I CSK 3637/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Władysław Pawlak
16 kwietnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 kwietnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa W. S. i G. S.
przeciwko S. spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej S. spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Poznaniu
z 27 maja 2025 r., I ACa 782/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od pozwanego na rzecz powódek kwotę 5400 (pięć
tysięcy czterysta) zł, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia pozwanemu
niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem kosztów
postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Pozwem z 11 marca 2020 r, skierowanym przeciwko S. S.A. w W., powódka
– W. S., w szczególności, wniosła o: ustalenie nieważności umowy kredytu na cele
mieszkaniowe […] nr […] z 27 kwietnia 2007 r. oraz umowy kredytu na cele
mieszkaniowe […] nr […] z 5 listopada 2007 r. i zasądzenie od pozwanego na rzecz
powódki kwoty 219.259,76 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej
kwoty liczonymi od dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu do dnia zapłaty;
ewentualnie, o ustalenie bezskuteczności częściowej umowy kredytu na cele
I CSK 3637/25
2
mieszkaniowe […] nr […] z 27 kwietnia 2007 r. oraz umowy nr […] z 5 listopada
2007 r. w zakresie klauzul indeksacyjnych zawartych w § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1a, §
9 ust. 2 powyższych umów i zasądzenie od pozwanego na rzecz powódki kwoty
74.329,42 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od tej kwoty liczonymi od
dnia doręczenia odpisu pozwu pozwanemu do dnia zapłaty.
Wskutek dokonanych przez pozwanego przekształceń podmiotowych, tj.
połączenia K. S.A. w W. z B. S.A. z siedzibą we W, pozwany Bank S. stał się
następcą prawnym K. S.A. w W.
Następczo aneksowane powyższe umowy kredytowe (udzielone kredyty były
indeksowane, aczkolwiek błędnie określone, jako denominowane/waloryzowane w
CHF): nr […] z 27 kwietnia 2007 r. oraz nr […] z 5 listopada 2007 r. małżonkowie:
powódka – W. S. oraz jej mąż – D. S. zawarli z poprzednikiem prawnym
pozwanego – K. S.A. w W., przy czym kwota z pierwszej umowy kredytowej była
przeznaczona na zakup i remont nieruchomości gruntowej, zabudowanej
zlokalizowanej w C., gm. R., działka gruntu nr […], o powierzchni […], a kwota z
drugiej umowy miała być spożytkowana na cele remontowe nieruchomości
zlokalizowanej w C., gm. R., działka nr […] - jako kredyt uzupełniający do kredytu
na cele mieszkaniowe nr […]. Pomiędzy D. i W. małżonkami S., jako
kredytobiorcami obowiązywał ustrój majątkowej wspólności ustawowej.
Mąż powódki – D. S. zmarł 14 listopada 2016 r., a spadek po nim na mocy
ustawy nabyły w częściach równych żona spadkodawcy W. S. oraz jego córka G.
S.
W odpowiedzi na pozew pozwany Bank wniósł, między innymi, o oddalenie
powództwa w całości podnosząc też zarzut przedawnienia, ewentualny zarzut
potrącenia oraz ewentualny zarzut zatrzymania.
W dalszej kolejności Sąd Okręgowy w Poznaniu, w związku ze śmiercią D.
S., zawiadomił małoletnią – G. S. o przedmiotowym procesie poprzez
zawiadomienie jej przedstawiciela ustawowego, to jest matki – W. S., zobowiązując
matkę małoletniej do podjęcia decyzji i poinformowania Sądu o decyzji, co do
przystąpienia małoletniej do niniejszej sprawy w charakterze powódki, pouczając o
możliwości takiego przystąpienia. Następczymi pismami powódka – W. S.
oświadczyła, że jej małoletnia córka – G. S. przystępuje do niniejszego procesu w
I CSK 3637/25
3
charakterze powódki. Postanowieniem z 10 lutego 2022 r., Sąd Rejonowy w
Szamotułach zezwolił wnioskodawczyni - W. S. na dokonanie czynności
przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem jej małoletniej córki – G. S.
polegającej na złożeniu w imieniu małoletniej oświadczenia o przystąpieniu do
przedmiotowego procesu w charakterze powódki w sprawie o zapłatę i ustalenie z
powództwa W. S. przeciwko S. S.A. prowadzonej przed Sądem Okręgowym w
Poznaniu, (aktualnie sygn. akt I C 548/21), a ponadto popieraniu powództwa w tej
sprawie, obejmującego w szczególności żądania ustalenia nieważności umów
kredytowych opisanych w pozwie.
