V KK 595/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 lutego 2025 r.
SSN Małgorzata Bednarek
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej w dniu 19 lutego 2025 r.,
w sprawie S. Z.
oskarżonego z art. 296 § 1 lit. b k.k. i art. 287 § 1 k.k. i in.
kasacji wniesionej przez prokuratora
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 73/23
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Płocku
z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 81/22
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. kosztami postępowania kasacyjnego obciążyć Skarb Państwa.
[J.J.]
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Płocku wyrokiem z 29 grudnia 2022 r., sygn. akt II K 81/22
uniewinnił S. Z. od zarzucanego mu aktem oskarżenia czynu z art. 269 b § 1 k.k. i
art. 287 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. przy zastosowaniu art.
12 § 1 k.k. Oskarżony został uznany winnym przestępstwa: z art. 299 § 1 i § 6 k.k.
V KK 595/24
2
w zw. z art. 12 § 1 k.k. i skazany za to na karę 2 lat i 6 miesięcy pozbawienia
wolności oraz 200 stawek dziennych grzywny o wysokości jednej stawki równej 300
zł oraz z art. 284 § 3 k.k. w zw. z art. 284 § 2 k.k., i za to skazany na karę 20
stawek dziennych grzywny o wysokości jednej stawki równej 300 zł. Sąd połączył
wymierzone kary grzywny i orzekł karę łączna 210 stawek grzywny o wysokości
jednej stawki równej 300 zł. Sąd, na podstawie art. 17 § 1 pkt 10 k.p.k. w zw. z art.
414 § 1 k.p.k. umorzył postępowanie karne co do czynów zarzuconych
oskarżonemu w pkt. IV i V akt oskarżenia.
Na skutek apelacji wniesionych przez obrońców i prokuratora, Sąd
Apelacyjny w Łodzi, wyrokiem z 5 grudnia 2023 r., sygn. akt II AKa 73/23, zmienił
zaskarżony wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od popełnienia
przestępstwa z art. 299 § 1 i § 6 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. oraz 284 § 3 k.k. w zw.
z art. 284 § 2 k.k. oraz uchylił rozstrzygnięcia o przepadku korzyści majątkowej,
przepadku przedmiotów stanowiących dowód rzeczowy, oraz orzeczenie o karze
łącznej.
Kasację od ww. wyroku wniósł prokurator, w której rozstrzygnięciu zarzucił:
1. rażące naruszenie prawa to jest art. 7 i 410 k.p.k., które miało istotny
i kluczowy wpływ na treść wyroku, poprzez dokonanie własnej - autonomicznej
w stosunku do wyroku Sądu Okręgowego w Płocku, oceny zeznań
pokrzywdzonego Ł. W. jako w całości niewiarygodnych, a to w oderwaniu od
całokształtu materiału dowodowego jaki zebrano w sprawie, a nadto z naruszeniem
zasad prawidłowego rozumowania, podstawowych wskazań wiedzy, a także
doświadczenia życiowego, co skutkowało wadliwym ustaleniem faktów
i uniewinnieniem oskarżonego,
2. rażące naruszenie prawa to jest art. 433 § 2 k.p.k. i art. 457 § 3 k.p.k.,
a to poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego, odnoszącego się do konkretnych
okoliczności, dokonania oceny zarzutów ujętych w apelacji obrony - w zakresie,
z jednej strony wyjaśnień oskarżonego, z drugiej zaś strony zeznań
pokrzywdzonego, a to poprzez kaskadowe odwoływanie się do treści apelacji
obrońcy - bez precyzyjnego przedstawienia swojego stanowiska i wskazania
V KK 595/24
3
konkretnych, odnoszących się do pozostałego materiału dowodowego okoliczności,
co skutkowało posłużeniem się ogólnikową formułą „procesu poszlakowego” i
„dowodu z pomówienia”, błędnym ustaleniem faktów i uniewinnieniem
oskarżonego,
3. rażące naruszenie prawa to jest art. 287 § 1 k.k. i art. 268 a § 1 k.k.
poprzez ich niezastosowanie, w sytuacji, kiedy przyjęty (ustalony) przez sąd
apelacyjny stan faktyczny nakazywał zakwalifikowanie czynu opisanego w punkcie
pierwszym aktu oskarżenia ze wskazanych przepisów.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do
ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Łodzi.
