I CSK 2919/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Maciej Kowalski
16 grudnia 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 16 grudnia 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa R. W. i K. W.
przeciwko Wspólnocie Mieszkaniowej przy ul. […]. we W.
o zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej R. W. i K. W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
z 20 grudnia 2023 r., I ACa 817/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2.
zasądza
od
R.
W.
i
K.
W.
na rzecz Wspólnoty Mieszkaniowej przy ul. […].
we W. po 1350 (tysiąc trzysta pięćdziesiąt) złotych
tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
(a.z.)
UZASADNIENIE
W skardze kasacyjnej wywiedzionej od wyroku Sądu Apelacyjnego
we Wrocławiu z 20 grudnia 2023 r. powodowie wnieśli o przyjęcie skargi
do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.
W ramach uzasadnienia podstawy kasacyjnej z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.
skarżący sformułowali następujące zagadnienia prawne:
I CSK 2919/24
2
1) Czy możliwe jest dopuszczenie przez sąd odwoławczy dowodu z opinii
biegłego sądowego/względnie dowodu z uzupełniającej opinii biegłego sądowego
mimo braku inicjatywy dowodowej stron w tym zakresie?
2) Czy umowa o remont jest umową o dzieło, umową o roboty budowlane
czy też umową nienazwaną, do której stosuje się przepisy umowy o roboty
budowlane?
3) Czy sąd odwoławczy, mimo braku zarzutu w tym zakresie, powinien
z urzędu wyłożyć treść umowy stosując dyrektywy wykładni oświadczeń woli
wskazane w art. 65 k.c.?
4) Czy możliwy jest odbiór dzieła przez czynności dorozumiane, tj. per facta
concludentia?
Zdaniem powodów ich skarga jest także oczywiście uzasadniona ze względu
na argumenty podniesione w treści skargi, których nie chcą powielać. Jednocześnie
podnieśli, że sądy meriti nie dostrzegły, że remontowany przez nich dach, który
rzekomo posiada wady istotne, nie został przez pozwaną w żaden sposób
naprawiony. Dach ten pozostaje w takim samym stanie, w jakim został oddany
przez powodów w marcu 2015 r. Przez blisko 9 lat pozwana korzysta z niego,
pomimo że rzekomo nie nadaje się do użytku z uwagi na wady istotne. W toku
postępowania kwestia wad została w sposób bardzo szeroki i szczegółowy
omówiona, jednak ani Sąd pierwszej instancji, ani, powielający w tym zakresie
ustalenia Sąd odwoławczy, nie skonfrontowali powyższych okoliczności z kwestiami
wad istotnych.
Ponadto o oczywistej zasadności skargi kasacyjnej świadczy fakt, że sąd
odwoławczy błędnie zakwalifikował stosunek prawny, którego przedmiotem było
wykonanie remontu dachu jako umową o dzieło oraz zastosował przepisy
dotyczące umowy o dzieło (m.in. art. 642 § 1 i art. 643 k.c.), podczas gdy było to
sprzeczne z literalnym brzemieniem art. 658 k.c. Spowodowało to, że cały wywód
prawny przeprowadzony w zaskarżonym orzeczeniu dotyczący kwestii oddania
dzieła oraz jego odbioru jest błędny wskutek czego całe uzasadnienie jest wadliwe.
I CSK 2919/24
3
Pozwana w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o odmowę przyjęcia jej
do rozpoznania i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania kasacyjnego
według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, potrzeba
wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących
rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub
skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Mając powyższe na względzie podkreślić należy, że cel wymagania
przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być osiągnięty jedynie przez
prawidłowe powołanie i wyczerpujące uzasadnienie istnienia przesłanek
o charakterze publicznoprawnym, które - zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. - będą mogły
stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej pod kątem przyjęcia jej
do rozpoznania.
W tym kontekście podnieść trzeba, że wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania wraz z uzasadnieniem jest odrębnie konstrukcyjnie i funkcjonalnie
częścią skargi (art. 3984 § 2 k.p.c.) i nie jest rzeczą Sądu Najwyższego
poszukiwanie w innych częściach wniesionego środka prawnego argumentów
na uzasadnienie podniesionych w nim twierdzeń (zob. postanowienia SN:
z 22 kwietnia 2015 r., IV CSK 613/14, i z 30 maja 2001 r., III CZ 36/01, OSNC
2002, nr 2, poz. 22).