Następnie pozwany na wypadek unieważnienia obu umów kredytowych i na
wypadek nieuwzględnienia zarzutu potrącenia, podniósł zarzut zatrzymania kwoty
180.000 zł stanowiącej roszczenie pozwanego o zwrot wypłaconego powodowi
kredytu oraz kwoty 68.149,12 zł stanowiącej roszczenie pozwanego o zwrot tzw.
wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, łącznie 248.419,12 zł (w odniesieniu do
umowy kredytu z 27 kwietnia 2007 r.), a także zarzut zatrzymania kwoty 50.000 zł
stanowiącej roszczenie pozwanego w stosunku do powódek o zwrot udzielonego
kredytu oraz kwoty 18.058,79 zł stanowiącej roszczenie pozwanego o zwrot tzw.
wynagrodzenia za korzystanie z kapitału, łącznie 68.058,79 zł (w odniesieniu do
umowy kredytu z 5 listopada 2007 r.).
Ostatecznie strona powodowa podtrzymała dotychczasowe stanowisko i
oświadczyła, że zarzut zatrzymania jest niezasadny.
Wyrokiem z 28 grudnia 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu, w szczególności,
ustalił, że umowa kredytu na cele mieszkaniowe […] nr […] zawarta w dniu 27
kwietnia 2007 r. pomiędzy K. S.A. z siedzibą w W. (poprzednikiem prawnym
pozwanego) a W. S. i D. S. jest nieważna (pkt 1); ustalił, że umowa kredytu na cele
mieszkaniowe […] nr […] zawarta w dniu 5 listopada 2007 r. pomiędzy K. S.A. z
siedzibą w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego) a W. S. i D. S. jest nieważna
(pkt 2); zasądził od pozwanego na rzecz powódek kwotę 219.259,73 zł wraz z
ustawowymi odsetkami za opóźnienie: od kwoty 74.329,42 zł od dnia 6 kwietnia
2021 r. do dnia zapłaty; od kwoty 144.930,31 zł od dnia 21 kwietnia 2021 r. do dnia
zapłaty (pkt 3); w pozostałej części oddalił powództwo (pkt 4).
I CSK 3637/25
4
Apelację od powyższego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu wniósł
pozwany zaskarżając wyrok w części, tj. w zakresie punktu 1; 2; 3 oraz 5,
zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 233 § 1 k.p.c.; 2352 § 1 pkt 3
i 5 k.p.c. w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 232 k.p.c.; 2352 § 1 pkt 3 i 5 k.p.c. w zw.
z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 278 k.p.c. oraz naruszenie przepisów prawa
materialnego, tj.: art. 189 k.p.c.; art. 3851 § 1 k.c.; art. 69 ust. 1 i 2 ustawy - Prawo
bankowe w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy - Prawo bankowe w zw. z art. 3531
k.c., art. 3581 § 2 k.c., art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 i 3 k.c. i art. 3852 k.c. w zw. z
art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 4 w zw. z art. 1 ust. 1 lit a i b ustawy o zmianie
ustawy z dnia 29 lipca 2011 r. - Prawo bankowe w zw. z art. 316 k.p.c.; art. 3851 § 2
k.c., art. 56 k.c., art. 354 k.c. i art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 2 k.c. w zw.
z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13 w zw. z art. 65 § 1 i 2 k.c. i art. 358 § 2 k.c. oraz art.
24 ust. 2 i 3 ustawy o NBP i art. L ustawy - przepisów wprowadzających k.c. oraz
art. 69 ust. 3 Prawa bankowego; art. 3851 k.c. w zw. z art. 58 § 1 i 3 k.c.; art. 455
k.c.; art. 405 k.c. w zw. z art. 410 § 2 k.c.; art. 498 § 1 i 2 k.c. w zw. z art. 499 k.c. w
zw. z art. 2031 § 1 k.p.c.; art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.
We wnioskach apelacji pozwany, między innymi, wniósł o zmianę
zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego w Poznaniu poprzez oddalenie
powództwa w całości, przy czym już w toku postępowania przed Sądem II instancji,
pozwany podniósł ponownie zarzut potrącenia wierzytelności strony powodowej o
zapłatę kwoty dochodzonej w sprawie z wierzytelnością pozwanego o zwrot kwoty
udzielonego kredytu, tj. 180.000 zł oraz kwoty 31.426,91 zł z tytułu wynagrodzenia
za korzystanie z kapitału udostępnionego na podstawie spornych: umowy kredytu z
27 kwietnia 2007 r. a także kwoty 50.000 zł i kwoty 8.935,83 zł z tytułu
wynagrodzenia za korzystanie z kapitału udostępnionego na podstawie umowy
kredytu z 8 października 2008 r.
