I CSK 135/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Agnieszka Jurkowska-Chocyk
20 sierpnia 2026 r.
na posiedzeniu niejawnym 20 sierpnia 2026 r. w Warszawie
w sprawie z powództwa P.I. i A.I.
przeciwko Bankowi spółce akcyjnej w W.
o ustalenie i zapłatę,
na skutek skargi kasacyjnej Banku spółki akcyjnej w W.
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie
z 19 maja 2025 r., VI ACa 423/23,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od Banku Spółki Akcyjnej w W. na rzecz P.I. i A.I.
po 4 050 zł (cztery tysiące pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego z odsetkami w wysokości
odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia
pieniężnego za czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia
zobowiązanemu niniejszego postanowienia do dnia zapłaty.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 28 listopada 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie ustalił, że
umowa nr […] o kredyt hipoteczny dla osób fizycznych „[…]” waloryzowany kursem
CHF, zawarta w dniu 16 lutego 2006 r. przez P.I. i A.I. oraz Bank1 S.A. w W.
(poprzednikiem prawnym pozwanego Banku spółki akcyjnej w W.) jest nieważna
oraz zasądził od Banku Spółki Akcyjnej z siedzibą w W. łącznie na rzecz powodów
I CSK 135/26
2
kwotę 258.331,03 zł z ustawowymi odsetkami za opóźnienie - od kwoty 176.823,40
zł od dnia 24 marca 2021 r. do dnia zapłaty, - od kwoty 81.507,63 zł od dnia 31
sierpnia
2022r.
do
dnia
zapłaty;
oddalił
powództwo
w pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania.
Wyrokiem z 19 maja 2025 r. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację
pozwanego i orzekł o kosztach postępowania.
Pozwany wniósł skargę kasacyjną, w której zaskarżył wyrok Sądu
Apelacyjnego co do części rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I, to jest
w zakresie, w jakim Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego co do zasądzonej
przez Sąd Okręgowy kwoty 224.770,03 złotych oraz co do odsetek liczonych: od
kwoty 165.237,1,7 złotych od dnia 24 marca 2021 r. do dnia zapłaty (z odsetek
zasądzonych w pkt. I tiret pierwsze) oraz od kwoty 59.532,86 złotych od dnia
31 sierpnia 2022 r. do dnia zapłaty (z odsetek zasądzonych w pkt. I tiret drugie)
oraz w zakresie punktu II wyroku.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący powołał
się na istotne zagadnienie prawne sprowadzające się do rozstrzygnięcia, czy
konsumentowi dochodzącemu roszczeń wynikłych z upadku umowy kredytu, przy
przyjęciu rozliczenia w sposób odpowiadający teorii salda, należą się odsetki od
żądanych kwot zwrotu spełnionych przez konsumenta na poczet spłaty kapitału
i odsetek od kwoty uruchomionego (wypłaconego) kredytu świadczeń.
Skarżący wskazał także, że w sprawie istnieje potrzeba wykładni przepisów
prawnych wywołujących rozbieżności w orzecznictwie, tj. art. 410 § 1 i § 2 k.c.
w związku z art. 405 k.c. i art. 3851 k.c. sprowadzająca się do rozstrzygnięcia czy
rozliczenie realizować ma zasadę dwóch niezależnych kondykcji, czy też zasadę
określaną jako teoria salda.
W odpowiedzi powodowie wnieśli o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do
rozpoznania i zasądzenie na ich rzecz od pozwanego zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I CSK 135/26
3
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną
do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność
postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając
na skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki
przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ustawodawca zmierzał do
zagwarantowania, że skarga kasacyjna, nadzwyczajny środek zaskarżenia
prawomocnych orzeczeń, będzie pełnić przypisane jej funkcje publicznoprawne.
Ograniczenie przesłanek do czterech ma więc zapewnić, że przyjęcie skargi
kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i procesowo jest uzasadnione jedynie w tych
sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga
kasacyjna nie stanie się instrumentem wykorzystywanym w każdej sprawie.
Istotnym zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.
jest zagadnienie nowe, nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego
wyjaśnienie może przyczynić się do rozwoju prawa. Zagadnienie prawne powinno,
przede wszystkim, być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się
w stanie faktycznym sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń
(postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca 2001 r., III CZP 33/01),
a jednocześnie zostać przedstawione w sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby
umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej odpowiedzi,
niesprowadzającej się do samej subsumpcji i rozstrzygnięcia konkretnego sporu
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., III CZP 66/02;
z 22 października 2002 r., III CZP 64/02; z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).