Skarżący nie wykazali, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne,
istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów oraz aby ich skarga kasacyjna
była oczywiście uzasadniona.
Mając na względzie ujęcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania podnieść należy, że zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie
Sądu Najwyższego wyjaśniono już, że jeżeli jako okoliczność uzasadniającą
przyjęcie skargi do rozpoznania (art. 3984 § 2 w zw. art. 3989 § 1 k.p.c.) wskazuje
się istotne zagadnienie prawne, a więc zagadnienie poważne, wymagające
I CSK 2919/24
4
pogłębionej analizy prawnej i wcześniej nierozstrzygane, to skarga taka nie może
być jednocześnie oczywiście uzasadniona, a więc uzasadniona prima facie,
bez podejmowania jakichkolwiek szczegółowych analiz i dociekań. To samo
dotyczy zbiegu przesłanek w postaci oczywistej zasadności skargi oraz potrzeby
wykładni przepisów prawa (zob. orzeczenia SN: z 17 lipca 2019 r., III CSK 148/19
oraz z 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 577/17).
Ponadto analiza uzasadnienia przedmiotowego wniosku wspólnego
dla przesłanek przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. wskazuje, że powodowie
traktują je zamiennie – co nie jest uprawnione (zob. postanowienia SN: z 28 marca
2023 r., I CSK 4659/22, i z 13 lipca 2023 r., I CSK 4954/22).
Wskazane przesłanki mają bowiem odmienny charakter, szczególnie
w sytuacji, gdy istnienie przesłanki przewidzianej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. zostało
uzasadnione rozbieżnościami w orzecznictwie. Nie można zatem budować
w oparciu o rozbieżności w orzecznictwie Sądu Najwyższego istotnego zagadnienia
prawnego, które charakteryzuje się tym, że jest nowe, jeszcze nierozstrzygnięte
przez Sąd Najwyższy. Ponadto każda z tych przesłanek wymaga innej metody
uzasadnienia (zob. postanowienia SN: z 29 kwietnia 2016 r., I CSK 641/15;
z 15 grudnia 2016 r., I CSK 315/16; z 21 maja 2020 r., I CSK 784/19, i z 6 lipca
2022 r., I CSK 3203/22).
W konsekwencji konstrukcja wniosku powodów o przyjęcie skargi kasacyjnej
do rozpoznania oraz jego uzasadnienie nie może być uznana za prawidłową.
Analiza przedstawionych przez skarżących problemów nie pozwala
na przyjęcie, że podnoszone kwestie stanowi istotne zagadnienia prawne
w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Skarga powodów nie zawiera bowiem
wystarczającej argumentacji jurydycznej wskazującej na występowanie odmiennych
ocen przedstawionych problemów oraz na to, że przepisy dotyczące tych kwestii
nie doczekały się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności
w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych lub podobnych stanów faktycznych.
Sąd Najwyższy wyjaśnił już, że skorzystanie przez sąd z przyznanego mu
w art. 232 zd. 2 k.p.c. uprawnienia do dopuszczenia dowodu niewskazanego przez
stronę, co do zasady należy do jego dyskrecjonalnej władzy. Wskazuje się także,
I CSK 2919/24
5
że uprawnienie to pozostaje uprawnieniem procesowym w toku całego
postępowania dowodowego (także w postępowaniu apelacyjnym) i nie może
przekształcić się w procesowy obowiązek sądu. Okoliczność ta nie pozbawia
jednak strony możliwości powołania się na to, że zaistniały w sprawie podstawy do
podjęcia takiego działania, z tej racji, że sama została pozbawiona takiej
możliwości, a nadto przemawiał za nim charakter sprawy obejmujący również
element interesu publicznego oraz dotyczący problemu szerszego grona osób
i trudności w określeniu wysokości szkody (zob. wyroki SN: z 5 listopada 2008 r.,
I CSK 138/08, i z 6 maja 2010 r., II CSK 602/09).
