V KZ 7/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Adam Roch
Dnia 12 maja 2026 r.
w sprawie P. K.
skazanego za czyn z art. 291 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 12 maja 2026 r.,
zażalenia obrońcy
na postanowienie Sądu Okręgowego w Łodzi
z 11 czerwca 2025 r., sygn. akt V Ka 21/25, o odmowie przywrócenia terminu do
złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu
Okręgowego w Łodzi z 3 kwietnia 2025 r., sygn. akt V Ka 21/25,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k. i art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
uchylić zaskarżone postanowienie i sprawę przekazać Sądowi
Okręgowemu w Łodzi do ponownego rozpoznania.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Postanowieniem z 11 czerwca 2025 roku, sygn. V Ka 21/25, Sąd Okręgowy
w Łodzi nie uwzględnił wniosku obrońcy skazanego P. K. o przywrócenie terminu
do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu
Okręgowego w Łodzi z 3 kwietnia 2025 roku wydanego w sprawie o sygn. V Ka
21/25.
V KZ 7/26
2
Zażalenie na powyższe postanowienie wywiódł obrońca, zarzucając
naruszenie art. 126 § 1 k.p.k. poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że
niedotrzymanie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie
uzasadnienia wyroku nastąpiło z przyczyn leżących wyłącznie po stronie
skazanego, podczas gdy przedstawiony we wniosku stan faktyczny wskazywał na
zaistnienie przyczyn niezależnych od skazanego, tj. niepoinformowanie go o
wydanym wyroku przez obrońcę z urzędu oraz brak jakiegokolwiek zawiadomienia
ze strony sądu o rozpoznaniu sprawy w jego nieobecności. Podnosząc powyższy
zarzut skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia
i przywrócenie skazanemu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i
doręczenie uzasadnienia wyroku z dnia 3 kwietnia 2025 r.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wywiedzione zażalenie doprowadziło w ramach podjętej kontroli instancyjnej
zaskarżonego orzeczenia do jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego
rozpoznania. Nastąpiło to jednak na skutek okoliczności dostrzeżonych przez Sąd
Najwyższy z urzędu, albowiem podnoszona w środku odwoławczym argumentacja
nie artykułowała kluczowych okoliczności zaistniałych na przedpolu
merytorycznego rozpoznania sprawy.
Sąd Najwyższy zobowiązany był bowiem z urzędu uwzględnić fakt, iż
zaskarżone postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku zostało wydane przez sędziego,
który uczestniczył w jego wydaniu. Tymczasem art. 40 § 3 k.p.k. stanowi, że sędzia,
który brał udział m. in. w wydaniu orzeczenia zaskarżonego w trybie kasacji, nie
może orzekać co do tej kasacji. W orzecznictwie Sądu Najwyższego i literaturze
ukształtował się zaś trafny pogląd, że zawarte w art. 40 § 3 k.p.k. pojęcie
„orzekania co do kasacji” odnosi się nie tylko do rozstrzygania w przedmiocie
merytorycznej zasadności tego nadzwyczajnego środka odwoławczego, ale też do
orzekania w kwestiach okołokasacyjnych, w tym takich, które choćby tylko „blokują”
dostęp do niego. Takim „orzekaniem co do kasacji” jest zatem również orzekanie w
przedmiocie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o doręczenie wyroku sądu
odwoławczego z uzasadnieniem (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 29
stycznia 2014 r., IV KZ 1/14; z 17 stycznia 2017 r., II KZ 48/16; z 29 stycznia 2019
V KZ 7/26
3
r., IV KZ 1/19; z 1 grudnia 2020 r., V KZ 63/20; z 30 października 2023 r., II KZ
55/23; z 23 grudnia 2023 r., II KZ 65/23).
W niniejszej sprawie w składzie sądu, który wydał zaskarżone postanowienie
o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie
pisemnego uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego zasiadał sędzia J.P., który
brał udział w wydaniu przez Sąd Okręgowy w Łodzi w dniu 3 kwietnia 2025 r.
wyroku w sprawie o sygn. akt V Ka 21/25.
Stwierdzenie tej okoliczności przesądza więc o zaistnieniu bezwzględnej
przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 40 § 3 k.p.k. (iudex
inhabilis), co obliguje Sąd Najwyższy do uchylenia zaskarżonego postanowienia i
przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Łodzi
niezależnie od podniesionych w zażaleniu zarzutów i wpływu stwierdzonego
uchybienia na treść orzeczenia.
Procedując ponownie sąd ten rozpozna raz jeszcze wniosek obrońcy P. K. o
przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie
uzasadnienia wyroku w sprawie o sygn. V Ka 21/25 w prawidłowo ukształtowanym
składzie.
Mając na uwadze powyższe rozważania Sąd Najwyższy orzekł jak w
sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
Adam Roch