W odpowiedzi na kasację, obrońca wniósł o jej oddalanie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje
Kasacja prokuratora okazała się oczywiście bezzasadną, dlatego została
oddalona na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
Na podstawie art. 523 § 1 k.p.k. kasacja może być wniesiona tylko z powodu
uchybień wymienionych w art. 439 k.p.k. lub innego rażącego naruszenia prawa,
jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na treść orzeczenia. Dotyczy to uchybień sądu
odwoławczego, to bowiem od orzeczenia sądu odwoławczego przysługuje
wskazany nadzwyczajny środek zaskarżenia. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem,
Sąd Najwyższy nie jest uprawniony dokonywać w ramach postępowania
kasacyjnego ponownej oceny dowodów i na tej podstawie kontrolować
prawidłowość poczynionych ustaleń faktycznych. Postępowanie kasacyjne nie
może bowiem polegać na ponownej apelacyjnej kontroli orzeczenia i nie może być
traktowane jako trzecia instancja. Zadaniem Sądu Najwyższego jest jedynie
sprawdzenie, czy dokonując ustaleń faktycznych orzekające w obu instancjach
sądy nie dopuściły się rażącego naruszenia reguł procedowania, co mogłoby mieć
wpływ na ustalenia faktyczne, a w konsekwencji na treść wyroku. Innymi słowy,
kontroli podlegają nie same ustalenia faktyczne, ale sposób ich dokonania (tak:
wyrok SN z 6.09.1996 r., II KKN 63/96, OSNKW 1997, nr 1-2, poz. 11.)
V KK 595/24
4
Przechodząc do treści zarzutów, wskazać należy, że sąd odwoławczy nie
naruszył art. 7 k.p.k., art. 410 k.p.k. (zarzut z pkt. 1 kasacji). Sąd odwoławczy
poczynił w zakresie odmiennych ustaleń obszerne rozważania, które cechuje nie
tylko pełne oparcie w realiach niniejszej sprawy i w ujawnionym w sprawie
materiale dowodowym, ale też w zasadach prawidłowego rozumowania i
wskazaniach doświadczenia życiowego. Analiza akt sprawy oraz treści
uzasadniania wyroku sądu odwoławczego, prowadzi do wniosku, że ustalania
wskutek, których doszło do zmiany wyroku są następstwem prawidłowego
rozważania zarzutów i wniosków apelacyjnych, w sposób zgodny z dyspozycją art.
410 k.p.k. ze wskazaniem dowodów, które sąd przyjął za podstawę swych ustaleń,
oraz wskazaniami wiedzy i logicznego rozumowania.
W istocie, w przedmiotowej sprawie sąd ad quem odmiennie ocenił zeznania
Ł. W., uznając je w całości za niewiarygodne. Powyższa jednak ocena pozostaje
pod ochroną art. 7 k.p.k. W pisemnych motywach rozstrzygnięcia sąd odwoławczy
wskazał, czym kierował się dokonując takiej oceny, a dokonane w tym przedmiocie
rozważania uznać należy za logiczne i wyczerpujące. Sąd odwoławczy oceniając
zeznania pokrzywdzonego przeprowadził szeroką analizę tych zeznań, wskazując z
jakich konkretnie powodów nie sposób uznać ich za wiarygodne. W wywiedzionej
kasacji prokurator natomiast polemizuje z dokonaną oceną tego dowodu, forsując
subiektywną interpretację wyników postępowania dowodowego, zmierzając do tego,
aby Sąd Najwyższy dokonał ponownej – zgodnej z prezentowaną w kasacji - ocenę
dowodów. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 410 k.p.k. skarżący powinien
wskazać istotne dla sprawy dowody, które by zostały w analizie dowodowej
pominięte, niedopuszczone, nieprzeprowadzone lub przeprowadzone w sposób
sprzeczny z prawem i z tego powodu niemożliwe do włączenia do analizy
całokształtu materiału dowodowego. Uzasadniając zarzut skarżący wskazuje na
zeznania M. Ł. oraz akta sprawy II K 158/16, dane teleinformatyczne, zwłaszcza
uzyskane z P. Sp. z o.o., opinie biegłego z zakresu badań nośników cyfrowych, jak
opinie biegłego z zakresu informatyki śledczej J. K., przy czym ponownie w
zakresie przytoczonych dowodów, autor kasacji forsuje własną, czysto subiektywną
ocenę materiału dowodowego. Autor kasacji pominął, iż wskutek dokonania
odmiennej od sądu I instancji oceny materiału dowodowego sąd odwoławczy
V KK 595/24
5
doszedł do przekonania, że akt oskarżenia w przedmiotowej sprawie opierał się na
dowodach pośrednich, które nie mogły samodzielnie stanowić o winie oskarżonego
w analizowanym zakresie. To ustalenie implikowało konieczność rozstrzygnięcia
niedających się usunąć wątpliwości na korzyść oskarżonego (art. 5 § 2 k.p.k.), co w
pełnym zakresie zrealizował sąd okręgowy.