Co do drugiego z zagadnień prawnych, to jego uzasadnienie wskazuje, że
nie ma ono charakteru uniwersalnego. Świadczy o tym silne powiązanie
z konkretnym stanem faktycznym - treścią spornej umowy. Oznacza to, że ma ono
charakter kazuistyczny, a jego znaczenie nie wykracza poza rozpoznawaną sprawę
(zob. postanowienie SN z 25 października 2023 r., I CSK 3247/23). W istocie
skarżący nie dążą do rozstrzygnięcia uniwersalnego problemu prawnego, ale
weryfikacji trafności rozstrzygnięcia Sądu drugiej instancji. Nie wykazali przy tym
jaki sformułowane zagadnienie prawne ma wpływ na rozstrzygnięcie niniejszej
sprawy
Trzecie zagadnienie zostało sformułowane z pominięciem okoliczności
i przesłanek, które doprowadziły do wydania zaskarżonego orzeczenia. Sąd
Apelacyjny odnosząc się do interpretacji postanowień spornej umowy aczkolwiek
stwierdził, że apelujący nie zarzucili naruszenia przepisów art. 65 § 1 i 2 k.c.
to jednocześnie wskazał, że działając z urzędu nie dopatrzył się jego naruszenia.
Jedynie ubocznie można zauważyć, że sąd rozpoznający apelację może
i powinien z urzędu rozważyć prawidłowość materialnoprawnej oceny okoliczności
sprawy dokonanej w sądzie pierwszej instancji (zob. uchwała składu siedmiu
sędziów Sądu Najwyższego z 31 stycznia 2008 r., III CZP 49/07, OSNC 2008, nr 6,
poz. 55; wyrok SN z 4 grudnia 2019 r., I CSK 493/18).
W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono już także, że brak
sporządzenia protokołu odbioru nie stanowi przeszkody do uznania, że odbiór
nastąpił, jeżeli faktycznie miał on miejsce, a zatem w sytuacji, w której czynności
I CSK 2919/24
6
faktyczne świadczą o tym, że do tego doszło. Może o tym świadczyć
np. dysponowanie dziełem, zlecenie dokonania poprawek dzieła przez inny
podmiot, czy dokonywanie innych jeszcze czynności, jak choćby zapłata części
wynagrodzenia (zob. wyrok SN z 23 sierpnia 2012 r., II CSK 21/12)
Nie można także uznać, że skarga powodów jest oczywiście uzasadniona.
Skarżący nie przedstawili bowiem przekonujących od razu, widocznych prima facie,
twierdzeń wykazujących racje podważające rozstrzygnięcie poddane krytyce
i zaskarżeniu. Uzasadnienie tej przyczyny kasacyjnej stanowi w istocie polemikę
z rozważaniami Sądu Apelacyjnego, które miały istotne znaczenie dla zapadłego
rozstrzygnięcia. Sąd drugiej instancji precyzyjnie wskazał, że mając na względzie
stan uwidoczniony w dokumentach, zdjęciach oraz w opinii biegłego, należy
stwierdzić, że roboty zrealizowane przez powodów dotknięte są wadami istotnymi,
których obecność powoduje, że poddany remontowi dach budynku nie spełnia
swoich funkcji zgodnie z przeznaczeniem i charakterem. Dachówki zostały źle
przycięte, źle ułożone, źle zamontowane, nie zostały założone zalecane przez
producenta dachówek taśmy uszczelniająco-wentylujące, membrana została
wadliwie ułożona, a wskutek zbyt długiej ekspozycji na światło (promieniowanie UV)
w okresie przejściowym przed ułożeniem dachówek utraciła swoje właściwości.
Zgłaszane przez właścicieli lokali przecieki wskazywały na poważne nieszczelności
lub luki pokrycia dachowego.
Należy także zauważyć, że powodowie podnosząc oczywistą zasadność
skargi kasacyjnej powołali się na wadliwość uzasadnienia zaskarżonego orzeczenia
nie wskazując przy tym żadnych regulacji prawa procesowego, których naruszenie
mogłoby wywołać taki skutek. Brak jest zatem podstaw do dokonania oceny w tym
przedmiocie.
W sprawie nie zachodzi także nieważność postępowania, którą Sąd
Najwyższy bierze pod rozwagę - w granicach zaskarżenia - z urzędu (art. 39813 § 1
k.p.c.).
Z tych względów, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy orzekł,
jak w sentencji.
I CSK 2919/24
7
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1
i 3 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
przy uwzględnieniu § 2 pkt 6 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia
Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat
za czynności adwokackie.
Maciej Kowalski
(a.z.)
[a.ł]
