I CSK 2429/23
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Karol Weitz
20 lutego 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 lutego 2025 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa Miasta Łódź
przeciwko S. S., D. S., (… …) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł., E. L.,
M. K., U. S., K. W. i Ł. W.
o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego gruntu,
na skutek skargi kasacyjnej Miasta Łódź
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 26 października 2022 r., I ACa 52/22,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciąża Miasto Łódź,
pozostawiając ich szczegółowe wyliczenie referendarzowi
sądowemu.
UZASADNIENIE
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.
Cel wymagania przewidzianego w art. 3984 § 2 k.p.c. może być wobec tego
osiągnięty tylko przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek o charakterze
I CSK 2429/23
2
publicznoprawnym, które będą mogły stanowić podstawę oceny skargi kasacyjnej
pod kątem przyjęcia jej do rozpoznania. Na tych jedynie przesłankach Sąd
Najwyższy może oprzeć rozstrzygnięcie w kwestii przyjęcia bądź odmowy
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
W niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przyjęcia do rozpoznania
skargi kasacyjnej powoda od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 26
października 2022 r. W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania skarżący wskazał na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego oraz na potrzebę wykładni przepisów prawnych.
Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury Sądu Najwyższego
przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi kasacyjnej ze
względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne polega na
sformułowaniu tego zagadnienia i wskazaniu argumentów, które prowadzą do
rozbieżnych ocen. Musi przy tym chodzić o zagadnienie nowe, dotychczas
nierozpatrywane w judykaturze, które zarazem ma znaczenie dla rozpoznania
wniesionej skargi kasacyjnej (por. postanowienia z dnia 10 maja 2001 r., II CZ
35/01, OSNC 2002, nr 1, poz. 11 i z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01,
OSNC 2002, nr 12, poz. 151).
Istotność zagadnienia prawnego (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) konkretyzuje się
w tym, że w danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla
rozwoju prawa lub znaczenie precedensowe dla rozstrzygnięcia innych podobnych
spraw. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że przedstawienie okoliczności uzasadniających
rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia
prawnego polega na sformułowaniu tego zagadnienia, wskazaniu przepisów prawa,
na których tle zagadnienie to wyłoniło się, oraz zaprezentowaniu argumentacji
jurydycznej uzasadniającej możliwość rozbieżnych ocen prawnych
(por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2001 r., II CZ 35/01, OSNC
2002, nr 1, poz. 11, z dnia 11 stycznia 2002 r., III CKN 570/01, OSNC 2002, nr 12,
poz. 151, z dnia 24 maja 2016 r., I CSK 666/15, nie publ.).
Skarżący w skardze podniósł jako istotne zagadnienie prawne i potrzebę
wykładni art. 247 k.c. w zakresie kwestii konfuzji prawa użytkowania wieczystego
i prawa własności.
I CSK 2429/23
3
Tymczasem kwestia ta została przesądzona w uchwale składu siedmiu
sędziów z dnia 29 października 2002 r., III CZP 47/02 (OSNC 2003, nr 7-8, poz.
93)zgodnie z którą dopuszczalne jest zniesienie współwłasności na mocy
orzeczenia sądowego przez ustanowienie odrębnej własności lokali w budynku
wielomieszkaniowym, położonym na gruncie gminy, stanowiącym przedmiot
współużytkowania wieczystego tej gminy oraz innych osób, które udziały we
współużytkowaniu nabyły wraz z udziałami we współwłasności budynku. Jeżeli
uprawniony z tytułu ograniczonego prawa rzeczowego nabył udział w własności
rzeczy obciążonej tym ograniczonym prawem rzeczowym, to zastosowanie art. 247
k.c. jest możliwe tylko wówczas, gdy ograniczone prawo rzeczowe może być
ustanowione na udziale, np. użytkowanie. Jeżeli zaś ograniczone prawo rzeczowe
może obciążać tylko całą rzecz, a nie udział, to o konfuzji nie ma mowy.
Zastosowanie konstrukcji konfuzji w odniesieniu do prawa własności nieruchomości
i użytkowania wieczystego obciążających tę nieruchomość jest ograniczone ze
względu na to, że przedmiotem użytkowania wieczystego może być jedynie grunt
stanowiący własność skarbową lub samorządową (art. 232 § 1 k.c.), grunt zaś -
zgodnie z art. 46 § 1 k.c. - to część powierzchni ziemskiej stanowiąca odrębny
przedmiot własności. Przedmiotem użytkowania wieczystego nie może być zatem
udział w prawie własności. Tym samym konfuzja ma zastosowanie wówczas, gdy
użytkowanie wieczyste obciążające nieruchomość przejdzie w całości na
właściciela tej nieruchomości albo jeżeli użytkownik wieczysty nabędzie własność
nieruchomości obciążonej.
Skoro zatem podniesiona przez powoda kwestia została już rozstrzygnięta
w judykaturze Sądu Najwyższego i to uchwałą składu siedmiu sędziów, to nie może
stanowić istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
Na marginesie należy także zauważyć, że skarga kasacyjna powoda opiera
się głównie na zarzutach dotyczących ustalenia faktów i oceny dowodów. Zgodnie
natomiast z art. 3983 § 3 k.p.c., zarzuty dotyczące ustaleń faktycznych i oceny
dowodów nie mogą być podstawą skargi kasacyjnej.
Skarga powoda nie może zostać przyjęta do rozpoznania również z tego
powodu, że w sprawie nie występuje potrzeba wykładni przepisów prawa
I CSK 2429/23
4
budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie
sądów. W tym zakresie należy wyjaśnić, że powołanie się na przyczynę kasacyjną
przewidzianą w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania przez stronę skarżącą,
że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały
dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba
zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania, w drodze stosownego jurydycznego
wywodu, na czym owe wątpliwości polegają, a także że mają one poważny oraz
rzeczywisty charakter i ich rozstrzygnięcie wiąże się z rozpatrywaną sprawą i jest
istotne z punktu widzenia wyniku postępowania oraz publicznoprawnych funkcji
skargi kasacyjnej. Jeżeli podstawą wniosku w tym zakresie jest twierdzenie o
występujących w orzecznictwie sądowym rozbieżnościach wynikających z
dokonywania przez sądy różnej wykładni przepisu, konieczne jest wskazanie
rozbieżnych orzeczeń, dokonanie ich analizy i wykazanie, że rozbieżność wynika z
różnej wykładni przepisu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 14 lutego
2020 r., V CSK 351/19, nie publ.).
Z tych wszystkich względów należało odmówić przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 108 § 1 i z art. 391 § 1 oraz w zw. z art. 39821 k.p.c.
[a.ł]