Sąd odwoławczy doprecyzował, że w sprawie nie było miarodajnych podstaw,
aby ustalić, że oskarżony dokonał „kradzieży" bitcoinów na szkodę
pokrzywdzonego, nie znalazło to również potwierdzenia w oparciu o analizę
transakcji finansowych związanych z obrotem kryptowalutami w portfelach
oskarżonego, transakcji na rachunkach bankowych i wydatków oskarżonego.
Odmienna ocena materiału dowodowego tj. zeznań pokrzywdzonego, doprowadziła
zatem do zmiany wyroku w zakresie czynu przypisanego w pkt. 6 wyroku i
uniewinnienia oskarżonego od przestępstwa z art. 284 k.k.
W odniesieniu z kolei do czynu z art. 299 k.k. sąd odwoławczy wskutek
kontroli instancyjnej stwierdził, że brak ustalenia i wskazania w opisie czynu
znamion strony podmiotowej ustalenia istnienia po stronie oskarżanego
świadomości, iż bitcoiny Ł. W. pochodziły z korzyści uzyskanych z przestępstw),
uniemożliwia przypisanie oskarżonemu sprawstwa ww. przestępstwa, co
skutkowało zmianą wyroku również w tym zakresie.
Również chybiony okazał się zrzut z pkt. 2. kasacji. Wykazanie bowiem
wadliwości przeprowadzonej w sprawie kontroli apelacyjnej poprzez
zakwalifikowanie uchybień jako rzekomo naruszających dyspozycje art. 433 § 2
k.p.k. oraz art. 457 § 3 k.p.k. – których naruszenie zarzuca autor kasacji, nie może
ograniczać się wyłącznie do formalnego powołania tych przepisów w zarzucie
kasacji i stworzenia pozorów nieprawidłowej kontroli odwoławczej (poprzez
sugerowanie np. "nienależytego", "niepełnego", "niewłaściwego", "nierzetelnego",
"pobieżnego" rozpoznania apelacji). Analiza treści kasacji w tej części wskazuje, że
skarżący domaga się przeprowadzenia przez Sąd Najwyższy kolejnej, dublującej
kontroli apelacyjnej tj. weryfikacji prawidłowości orzeczenia sądu pierwszej instancji
forsując subiektywną interpretację wyników postępowania dowodowego, powielając
V KK 595/24
6
w znacznej części treść zarzutów apelacyjnych – co jest niedopuszczalne na tym
etapie postępowania.
Odnosząc się natomiast do zarzutu z pkt. 3 kasacji, podnieść należy, że sąd
I instancji uniewinniając oskarżonego od popełnienia przestępstwa z art. 269 b § 1
k.k. i art. 287 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k. k., w uzasadnieniu wyroku wskazał, iż Ł.
W. sam umożliwił S. Z. dostęp do informacji przechowywanych w systemie
informatycznym, tj. do loginu, adresu i hasła, które chroniły dostęp do portfela [...],
co wykluczało uznanie, iż uzyskał dostęp do tych danych w sposób nieuprawniony.