Z kolei oparcie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania
na potrzebie wykładni przepisów prawa budzących poważne wątpliwości
lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)
wymaga wykazania jaki konkretny przepis prawa, zastosowany w danej sprawie,
jest przedmiotem rozbieżnej wykładni w judykaturze sądowej i na czym rozbieżność
ta polega, co wymaga przytoczenia orzeczeń sądów wydanych w takich samych
lub istotnie zbliżonych stanach faktycznych, względnie, jaki konkretny przepis
prawa, zastosowany w danej sprawie, wymaga interpretacji ze strony Sądu
I CSK 135/26
4
Najwyższego, z czego potrzeba ta wynika i z jakich powodów dotychczasowy
dorobek doktryny i orzecznictwa jest w tej mierze niewystarczający. Nieodzowne
jest ponadto, podobnie jak w przypadku przyczyny kasacyjnej określonej
w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., wykazanie związku między oczekiwaną od Sądu
Najwyższego wykładnią prawa a wynikiem postępowania kasacyjnego
(postanowienia Sądu Najwyższego: z 15 października 2002 r., II CZ 102/02;
z 29 lipca 2015 r., I CSK 980/14; z 19 czerwca 2018 r., IV CSK 56/18).
Sformułowane przez skarżącego problemy prawne nie czynią zadość tym
wymaganiom, gdyż nie są nowe. Wprost przeciwnie, w dotychczasowym bogatym
orzecznictwie Sąd Najwyższy odnosił się do tych zagadnień wielokrotnie
i wyczerpująco. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy w uchwale składu całej Izby Cywilnej
SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która
nie wiąże z powodu niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił
kredytobiorcy całość lub część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat
kredytu, powstają samodzielne roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na
rzecz każdej ze stron.
Powyższego nie zmienia wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, na który powołuje się skarżący,
w którym wskazano, że artykuł 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten
sposób, że stoi on na przeszkodzie orzecznictwu krajowemu, zgodnie z którym
w przypadku gdy warunek umowy kredytu uznany za nieuczciwy prowadzi do
nieważności tej umowy, przedsiębiorca ma prawo żądać od konsumenta zwrotu
całej nominalnej kwoty udzielonego kredytu, niezależnie od kwoty spłat dokonanych
przez konsumenta w wykonaniu tej umowy i niezależnie od pozostałej do spłaty
kwoty.
Należy podzielić stanowisko wyrażone w wyroku Sądu Najwyższego
z 5 września 2025 r., II CSKP 550/24, że wydanie przez Trybunał Sprawiedliwości
Unii Europejskiej wyroku z 19 czerwca 2025 r., C-396/24, Lubreczlik, nie mogło
mieć bezpośredniego wpływu na związanie Sądu Najwyższego wskazaną wyżej
uchwałą pełnego składu SN - zasadą prawną z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22
(zob. także np. postanowienia SN z 7 lipca 2026 r., I CSK 3185/25; z 26 czerwca
I CSK 135/26
5
2026 r., I CSK 2870/25; z 25 czerwca 2026 r., I CSK 386/26). Dokonana przez
Trybunał wykładnia przepisów dyrektywy ma to znaczenie, że przy stosowaniu
przepisów prawa polskiego sąd jest zobowiązany tak je interpretować, aby
osiągnąć zgodność z dyrektywą w rozumieniu, jakie prezentuje Trybunał. Nie
sposób uznać, że zastosowanie teorii dwóch kondykcji w stanie faktycznym sprawy
mogłoby w jakikolwiek sposób pozostawać w sprzeczności z realizacją tego celu.
Konsekwencje przyjęcia w okolicznościach sprawy teorii dwóch kondykcji są
zgodne z wolą konsumenta i dla niego korzystne. Teoria ta niewątpliwie ułatwia
konsumentowi realizację jego własnego roszczenia. Jego wysokość jest wówczas
wyrażona prostą sumą spełnionych świadczeń, co pozwala uniknąć konieczności
dokonywania rozliczenia, które mogą okazać się skomplikowane. Konsument
dysponuje przy tym większą liczbą opcji realizacji swoich praw. Może dochodzić
zwrotu całego spełnionego świadczenia i może również podjąć decyzję
o potrąceniu roszczenia o ich zwrot z roszczeniem banku, jeżeli uzna tę opcje za
korzystniejszą dla siebie. Nie ulega także wątpliwości, że opóźnienie się dłużnika
ze spełnieniem świadczenia pieniężnego uprawnia wierzyciela do żądania odsetek
za opóźnienie (art. 481 k.c.).
Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy stoi na stanowisku,
że najistotniejsze dla rozstrzyganej sprawy problemy prawne zostały już
wszechstronnie rozstrzygnięte w ugruntowanym orzecznictwie sądów krajowych
i unijnych. W związku z tym przedstawione w skardze kasacyjnej zagadnienia
prawne i wątpliwości interpretacyjne nie mają waloru nowości i nie mogą przyczynić
się do rozwoju prawa.
Z tych względów Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania (art. 3989 § 1 k.p.c.).
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie z art. 98 § 1,
11 i 3 w zw. z art. 391 § 1 i art. 39821 k.p.c. oraz w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2
rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie.
A.G.
[SOP]
I CSK 135/26
6
