V KO 51/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 czerwca 2026 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2026 r.
na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie R.M.
wniosku – sygnalizacji skazanego o wznowienie postępowania
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 14 czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 110/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Sieradzu
z dnia 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II K 73/21,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku
bezzasadności.
wobec
jego
oczywistej
UZASADNIENIE
Skazany R.M. osobistym pismem wniósł o uchylenie wyroku z dnia 14
czerwca 2023 r., sygn. akt II AKa 110/23, wydanego przez Sąd Apelacyjny w Łodzi.
Podniósł, że wyrok ten został wydany przez nieprawidłowy skład sędziowski, tj.
przez Sędziów SA w Łodzi: X. Y., X.1 Y.1 oraz X.2 Y.2, wobec czego doszło do
wystąpienia bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. W
pierwszej kolejności należy zauważyć, że zgodnie z art. 540 § 1 k.p.k. możliwe jest
V KO 51/25
2
wznowienie postępowania sądowego zakończonego prawomocnym orzeczeniem z
powodu wskazanych tam przesłanek. Z urzędu wznowienie takiego postępowania
sądowego możliwe jest w razie ujawnienia się bezwzględnej przyczyny
odwoławczej (art. 542 § 3 k.p.k.) - i do jednej z nich właśnie odnosi się wniosek
skazanego. Wniosek ten uznać więc należało jako sygnalizację podstawy do
wznowienia postępowania z urzędu.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k., sąd odmawia przyjęcia wniosku o wznowienie
postępowania, bez wzywania strony do usunięcia jego braków formalnych, jeżeli z
treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność. Co istotne i co należy
wyraźnie podkreślić to fakt, że w trybie art. 545 § 3 k.p.k. sąd nie rozpoznaje
merytorycznie wniosku i nie bada także jego zasadności pod kątem ewentualnych
podstaw wznowienia. Natomiast wniosek taki podlega kontroli o charakterze quasi
formalnym, pod kątem hipotetycznej możliwości wznowienia (por. postanowienie
Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2015 r., II KO 49/15, OSNKW 2016, z. 1,
poz. 5). Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie postępowania to taka,
która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na pierwszy rzut oka”, jest
niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić do wzruszenia
prawomocnego orzeczenia (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 3
września 2025 r., I KO 83/25, LEX nr 3917680; z dnia 27 stycznia 2025 r., IV KO
138/24, LEX nr 3823580).
Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz z dokumentacją zgromadzoną
przez Sąd Najwyższy należało stwierdzić brak podstaw do wszczęcia postępowania
o wznowienie z urzędu postępowania wskazanego w sygnalizacji (art. 542 § 3
k.p.k.). Sygnalizacja ta nie zawiera argumentacji, która pozwoliłaby na ustalenie, iż
w sprawie miały miejsce okoliczności uzasadniające wznowienie postępowania
ujęte w art. 540 § 1 - § 3 k.p.k. Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego, takimi
okolicznościami są wyłącznie: popełnienie przestępstwa w związku z
postępowaniem, gdy istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć
wpływ na treść orzeczenia – jednak w takim przypadku przestępstwo to musi być
stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu. Taka sytuacja nie miała miejsca w
niniejszej sprawie. Nie doszło również w sprawie do ujawnienia nowych faktów lub
V KO 51/25
3
dowodów wskazujących na to, że skazany nie popełnił czynu albo jego czyn nie
stanowił przestępstwa lub nie podlegał karze. Sygnalizacja nie zawiera również
argumentacji, która mogłaby prowadzić do wniosku o tym, że doszło do wystąpienia
bezwzględnej przesłanki odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Zaistnienie żadnej
z tych podstaw wznowieniowych nie zostało przez skazanego skutecznie
uprawdopodobnione w złożonym przez niego wniosku.
Z treści sygnalizacji wynika, że wnioskodawca upatruje podstawy do
uchylenia wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 14 czerwca 2023 r. w tym, że
został on wydany w składzie nienależytym w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. z
uwagi na udział w nim osób nieuprawnionych. Nie można było uznać tego
stanowiska za słuszne. Z uchwały połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23
stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/2020 (OSNK 2020, z. 2, poz. 7) wynika, że:
„Nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. […] zachodzi także
wtedy, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w
sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z 2017 r. o zmianie ustawy o
Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, jeżeli wadliwość
procesu powoływania prowadzi, w konkretnych okolicznościach, do naruszenia
standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz
art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności”.