W odpowiedzi na apelację powódki wniosły o jej oddalenie w całości, a
następnie pismem z 17 października 2024 r., sprecyzowanym na rozprawie
apelacyjnej, w związku z oświadczeniem pozwanego o potrąceniu wierzytelności,
powódki cofnęły pozew w zakresie roszczenia głównego 152.698,17 zł wraz z
odsetkami naliczonymi do 25 września 2024 r. i zrzekły się roszczenia w tym
zakresie, podtrzymując żądanie zapłaty co do 66.561,56 zł z ustawowymi
I CSK 3637/25
5
odsetkami za opóźnienie od 26 września 2024 r. do dnia zapłaty oraz co do
odsetek ustawowych za opóźnienie od 152.698,17 zł od 26 września 2024 r. do
dnia zapłaty.
W ocenie Sądu Apelacyjnego w Poznaniu apelacja pozwanego była
bezzasadna i jako taka podlegała oddaleniu, przy czym częściowe i uchylenie, i
zmiana zaskarżonego wyroku wynikała z częściowego cofnięcia powództwa i
uwzględnienia zarzutu potrącenia złożonego na etapie postępowania apelacyjnego.
Wśród wielowątkowych rozważań, dokonując oceny zgodności zaskarżonego
wyroku z przepisami prawa materialnego Sąd odwoławczy podzielił argumentację
prawną Sądu Okręgowego (z wyjątkiem dotyczącym zastosowania art. 58 § 1 k.c.
w zw. z art. 3531 k.c.). W szczególności Sąd Apelacyjny nie zaakceptował zarzutów
zmierzających do podważenia abuzywnego charakteru wskazanych przez Sąd I
instancji postanowień umownych. Tym samym chybiony był zarzut pozwanego, że
możliwym było uznanie abuzywności jedynie części umowy, a nie całości. W
dalszej kolejności Sąd odwoławczy uznał, że zawarte w spornych umowach
postanowienia abuzywne były nigdy nieistniejące, a skoro bez nich umowa nie
może być utrzymana w mocy, to również sporną umowę należało uznać za nigdy
„nieistniejącą". W konsekwencji sporne umowy okazały się nieważne ex tunc.
Następnie Sąd II instancji stwierdził, że skoro pozwany w sposób niejednoznaczny,
sprzeczny z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszający interes konsumenta, a
zatem abuzywny określił zobowiązania strony powodowej wynikające ze spornych
umów, nie mogły być one sanowane na podstawie art. 65 k.c. w zw. z art. 56 k.c. -
przez odwołanie do zgodnego zamiaru stron umowy i jej celu. Nieuprawnione było,
zatem przyjęcie, że wolą stron było zawarcie umowy o kredyt indeksowany.
Bezzasadny okazał się zarzut naruszenia art. 189 k.p.c. poprzez uznanie braku
interesu prawnego powódek w żądaniu ustalenia nieważności umowy, w sytuacji,
gdy powódki wytoczyły również powództwo o zapłatę. W ocenie Sądu II instancji
nie budziła wątpliwości prawidłowość zastosowania w sprawie przepisów art. 405
k.c. oraz art. 410 § 1 i 2 k.c. przy ocenie charakteru świadczenia spełnionego przez
stronę powodową tytułem spłaty raty kredytu. Jeżeli umowa kredytu stała się trwale
bezskuteczna (nieważna), świadczenia spełnione na jej podstawie powinny być
postrzegane jako świadczenia nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Zdaniem
I CSK 3637/25
6
Sądu Apelacyjnego Sąd I instancji nie naruszył też art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1
k.c. Konsumentom należne są, bowiem, zgodnie z art. 455 k.c. w zw. z art. 481 §1 i
2 k.c. odsetki ustawowe za opóźnienie od dnia wynikającego z wezwania
pozwanego banku do zapłaty z powołaniem się na nieważność umowy kredytowej.
