I CSK 1005/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej w składzie:
SSN Adam Doliwa
28 maja 2025 r.
na posiedzeniu niejawnym 28 maja 2025 r. w Warszawie
w sprawie z wniosku J. B.
z udziałem M. B.
o podział majątku współnego,
na skutek skargi kasacyjnej M. B.
od postanowienia Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 26 lutego 2024 r., II Ca 104/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. oddala wniosek o zasądzenie kosztów postępowania
kasacyjnego na rzecz wnioskodawcy.
[dr]
UZASADNIENIE
Uczestniczka M. B. wniosła skargę kasacyjną na postanowienie Sądu
Okręgowego w Szczecinie z 26 lutego 2024 r. oddalające jej apelację w sprawie o
podział majątku wspólnego.
We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżąca podniosłą, że istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości oraz
wywołujących rozbieżności w orzecznictwo w zakresie art. 43 § 2 k.r.o. Skarżąca
wskazała również na oczywistą zasadność skargi kasacyjnej, z uwagi na
naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.
art. 378 § 1, art. 328 § 2 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.
I CSK 1005/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie
występuje istotne zagadnienie prawne, zachodzi potrzeba wykładni przepisów
prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności
w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna
jest oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).
W pierwszej kolejności należy wskazać, że łączenie przesłanki oczywistej
zasadności skargi z występowaniem w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego lub potrzebą wykładni przepisów jest wykluczone. Sąd Najwyższy
wielokrotnie wskazywał, że uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do
rozpoznania występującymi w sprawie wątpliwościami prawnymi (zagadnienie
prawne, potrzeba wykładni przepisów) generalnie wyklucza jednoczesne przyjęcie,
że skarga jest oczywiście uzasadniona. Nie jest bowiem możliwa sytuacja, w której
wyrok jest oczywiście wadliwy, a jednocześnie w sprawie występuje tak poważna
wątpliwość prawna, że wymaga interwencji i rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy
(zob. postanowienie SN z 26 listopada 2013 r., I UK 291/13). Nie sposób uznać, że
sporna kwestia jest jednocześnie oczywista (zob. postanowienie SN z 9 kwietnia
2014 r., V CSK 383/13). Skarżąca w sposób nieuprawniony połączyła przesłanki
kasacyjne. Powyższe wskazuje na ignorowanie zasad obowiązujących przy
formułowaniu i uzasadnianiu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Niezależnie od powyższego należy wskazać, że w sprawie nie zachodzi
żadna z przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Zgodnie z art. 43 § 2 k.r.o. z ważnych powodów każdy z małżonków może żądać,
aby ustalenie udziałów w majątku wspólnym nastąpiło z uwzględnieniem stopnia,
w którym każdy z nich przyczynił się do powstania tego majątku. Warto podkreślić,
że wykazanie ważnych powodów, co jest oceniane przez wzgląd na zasady
współżycia społecznego, stanowi konieczną przesłankę dopuszczalności ustalenia
nierównych udziałów. Powyższe jest możliwe w sytuacji, gdy zostanie ustalone, że
otrzymanie przez jednego z małżonków korzyści z tej części majątku wspólnego, do
której powstania on się nie przyczynił, pozostawałoby w sprzeczności z poczuciem
I CSK 1005/25
3
słuszności, o czym zadecydować należy w świetle całokształtu okoliczności
konkretnej sprawy.
Autorka skargi kasacyjnej nie przedstawiła wątpliwości w orzecznictwie,
z których wynikałaby potrzeba dokonania wyjaśnień przez Sąd Najwyższy.
Ustalenie znaczenia klauzuli generalnej „ważne powody” należy odnieść do
całokształtu postępowania małżonków w czasie trwania wspólności majątkowej.
W tym zakresie konieczne jest ustalenie, w jaki sposób wykonywane były
ciążące na uczestnikach obowiązki rodzinne, jak również, czy dochodziło do
rażącego i uporczywego nierealizowania obowiązków (zob. postanowienie SN
z 13 grudnia 2018 r., V CSK 565/17). W niniejszej sprawie Sądy meriti prawidłowo
uznały, że skarżąca nie wykazała zaistnienia ważnych powodów, które mogłyby
uzasadniać ustalenie nierównych udziałów stron w ich majątku wspólnych.
Ponadto w sprawie nie jest uprawniona teza o oczywistej zasadności skargi
kasacyjnej, a to w związku z tym, że Sąd Okręgowy w uzasadnieniu zaskarżonego
postanowienia nie odniósł się szczegółowo do wszystkich zarzutów apelacji.
Naruszenie przez sąd drugiej instancji zasad sporządzania uzasadnienia
orzeczenia (aktualnie uregulowanych w art. 3271 oraz art. 387 § 21 k.p.c.) jedynie
wyjątkowo może stanowić usprawiedliwioną podstawę kasacyjną, w sytuacji gdy
wskutek uchybienia wymaganiom stawianym uzasadnieniu zaskarżone orzeczenie
nie poddaje się kontroli kasacyjnej (tak np. postanowienia SN:
z 16 listopada 2022 r., I CSK 2887/22; z 24 maja 2022 r., I CSK 1434/22). Analiza
uzasadnienia zaskarżonego postanowienia nie wskazuje na istnienie uchybień
konstrukcyjnych, które uniemożliwiają jednoznaczne określenie podstawy
faktycznej sprawy i oceny prawnej przyjętej przez Sąd Okręgowy. W związku
z powyższym nie było podstaw do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Z tych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 1, art. 520 § 1
i art. 13 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji postanowienia.
[dr]
[a.ł]
I CSK 1005/25
4