Oznacza to konieczność wykazania istnienia „okoliczności” wskazujących na
szczególnie bliski związek konkretnego sędziego z organami władzy wykonawczej,
prowadzący do wniosku, że sąd z udziałem takiego sędziego nie spełnia
wymaganych standardów bezstronności i niezależności (podobnie uchwała składu
7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z.
6, poz. 22; a w kontekście standardu międzynarodowego wyroki ETPCz: z dnia 22
lipca 2021 r., Reczkowicz przeciwko Polsce, skarga 43447/19; z dnia 8 listopada
2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek przeciwko Polsce, skargi nr 49868/19 i 57511/19;
z dnia 3 lutego 2022 r., Advance Pharma sp. z o.o. przeciwko Polsce, skarga nr
1469/20; wyrok pilotażowy z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa przeciwko Polsce,
skarga nr 50849/21).
V KO 51/25
4
W rezultacie, w niniejszej sprawie – w której zarzut nienależytej obsady sądu
dotyczy sędziów Sądu Apelacyjnego, a zatem sądu powszechnego – konieczne jest
wykazanie konkretnych okoliczności dowodzących stronniczości sędziego,
wynikających np. z tajnego sposobu obrad KRS w zakresie kandydatury,
negatywnej opinii zgromadzenia ogólnego sędziów danego sądu, niekorzystnego
dla kandydata porównania jego osiągnięć z osiągnięciami kontrkandydatów, krótkiej
ścieżki jego awansu, itp. (zob. szerzej uchwała Sądu Najwyższego z dnia 2
czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, s. 28-29). Skazany w osobistym piśmie
sygnalizując zaistnienie bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439
§ 1 pkt 2 k.p.k. nie wskazał na tego rodzaju okoliczności, które chociażby
uprawdopodabniały brak bezstronności zasiadających w składzie Sądu
Apelacyjnego w Łodzi sędziów. Odwołał się zasadniczo wyłącznie do faktu
powołania tych sędziów do pełnienia funkcji sędziów Sądu Apelacyjnego w Łodzi na
wniosek KRS ukształtowanej w trybie przepisów ustawy nowelizującej.
W odniesieniu do SSA X. Y. Sąd Najwyższy już kilkukrotnie badał czy sąd
orzekający z jego udziałem jest sądem należycie obsadzonym w rozumieniu art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k., przeprowadzając przy tym „test niezależności i bezstronności”
sędziego. Tego typu uchybienie nie zostało stwierdzone, a przeprowadzony test dał
wynik pozytywny (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2024 r.,
V KK 353/24; wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 9 października 2024 r., V KK
204/24; z dnia 15 stycznia 2025 r., V KK 186/24). Również w odniesieniu do
pozostałych Sędziów tego Sądu: SSA X.1 Y.1 oraz SSA X.2 Y.2, Sąd Najwyższy
również wypowiadał się o tym, że Sąd z ich udziałem nie jest sądem nienależycie
obsadzonym (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 25 marca 2026 r., V
KK 39/26; z dnia 23 listopada 2022 r., V KK 222/22; z dnia 4 kwietnia 2024 r., V KK
486/23; z dnia 24 kwietnia 2024 r., V KK 104/24; z dnia 7 maja 2025 r., V KO 55/25;
z dnia 19 czerwca 2024 r., V KK 205/24; z dnia 16 września 2025 r., V KK 335/25; z
dnia 4 listopada 2025 r., V KO 182/25; z dnia 3 lutego 2026 r., V KK 550/25; z dnia
19 listopada 2025 r., V KO 184/25).
W żadnym w tych orzeczeń Sądu Najwyższego nie stwierdzono wystąpienia
bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Co więcej, działając
z urzędu nie dotarto do żadnych dostępnych w domenach publicznych informacji
V KO 51/25
5
sugerujących ścisłe powiązania w/w sędziów z władzą wykonawczą, mogących
rzutować na nienależytą obsadę sądu.
Wszystkie te okoliczności, oceniane w kontekście art. 545 § 3 k.p.k.,
przesądzają o oczywistej bezzasadności złożonej przez R.M. sygnalizacji
dotyczącej konieczności wznowienia postępowania.
W tych okolicznościach Sąd Najwyższy postanowił, jak na wstępie.
Pouczenie:
1.
W terminie zawitym 7 dni od dnia doręczenia odpisu niniejszego postanowienia strona może złożyć zażalenie do
Sądu Najwyższego.
Andrzej Stępka
[WB]
[r.g.]