Podniesiony, zaś, przez pozwanego na etapie postępowania przed Sądem I
instancji zarzut zatrzymania nie mógł zostać uwzględniony w świetle aktualnego
wyroku TSUE z dnia 14 grudnia 2023 r. w sprawie C-28/22; uwzględnienie zarzutu
zatrzymania umożliwiłoby, bowiem, pozwanemu powstrzymanie się ze swoim
świadczeniem do czasu faktycznego zabezpieczenia interesów przedsiębiorcy
przez konsumenta i jednocześnie pozbawiłoby powodów prawa do odsetek za
opóźnienie. Zatem uwzględnienie zarzutu zatrzymania naruszałoby zasadę
skuteczności Dyrektywy 93/13 i czyniło iluzoryczną ustanowioną w niej ochronę
konsumenta. Z uwagi na powyższe, zdaniem Sądu II instancji, Sąd Okręgowy
prawidłowo nie uwzględnił zgłoszonego przez pozwanego zarzutu zatrzymania.
Prawidłowe było też stanowisko Sądu I instancji o nieskuteczności podniesionego
przez pozwanego przed tym Sądem zarzutu potrącenia.
Ostatecznie wyrokiem z 27 maja 2025 r., Sąd Apelacyjny w Poznaniu, w
szczególności, w pkt. I. uchylił zaskarżony wyrok w punkcie 3. co do 152.698,17 zł
należności głównej, co do odsetek ustawowych za opóźnienie od 74.329,42 zł od 6
kwietnia 2021 r. do 25 września 2024 r. i co do odsetek ustawowych za opóźnienie
od 144.930,31 zł od 21 kwietnia 2021 r. do 25 września 2024 r. i w tej części
umorzył postępowanie; w pkt II. w pozostałym zakresie rozstrzygnięcie zawarte w
punkcie 3. zaskarżonego wyroku zmienił w ten sposób, że zasądził od pozwanego
na rzecz powódek 66.561.56 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 26
września 2024 r. do dnia zapłaty, oddalając powództwo o zapłatę odsetek
ustawowych za opóźnienie od 152.698.17 zł od 26 września 2024 r. do dnia
zapłaty; w pkt III. w pozostałym zakresie oddalił apelację.
Pozwany S. S.A. z siedzibą w W., skargą kasacyjną zaskarżył powyższy
wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z 27 maja 2025 r. w części, tj.: co do pkt. II,
III, IV.
Skargę tę oparł na zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, tj.:
art. 3851 § 1 k.c.; art. 3851 § 1 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 §
I CSK 3637/25
7
1 k.c. i § 3 k.c. oraz art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 3851 § 1
i § 3 k.c. oraz art. 3852 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; w przypadku, zaś,
przyjęcia, że klauzula kursowa jest abuzywna podniósł zarzuty naruszenia: art.
3851 § 1 i 2 k.c.; art. 65 § 1 i 2 k.c.; art. 56 k.c. w zw. z art 41 ustawy - Prawo
wekslowe; art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c., oraz art. 56 k.c.; art. 69 ust. 3
ustawy - Prawo bankowe w zw. art. 3851 § 1 i 2 k.c.; w przypadku, natomiast,
przyjęcia, że klauzula kursowa jest abuzywna przy jednoczesnym uznaniu
powyższych podstaw kasacyjnych za bezzasadne podniósł zarzuty naruszenia: art.
3851 § 1 i 2 k.c.; art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 3851 § 1 i 2 k.c.; art. 58 § 1 i 3 k.c. w
zw. z art. 3851 § 1 i § 2 k.c. oraz w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13; art. 189
k.p.c.; art. 3851 § 1 i 3 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy 93/13.