Tym samym sąd ten nie znalazł podstaw faktycznych do przypisania oskarżonemu
przestępstwa określonego w art. 269b §1 k.k. Z kolei do wyczerpania dyspozycji z
art. 278 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k., nie doszło zdaniem sądu I instancji, z
uwagi na to, że bitcoin jako waluta wirtualna nie jest rzeczą ruchomą ani nie jest
mieniem w rozumieniu prawa.
Powyższe rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżanego zaskarżył prokurator
zarzucając rozstrzygnięciu: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę
orzeczenia, polegający na uznaniu, iż oskarżony S. Z. dopuszczając się transferu
kryptowaluty z portfela należącego do pokrzywdzonego Ł. W. o adresie [...] na
kontrolowane przez siebie portfele, nie dokonał zamiany oraz wprowadzenia
nowego zapisu informatycznego na serwisie B., podczas gdy zebrany w sprawie,
niekwestionowany przez sąd I instancji, materiał dowodowy w postaci: zeznań Ł.
W., danych uzyskanych z L., danych telekomunikacyjnych, opinii z zakresu
kryptowalut, opinii z zakresu informatyki śledczej, wskazuje, że oskarżony przed
dokonaniem wskazanego transferu kryptowaluty - po uzyskaniu od
pokrzywdzonego danych koniecznych do logowania do tego portfela oraz
powiązanego z nim hasła adresu email, dokonał bez wiedzy i zgody Ł. W., zmiany
loginów i haseł dostępowych do wskazanego portfela, czym wypełnił wszystkie
znamiona przedmiotowe występków z art. 287§ 1 k.k. oraz art. 268 a § 1 i 2 k.k. w
zw. z art. 11 § 2 k.k., co w konsekwencji miało wpływ na treść wydanego wyroku,
gdyż doprowadziło do uniewinnienia oskarżonego od popełniania czynu opisanego
w pkt I aktu oskarżenia.
V KK 595/24
7
Skarżący powtórzył zatem na etapie kasacji treść zarzutu przytoczonego
wyżej a ujętego w apelacji. Zarzut z pkt. 3 kasacji bowiem jedynie pozornie odnosi
się do naruszenia prawa materialnego, a skarżący dąży do ponownej apelacyjnej
kontroli orzeczenia, ignorując zarówno zakres, jak i wynik kontroli instancyjnej
dokonanej przez sąd odwoławczy. Nadto w realiach tej sprawy zarzut ten nie ma
charakteru kasacyjnego. Sąd Apelacyjny w zakresie czynu z pkt. I aktu oskarżenia,
którego dotyczy pkt. 3 kasacji ograniczył się do utrzymania w mocy wyroku sądu I
instancji, a zatem nie mógł naruszyć prawa materialnego, bowiem go nie stosował, i
co ważne z punktu widzenia wniesionego nadzwyczajnego środka odwoławczego -
nie rozważał, albowiem zarzutu obrazy prawa materialnego poprzez
niezastosowanie wskazanych w pkt. 3 kasacji przepisów kodeksu karnego –
prokurator nie sformułował w apelacji. Zatem prokurator w toku postępowania w
niniejszej sprawie z jednej strony wykazał się swoistą niekonsekwencją, a z drugiej
strony nie sformułował w kasacji odnośnie do czynu I części wstępnej wyroku sądu
I instancji - zarzutu odnoszącego się do ewentualnej nieprawidłowej kontroli
odwoławczej dokonanej przez sąd II instancji. Poprzez bowiem prawidłowo
postawiony w tym zakresie zarzut skarżący w realiach niniejszej sprawy powinien
dążyć do wykazania, że dokonana w tym zakresie kontrola okazała się niepełna lub
przedstawione argumenty dotknięte są wadami błędnego rozumowania albo
nieprawidłowej wykładni prawa przez pryzmat naruszenia przepisów art. 433 § 2
k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k., czego autor kasacji nie uczynił. Rozszerzająca
interpretacja tej części kasacji jest natomiast niedopuszczalna z uwagi na treść art.
433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k. oraz kierunek zaskarżenia – na niekorzyść
oskarżonego.
Z tych też względów Sąd Najwyższy orzekł jak w części
dyspozytywnej postanowienia, wydatkami postępowania kasacyjnego obciążając
Skarb Państwa na podstawie art. 636 § 1 k.p.k.
[J.J.]
[r.g.]
V KK 595/24
8
