V KO 76/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 listopada 2025 r.
SSN Kazimierz Klugiewicz
w sprawie D.M.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu,
w dniu 18 listopada 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego
o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Z.K.
od udziału w rozpoznaniu sprawy V KO 76/24,
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 i 4 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od rozpoznania
sprawy V KO 76/24.
UZASADNIENIE
Obrońca D.M. w piśmie z dnia 9 stycznia 2025 r. (k. 47 i n.), złożył wniosek o
wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Z.K. od rozpoznania sprawy V KO 76/24
sygnalizując, że w stosunku do tego sędziego występują okoliczności, które
mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do jego bezstronności w niniejszej
sprawie, a mianowicie fakt powołania przez Prezydenta RP na stanowisko sędziego
Sądu Najwyższego w wyniku uchwały Krajowej Rady Sądownictwa, której skład
został ukształtowany na mocy ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r., zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz.
3). Autor wniosku powołał się również na uchwałę składu połączonych Izb: Cywilnej,
Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23
V KO 76/24
2
stycznia 2020 r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20), a ponadto zaakcentował również
treść sygnalizacji podstawy do wznowienia postępowania kasacyjnego, dotyczącej
takiej samej wadliwości składu Sądu Najwyższego.
Sąd Najwyższy rozważył, co następuje.
Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.
Jeśli chodzi o kwestię wadliwości powołania sędziów, związaną z udziałem w
procesie nominacyjnym Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie
ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2018, poz. 3), to zagadnienie to było
przedmiotem obszernej analizy w uchwale składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej
oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020
r., sygn. akt BSA I - 4110 - 1/20 (OSNKW 2020/2/7, LEX nr 2784794) oraz w
uchwale składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I
KZP 2/22 (OSNK 2022, z. 6, poz. 22, LEX nr 3348360), co czyni zbędnym
czynienie szerszych rozważań w tym zakresie.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego powszechnie akcentuje się, że „sędzia
ulega wyłączeniu, nie tylko wówczas, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że
mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie (art. 41 § 1
k.k.), ale również w sytuacji, gdy orzekanie przez sędziego w danej sprawie
mogłoby prowadzić do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC i uznania, że taki
skład orzekający w ogóle nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu
ustanowionego ustawą” (postanowienia SN: z dnia 6 lipca 2022 r., IV KO 66/22,
LEX nr 3405631 z dnia 13 października 2021 r., II KO 30/21; z dnia 28 kwietnia
2022 r., IV KO 32/22; z dnia 17 marca 2022 r., II KO 12/22). Niewątpliwie
problematyka związana z procedurą powołania sędziów ściśle powiązana jest z
prawem do rzetelnego procesu sądowego, co uzasadnia wyłączenie sędziego Sądu
Najwyższego Z.K. od rozpoznania sprawy V KO 76/24,
Wyłączenie sędziego jest tym bardziej uzasadnione, jeśli zważy się
dodatkowo na fakt, że w sygnalizacji podstawy do wznowienia postępowania
kasacyjnego z urzędu (k. 3 i in.) podniesiono zarzut dotyczący takiej samej
V KO 76/24
3
wadliwości powołania sędziego Sądu Najwyższego M.S., co sędziego Sądu
Najwyższego Z.K., który – w konsekwencji przydzielenia mu niniejszej sprawy –
orzekałaby z naruszeniem zasady nemo iudex idoneus in propria causa.
Na marginesie należy wskazać, że udział w rozpoznawaniu spraw sędziów
Sądu Najwyższego, powołanych na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie ukształtowanym w trybie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. może rodzić
odpowiedzialność odszkodowawczą Skarbu Państwa za naruszenie art. 6 EKPC
(zob. skargi w sprawach Dudek i Lazur i I.G. przeciwko Polsce i 19 innych skarg, nr
41097/20, 42668/21 i 19 innych).
Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
