V KO 219/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 stycznia 2026 r.
SSN Piotr Mirek
zarządził:
nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22
maja 2025 r., V KO 1/25 o oddaleniu wniosku o wznowienie
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn. akt II AKa 447/19,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z
dnia 30 maja 2019 r., sygn. akt IV K 249/16.
UZASADNIENIE
Skazany P. C. , w piśmie z dnia 27 listopada 2025 r., wniósł o wznowienie
postępowania wznowieniowego przed Sądem Najwyższym w sprawie V KO 1/25,
ze względu na nienależytą obsadę Sądu Najwyższego, uchylenie postanowienia
wydanego w tej sprawie oraz wyroków wydanych w sprawach, których dotyczyło to
orzeczenie (wyrok Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 11 marca 2020 r., sygn.
akt II AKa 447/19, wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku z dnia 30 maja 2019 r.,
sygn. akt IV K 249/16) i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Gdańsku do
ponownego rozpoznania.
W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak należało
potraktować pismo skazanego (wznowienie postępowania w razie ujawnienia się
jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z
V KO 219/25
2
urzędu) wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu Najwyższego z dnia 22
maja 2025 r., V KO 1/25, o oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania,
bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., z uwagi na
nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego powołania sędziów
biorących udział w wydaniu orzeczenia. Przyjąć zatem należy, że sygnalizacja
dotyczy wznowienia z urzędu postępowania wznowieniowego w sprawie V KO 1/25.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z
urzędu postępowania kasacyjnego i postępowania wznowieniowego nie jest
rozstrzygana jednolicie i odnotować trzeba przypadki wydawania przez Sąd
Najwyższy orzeczeń wznawiających takie postępowania ze wskazaniem zaistnienia
uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Nadal jednak w tym
orzecznictwie funkcjonuje trafny pogląd, że wznowienie postępowania jest
dopuszczalne w tych sprawach, które zostały zakończone prawomocnym
orzeczeniem rozstrzygającym o przedmiocie procesu (czyli o odpowiedzialności
karnej oskarżonego, odpowiedzialności odszkodowawczej Skarbu Państwa za
niesłuszne skazanie, ukaranie, tymczasowe aresztowanie i zatrzymanie oraz
odszkodowanie i zadośćuczynienie na podstawie ustawy z dnia 23 lutego 1991 r. o
uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób represjonowanych za
działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego) albo o
dopuszczalności orzekania w tej kwestii. Dopuszcza się także wznowienie
postępowań ubocznych, o ile mają charakter autonomiczny i nie są związane z
zasadniczym nurtem postępowania karnego. Odrzuca się natomiast możliwość
wznowienia samego postępowania o wznowienie, zakończonego uprzednio
prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony lub o braku podstaw
do wznowienia z urzędu, a także postępowania kasacyjnego (zob.: postanowienia
Sądu Najwyższego: z dnia 20 maja 2010 r., V KO 47/10; z dnia 8 lutego 2011 r., III
KO 99/10; z dnia 9 lipca 2013 r., II KO 17/13; z dnia 22 stycznia 2015 r., III KO
100/14; z dnia 7 lipca 2016 r., V KO 49/16; z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV KO 12/18;
z dnia 18 sierpnia 2022 r., II KZ 24/22; postanowienie składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22; zarządzenia Sądu
Najwyższego: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia 30 stycznia 2025 r.,
III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia 19 listopada 2024 r.,
V KO 219/25
3
I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia 26 czerwca 2025 r., II
KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25; z dnia 30 października 2025 r., I
KO 40/25; z dnia 19 listopada 2025 r., III KO 112/25). Pogląd ten prezentowany jest
również w literaturze przedmiotu, por. D. Świecki [w:] B. Augustyniak, K. Eichstaedt,
M. Kurowski, D. Świecki, Kodeks postępowania karnego. Tom II. Komentarz
aktualizowany, LEX/el. 2025, art. 540; J. Grajewski, S. Steinborn [w:] Komentarz
aktualizowany do art. 425-673 Kodeksu postępowania karnego, red. L. K. Paprzycki,
LEX/el. 2015, art. 540).
Kierując się tym stanowiskiem, które znajduje zastosowanie w niniejszej
sprawie, przyjąć trzeba, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art.
542 § 3 k.p.k., wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 §
1 k.p.k., samego postępowania o wznowienie zakończonego uprzednio
prawomocnym orzeczeniem sądu o oddaleniu wniosku strony.
Brak zatem podstaw do wznowienia z urzędu postępowania zakończonego
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 22 maja 2025 r., sygn. akt V KO 1/25 o
oddaleniu wniosku o wznowienie postępowania.
Zwrócić przy tym trzeba uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji
podstawy wznowienia z urzędu. Z akt sprawy o sygn. V KO 1/25 wynika, że w
postępowaniu, którego dotyczy sygnalizacja, skazany i jego obrońca nie zgłaszali
zastrzeżeń do składu Sądu Najwyższego wyznaczonego do rozpoznania wniosku.
[J.J.]
[a.ł]
Piotr Mirek