Na podstawie art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz
3989 § 1 pkt 2 k.p.c. skarżący wniósł o przyjęcie jego skargi do rozpoznania, ze
względu na - istnienie potrzeby wykładni przepisów budzących poważne
wątpliwości i wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, tj. art. 3851 § 1 i 2
k.c., odnośnie do kwestii, „które postanowienia charakterystyczne dla umów kredytu
indeksowanych do franka szwajcarskiego są abuzywne, a w przypadku
stwierdzenia przez sąd, że uprawnienie banku do ustalania kursu franka
szwajcarskiego narusza rażąco interesy konsumenta i jest niezgodne z dobrymi
obyczajami: czy abuzywna jest wówczas wyłącznie Klauzula Kursowa określająca
sposób ustalenia wartości franka szwajcarskiego, czy też wszystkie postanowienia
dotyczące indeksacji kredytu, tj. Klauzula Kursowa i Klauzula Ryzyka Walutowego
stanowiąca, że wysokość zobowiązań z umowy kredytu zależna jest od zmiennej
na przestrzeni obowiązywania umowy wartości waluty obcej?”(1); potrzebę
wykładni przepisu art. 189 k.p.c. wywołującą rozbieżności w orzecznictwie sądów
powszechnych, dotyczące tego, „czy w sytuacji gdy kredytobiorcy przysługuje
roszczenie o zapłatę, ma on interes prawny do wytoczenia powództwa wyłącznie o
ustalenie nieistnienia stosunku prawnego?” (2) oraz z uwagi na - występujące w
sprawie istotne zagadnienia prawne polegające na konieczności odniesienia się
przez Sąd Najwyższy do następujących kwestii: „czy na etapie oceny możliwości
obowiązywania umowy po usunięciu postanowienia abuzywnego, tj. na etapie,
poprzedzającym etap zastępowania postanowienia abuzywnego przepisem
I CSK 3637/25
8
dyspozytywnym, o którym mowa w orzeczeniach TSUE C-26/13 Kasler, C-260/18
Dziubak i C-932/19 OTP Jelzalogbank Zrt, dopuszczalne jest ustalenie treści
umowy (stosunku prawnego) w zakresie, który był regulowany przez abuzywną
normę, na podstawie art. 65 § 1 i 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. z art. 41 ustawy -
Prawo wekslowe lub art. 56 k.c. w zw. z art. 358 § 2 k.c. lub art. 56 k.c. w zw. ze
wskazanymi w przypisie kilkudziesięcioma przepisami, z których na zasadzie
analogii iuris lub analogii legis wynika, źe w polskim prawie obowiązuje generalna
norma, zgodnie z którą wartość waluty obcej określa się według kursu średniego
NBP?”(3); „czy oceniając możliwości obowiązywania umowy kredytu
indeksowanego do franka szwajcarskiego, po usunięciu postanowienia
abuzywnego zgodnie z prawem krajowym, należy brać pod uwagę stan prawny z:
(i) dnia zawarcia umowy, (ii) dnia powstania sporu czy (iii) dnia orzekania?”(4); „czy
jeżeli bez abuzywnego postanowienia umowa kredytu indeksowanego do franka
szwajcarskiego nie może obowiązywać, to dochodzi do automatycznej jego
substytucji normą dyspozytywną, o ile tylko zastosowanie środków krajowych
zapewnia doprowadzenie do sytuacji jaka miałby miejsce, gdyby umowa nie
zawierała tego abuzywnego postanowienia?”(5); „czy art. 358 § 2 k.c. stanowi
szczegółowy przepis dyspozytywny, który znajduje zastosowanie z mocy prawa
(automatycznie) w miejsce abuzywnej Klauzuli Kursowej określającej sposób
ustalenia kursu franka szwajcarskiego, na potrzeby operacji związanych z
indeksowaniem przy wypłacie i przy spłacie kredytu?”(6); „czy rozważając
unieważnienie umowy o kredyt indeksowany do waluty obcej na skutek uznania, że
postanowienia odsyłające do tabeli kursów (klauzula kursowa) mają charakter
niedozwolony należy mieć na względzie wyłącznie oświadczenie kredytobiorcy, czy
badać również, czy określone rozstrzygnięcie prowadzi do zrealizowania celu
Dyrektywy 93/13 z dnia 5 kwietnia 1993 roku w sprawie nieuczciwych warunków w
umowach konsumenckich?”(7); „czy w sytuacji, jeżeli: a) Kredytobiorca wystąpił
z inicjatywą zawarcia aneksu, w którym doprecyzowany został sposób tworzenia
kursów w tabeli kursów, b) Kredytobiorca mając możliwość swobodnego
zapoznania się z treścią aneksu i zrezygnowania z jego zawarcia, dobrowolnie
zawarł ten aneks, można mówić, że konsument nie wyraził świadomej zgody na
dalsze obowiązywanie określonego postanowienia, a w konsekwencji nie pozbawił
I CSK 3637/25
9
umowy ewentualnego, abuzywnego elementu, regulującego kwestie dokonywania
przeliczeń walutowych pomiędzy stronami?”(8).
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Tylko na tych
przesłankach Sąd Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie o przyjęciu lub odmowie
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Dopuszczenie i rozpoznanie skargi kasacyjnej ustrojowo i procesowo jest
uzasadnione jedynie w tych sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje
publicznoprawne. Zatem nie w każdej sprawie, skarga kasacyjna może być przyjęta
do rozpoznania. Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie rozpoznaje
sprawy, a jedynie skargę, będącą szczególnym środkiem zaskarżenia. W
judykaturze Sądu Najwyższego, odwołującej się do orzecznictwa Europejskiego
Trybunału Praw Człowieka w Strasburgu, jeszcze w okresie obowiązywania kasacji
zostało utrwalone stanowisko, że ograniczenie dostępności i dopuszczalności
kasacji nie jest sprzeczne z Konstytucją RP, ani z wiążącymi Polskę
postanowieniami konwencji międzynarodowych (por. uzasadnienie uchwały składu
siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 17 stycznia 2001 r., III CZP 49/00,
OSNC 2001, Nr 4, poz. 53).
