V KO 97/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Antoni Bojańczyk
Dnia 8 lipca 2025 r.
w przedmiocie wniosku o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2024 r.,
sygn. akt II AKzw 1943/24, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu
Okręgowego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Kow 1780/24/wz
o odmowie udzielenia mu warunkowego przedterminowego zwolnienia,
zarządził:
odmówić przyjęcia wniosku skazanego A. D. o wznowienie
postępowania zakończonego postanowieniem Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2024 r., sygn.
akt II AKzw 1943/24, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu
Okręgowego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI
Kow 1780/24/wz, o odmowie udzielenia mu warunkowego
przedterminowego zwolnienia, jako niedopuszczalnego z mocy
ustawy.
UZASADNIENIE
W piśmie z dnia 6 maja 2025 r., zatytułowanym „skarga”, skierowanym do
Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, skazany A. D. wystąpił z wnioskiem
sygnalizującym wystąpienie w sprawie o sygnaturze akt II AKzw 1943/24
zakończonej postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 18
października 2024 r., utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w
V KO 97/25
2
Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Kow 1780/24/wz o odmowie
udzielenia A. D. warunkowego przedterminowego zwolnienia, uchybienia
należącego do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych z art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. W uzasadnieniu pisma wskazał, że z powziętych przez niego informacji
wynika jakoby SSA X.Y. rozpoznający jego zażalenie na postanowienie Sądu
Okręgowego w Gdańsku z dnia 19 sierpnia 2024 r., sygn. akt VI Kow 1780/24/wz
był wadliwie powołany („nieuprawniony do orzekania”, „nominowany przez neo-
KRS”). W związku z powyższym („brakiem praworządnośći”) wniósł o przyznanie
20.000 zł zadośćuczynienia i uznanie jego skargi w całości (k. 3-4 akt). Nadto, w
drugim piśmie datowanym na 6 maja 2025 r., zatytułowanym „wniosek”,
skierowanym również do Sądu Apelacyjnego w Gdańsku, skazany wniósł o
zwolnienie z opłaty „za rozpatrzenie skargi w sprawie Neo-Sędziego” (k. 2 akt). Oba
te pisma wraz z aktami sprawy VI Kow 1780/24/wz Sąd Apelacyjny w Gdańsku
przesłał do Sądu Najwyższego w dniu 27 maja 2025 r. (prezentata) jako stanowiące
sygnalizację mogącą uzasadniać wznowienie z urzędu postępowania prawomocnie
zakończonego orzeczeniem Sądu Apelacyjnego z uwagi na ewentualne zaistnienie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej (k. 1 akt).
Pisma te uruchomiły przeprowadzanie czynności z urzędu, a więc wszczęcie
w sprawie postępowania. W przypadku potwierdzenia istnienia tego rodzaju
uchybienia, mogłoby dojść do wznowienia postępowania z urzędu, gdyż
wznowienie postępowania karnego na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. z powodu
wystąpienia jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k., może nastąpić
tylko z urzędu (por. uchwałę SN z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005,
z. 6, poz. 48).
Procesowe weryfikowanie istnienia podstaw wznowienia postępowania z
urzędu zaktualizuje się jednak dopiero wtedy, gdy zostanie stwierdzone, iż
postępowanie poprzedzające wydanie orzeczenia w ogóle podlega wznowieniu, a
więc stanowi "postępowanie sądowe zakończone prawomocnym orzeczeniem" w
rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k. Takim postępowaniem jest wyłącznie tego typu
postępowanie, które cechuje się przymiotem definitywnego zamknięcia
(rozpoznania) danej kwestii i przez to mające cechy trwałości (zob. postanowienia
V KO 97/25
3
SN: z dnia 25 kwietnia 2019 r., II KO 4/19, Lex nr 2653090; z dnia 3 września 2015
r., V KO 43/15, Lex nr 1783194).
Do tej kategorii nie zaliczają się postanowienia wydane w postępowaniu
prowadzonym w przedmiocie odmowy udzielenia warunkowego przedterminowego
zwolnienia, które nie mają trwałego charakteru. Nie prowadzą one do trwałej
transformacji sposobu czy trybu wykonania kary. Wprawdzie; co oczywiste,
odmowa udzielenia warunkowego przedterminowego zwolnienia ma negatywne
konsekwencje dla sfery wolności osobistej skazanego, nie zmienia to jednak faktu,
iż rozstrzygnięcie to nie jest orzeczeniem kończącym postępowanie karne w
zakresie odnoszącym się do odpowiedzialności karnej […], gdyż takim orzeczeniem
jest prawomocny wyrok skazujący (tak np. postanowienie SN z dnia 15 marca 2017
r., IV KO 104/16, Prok.i Pr.-wkł. 2017/5/20, KZS 2017/5/48, LEX nr 2307093 czy z
dnia 10 marca 2021 r., III KO 10/21, LEX nr 3252609). W dowolnym momencie
skazany może ponowić wniosek o udzielnie warunkowego przedterminowego
zwolnienia. Zatem orzeczenie wydane w tej sprawie nie rozstrzyga nieodwołalnie w
tej materii i dlatego w tego rodzaju sprawach postępowanie nie może być
wznowione, zaś wniosek o wznowienie postępowania nie może być w tych
sprawach skutecznie złożony. Analogiczny pogląd wyraziła najwyższa instancja
sądowa w sprawach zakończonych postanowieniem o odroczeniu wykonania kary
albo o odmowie jej odroczenia (zob. postanowienie SN z dnia 8 kwietnia 2016 r., II
KO 7/16 i wskazana tam literatura).
Zgodnie z art. 530 § 2 k.p.k. prezes sądu, do którego wniesiono kasację,
odmawia jej przyjęcia także wówczas, gdy zachodzą okoliczności, o których mowa
w art. 429 § 1 k.p.k., a więc w sytuacji, gdy środek odwoławczy jest
niedopuszczalny z mocy ustawy. Przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie w
postępowaniu wznowieniowym. Oznacza to, że prezes sądu (przewodniczący
wydziału, upoważniony sędzia) odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie
postępowania m. in. wówczas, gdy jest on w ogóle niedopuszczalny. Przed
przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniosku zbadać bowiem wpierw
należy, czy omawiany wniosek w ogóle przysługuje. Jeżeli nie jest on dopuszczalny,
to nie podlega przyjęciu.
V KO 97/25
4
Wobec powyższego należało odmówić przyjęcia osobistego wniosku
skazanego o wznowienie postępowania jako niedopuszczalnego z mocy ustawy,
nie odnosząc się do merytorycznej oceny zasadności podniesionego we wniosku
zarzutu i wniosku, gdyż w realiach procesowych sprawy byłoby to bezprzedmiotowe.
[J.I.]
[r.g.]
