V KO 139/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 10 grudnia 2025 r.
SSN Włodzimierz Wróbel
w sprawie R.K.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 10 grudnia 2025 r.,
wniosku skazanego o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu
Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2019 r. (sygn. akt II AKa 112/19),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku wobec
bezzasadności.
jego
oczywistej
UZASADNIENIE
Pismem z dnia 5 marca 2025 r. R.K. wniósł o wznowienie postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 24 maja 2019 r.
(sygn. akt II AKa 112/19), którym utrzymano w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Gdańsku z dnia 29 października 2018 r. w sprawie o sygn. akt IV K 84/18.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Wniosek okazał się oczywiście bezzasadny.
Stosownie do treści art. 545 § 3 k.p.k., osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega, w sposób formalny, wstępnej kontroli w zakresie jego treści.
W razie stwierdzenia, że treść wniosku świadczy o jego oczywistej bezzasadności,
pismo to nie podlega procedurze uzupełnienia jego braków formalnych, w tym
dotyczących przymusu adwokackiego. O oczywistej bezzasadności wniosku
możemy mówić wtedy, gdy nie zawiera on żadnych racjonalnych i obiektywnych
V KO 139/25
2
przesłanek do merytorycznego badania podstaw wznowienia określonych
przepisami prawa procesowego, a wskazanych w art. 540, 540a i 540b k.p.k. (por.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2022 r., II KO 125/21).
Złożony przez skazaną wniosek nie został sporządzony i podpisany przez
adwokata lub radcę prawnego, jak nakazuje przepis art. 545 § 2 k.p.k. Sąd
Najwyższy odstąpił od wzywania wnioskodawcy do uzupełnienia tego braku
formalnego, z uwagi na treść pisma, niewskazującą na zaistnienie jakichkolwiek
podstaw do wznowienia postępowania w niniejszej sprawie.
Przypomnieć wypada, że podstawy dla wznowienia postępowania karnego
zakończonego prawomocnym orzeczeniem wylicza art. 540 k.p.k. Są one
precyzyjnie opisane i z uwagi na wyjątkowość możliwości przełamywania
prawomocności wyroku sądowego – obejmują jedynie najpoważniejsze
okoliczności, jakie z uwagi na zasady procesu karnego (art. 2 k.p.k., m.in. że
podstawę wszelkich rozstrzygnięć powinny stanowić prawdziwe ustalenia faktyczne)
powodują, że sprawę należy rozstrzygnąć ponownie. Specyfika postępowania
wznowieniowego wszczynanego na wniosek powoduje, że nie dokonuje się na
nowo oceny zebranych w toku procesu dowodów i poprawności przyjętych w
oparciu o nie ustaleń faktycznych będących podstawą prawomocnego wyroku. Nie
bada się również oceny zasadności orzeczenia sądu pierwszej instancji, tak jak to
się czyni w ramach kontroli instancyjnej (tak SN w postanowieniu z dnia 21
Kwietnia 2016 r., V KO 22/16). Podlega weryfikacji jedynie to czy np. ustalono
prawomocnym wyrokiem, że popełniono przestępstwo w związku z pierwotnym
postępowaniem i istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć
wpływ na treść orzeczenia (art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k.), ujawniły się nowe fakty lub
dowody świadczące m.in. o tym, że czynu nie popełniono i nie były one znane
wcześniej (art. 540 § 1 pkt 2 k.p.k.), przepis stanowiący podstawę wydania
orzeczenia został uchylony przez Trybunał Konstytucyjny z uwagi na jego
sprzeczność z Konstytucją, ratyfikowaną umową międzynarodową lub z ustawą (art.
540 § 2 k.p.k.), albo potrzeba wznowienia wynika z rozstrzygnięcia organu
międzynarodowego działającego na mocy umowy międzynarodowej ratyfikowanej
przez Rzeczpospolitą Polską (art. 540 § 3 k.p.k.).
V KO 139/25
3
Ponieważ zawarta we wniosku argumentacja, nie może doprowadzić do
wznowienia postępowania, niecelowe było wzywanie skazanego do uzupełnienia
braku formalnego w postaci sporządzenia i podpisania wniosku o wznowienie przez
adwokata lub radcę prawnego oraz wniesienia opłaty od wniosku. Samo wskazanie,
że w toku postępowania dochodziło do nieprawidłowości nie może stanowić
podstawy wznowienia. Ponadto informacje takie muszą poddawać się kontroli i
ocenie pod kątem ich prawdziwości. Nie stanowią także przesłanek do wznowienia
postępowania takie zarzuty dotyczące np. sposobu procedowania przed sądem
karnym, które były już przedmiotem oceny na apelacyjnym czy kasacyjnym.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 545 § 3 k.p.k., odmówiono więc
przyjęcia powyższego wniosku do rozpoznania.
Nie oznacza to jednak, że nie jest możliwe złożenie kolejnego wniosku. Musi
być on jednak sporządzony i podpisany przez adwokata lub radcę prawnego i
prezentować podstawy wznowieniowe przewidziane w k.p.k.
[WB]
[r.g.]