Podstawowym celem postępowania kasacyjnego jest ochrona interesu
publicznego przez zapewnienie jednolitości wykładni oraz wkład Sądu Najwyższego
w rozwój prawa i jurysprudencji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 4
lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000, nr 7-8, poz. 147).
Skarżący powołał się w skardze kasacyjnej na przesłanki określone w art.
3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c., lecz żadna z nich nie wystąpiła.
Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem Sądu Najwyższego, przedstawienie
okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na
przesłankę istotnego zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) polega na
sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisu, na tle którego ono powstało i
I CSK 3637/25
10
przedstawieniu argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen. Musi przy tym
chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas nierozpatrywane w judykaturze, które
zarazem ma znaczenie dla rozpoznania wniesionej skargi kasacyjnej oraz innych
podobnych spraw (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz.11, z 11 stycznia 2002, III CKN 570/01, OSNC 2002,
nr 12, poz. 151, z 21 czerwca 2016 r., V CSK 21/16, nie publ. i z 15 czerwca 2016
r., V CSK 4/16, nie publ.).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na tym,
że istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga wykazania, że
określony przepis prawa, mimo, iż budzi poważne wątpliwości, nie doczekał się
wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane przez
skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub
podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob. postanowienia Sądu
Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, nie publ., z 26 czerwca 2015 r.,
III CSK 77/15, nie publ. i z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, nie publ.).
W odniesieniu do podnoszonych we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania kwestii prawnych i wątpliwości interpretacyjnych dotyczących tzw.
kredytów frankowych należy stwierdzić, że zostały już one wyjaśnione szczegółowo
w orzecznictwie sądowym (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego w
sprawach I CSK 2225/23, I CSK 2268/23, I CSK 2291/23 i I CSK 2334/23 oraz
wyroki w sprawach II CSKP 957/23, II CSKP 1002/23, II CSKP 1956/22, II CSKP
2164/22 i II CSKP 2295/22, II CSKP 690/23, II CSKP 1996/22, II CSKP 2231/22 i II
CSKP 278/23, II CSKP 380/23, II CSKP 617/23).
Jeśli natomiast chodzi o problematykę związaną z interesem prawnym
powódki w stwierdzeniu nieważności umowy kredytowej odnotować trzeba, że w
wyroku z 23 listopada 2023 r., C-321/22 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej
stwierdził, iż art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy
interpretować w ten sposób, że stoi on na przeszkodzie przepisom krajowym,
zgodnie z ich wykładnią dokonaną w orzecznictwie, które w celu uwzględnienia
wytoczonego przez konsumenta powództwa zmierzającego do stwierdzenia
bezskuteczności nieuczciwego warunku w umowie zawartej z przedsiębiorcą
I CSK 3637/25
11
wymagają dowodu na istnienie interesu prawnego, w sytuacji gdy uznaje się, że
taki interes nie istnieje, jeżeli konsumentowi przysługuje powództwo o zwrot
nienależnego świadczenia, lub gdy może on powołać się na tę bezskuteczność w
ramach obrony przed powództwem wzajemnym w przedmiocie wyegzekwowania
wykonania zobowiązania wytoczonym przeciwko niemu przez tego przedsiębiorcę
na podstawie tego warunku.
Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. a o kosztach postępowania
kasacyjnego orzekł zgodnie z art. 98 § 3 k.p.c. w zw. z art. 99 k.p.c., art. 391 § 1
k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c., przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt. 2 i § 20
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności radców prawnych (jedn. tekst: Dz. U. z 2023 poz.1935 ze zm).
Orzeczenie o odsetkach od zasądzonych kosztów postępowania kasacyjnego
znajduje uzasadnienie w art. 98 § 11 k.p.c. w zw. z art. 19 ust. 1 i art. 31 ustawy z
dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 614) oraz przy uwzględnieniu § 2a
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 6 sierpnia 2014 r. w sprawie
określenia brzmienia klauzuli wykonalności.
Władysław Pawlak
[PG]
[a.ł]