
Agnieszka Piotrowska
[A.D.]
[a.ł]