V KK 523/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 28 stycznia 2026 r.
SSN Zbigniew Puszkarski (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jerzy Grubba
SSN Eugeniusz Wildowicz
w sprawie N. S.
skazanej z art. 160 § 2 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 28 stycznia 2026 r.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanej
od wyroku Sądu Rejonowego w Nakle nad Notecią
z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt II K 577/24
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego rozpoznania;
2. wydatkami poniesionym w związku z rozpoznaniem kasacji
obciąża Skarb Państwa.
[J.J.]
Jerzy Grubba Zbigniew Puszkarski Eugeniusz Wildowicz
UZASADNIENIE
V KK 523/25
2
N. S. została oskarżona o to, że w dniu 10 listopada 2024 r. około godz. 17:25 w
miejscowości N. przy ul. D., znajdując się w stanie nietrzeźwości sprawowała opiekę nad
swoimi dziećmi K. S. oraz Z. M. , czym naraziła wymienionych na bezpośrednie
niebezpieczeństwo utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, tj. o czyn z art. 160 §
2 k.k.
Sąd Rejonowy w Nakle nad Notecią, uwzględniając wniosek oskarżonej złożony
na rozprawie o wydanie wobec niej w trybie art. 387 k.p.k. wyroku o wskazanej treści,
przy braku sprzeciwu prokuratora i reprezentanta małoletnich pokrzywdzonych,
wyrokiem z dnia 21 lutego 2025 r., sygn. akt II K 577/24, uznał oskarżoną N. S. za
winną popełnienia zarzucanego jej czynu, tj. występku z art. 160 § 2 k.k. i za to
wymierzył jej karę 6 miesięcy pozbawienia wolności. Na mocy art. 69 § 1 i 2 k.k., art.
70 § 1 k.k. i art. 73 § 1 k.k. wykonanie orzeczonej kary warunkowo zawiesił na okres
próby 2 lat, oddając oskarżoną w tym czasie pod dozór kuratora. Na mocy art. 72 §
1 pkt. 5 k.k. zobowiązał oskarżoną do powstrzymania się od nadużywania alkoholu
w okresie próby, a na mocy art. 72 § 1 pkt. 6 k.k. do poddania się terapii uzależnień
od alkoholu w okresie próby. Nadto orzekł o kosztach sądowych.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i uprawomocnił
się z dniem 1 marca 2025 r.
Kasację od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny. Na podstawie art. 521 § 1
k.p.k. zaskarżył wyrok w całości na niekorzyść oskarżonej N. S. , zarzucając „rażące
i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego,
a mianowicie art. 387 § 1, 2 i 3 k.p.k., polegające na uwzględnieniu wadliwego
wniosku oskarżonej N. S. , o wydanie wyroku skazującego i wymierzenie jej kary 6
miesięcy pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem jej wykonania na okres
2 lat próby bez przeprowadzenia postępowania dowodowego, w sytuacji, gdy
wniosek ten nie zawierał propozycji, obligatoryjnego z mocy art. 41 § 1a pkt 1 k.k.,
orzeczenia wobec oskarżonej jako sprawcy występku z art. 160 § 2 k.k. popełnionego
na szkodę małoletnich, środka karnego w postaci zakazu zajmowania wszelkich lub
określonych stanowisk, wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo
działalności, związanych z wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub z
opieką nad nimi na czas określony albo dożywotnio, co skutkowało wydaniem wyroku
z również rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą wskazanego przepisu
V KK 523/25
3
prawa materialnego”. W konkluzji wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie
sprawy Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Kasacja jest oczywiście zasadna, co pozwoliło uwzględnić ją w całości w trybie art.
535 § 5 k.p.k., tj. na posiedzeniu bez udziału stron. Niewątpliwe zaskarżony zapadł
z rażącym naruszeniem prawa procesowego – art. 387 § 1-3 k.p.k., jak też nie
respektuje normy zawartej w art. 41 § 1a pkt 1 k.k.
Przypomnieć należy, że wydając wyrok skazujący w trybie art. 387 k.p.k., sąd jest
zobowiązany do wymierzenia kary, środka karnego, przepadku lub środka
kompensacyjnego oraz rozstrzygnięcia co do kosztów procesu, zgodnie z wnioskiem
oskarżonego. Stosownie do treści art. 387 § 3 k.p.k. może jednak uzależnić
uwzględnienie wniosku od dokonania w nim wskazanej przez siebie zmiany. Ma to
znaczenie m.in. wtedy, gdy złożony przez oskarżonego wniosek postuluje wydanie
wyroku o treści nie w pełni zgodnej z obowiązującymi przepisami prawa.
W sprawie N. S. Sąd Rejonowy nie wywiązał się należycie z obowiązku kontroli
wniosku złożonego przez oskarżoną. W myśl tego wniosku miała ona zostać skazana
za występek z art. 160 § 2 k.k. popełniony na szkodę swoich dzieci, o których
wiadomo, że urodziły się odpowiednio w 2013 i 2024 r. Według systematyki Kodeksu
karnego występek ten jest opisany w rozdziale XIX, obejmującym przestępstwa
przeciwko życiu i zdrowiu, i jest przestępstwem umyślnym. To zaś, przy
uwzględnieniu także wieku dzieci, obligowało Sąd orzekający do baczenia, czy
wniosek uwzględnia m.in. treść art. 41 § 1a pkt 1 k.k., zgodnie z którym sąd
obligatoryjnie orzeka zakaz zajmowania wszelkich lub określonych stanowisk,
wykonywania wszelkich lub określonych zawodów albo działalności, związanych z
wychowaniem, edukacją, leczeniem małoletnich lub opieką nad nimi na czas
określony albo dożywotnio w razie skazania na karę pozbawienia wolności (nie ma
znaczenia czy w postaci bezwzględnej, czy też z warunkowym zawieszeniem jej
wykonania) za umyślne przestępstwo przeciwko życiu lub zdrowiu na szkodę
małoletniego. Wniosek oskarżonej o wydanie wobec niej wyroku skazującego w
trybie art. 387 k.p.k. nie zawierał propozycji orzeczenia tego środka karnego, zatem
powinnością Sądu meriti było wezwanie oskarżonej do stosownego uzupełnienia
wniosku. Sąd tego zaniechał i w konsekwencji wydał wyrok rażąco naruszający
V KK 523/25
4
prawo materialne, wspomniany art. 41 § 1a pkt 1 k.k. Oba te uchybienia miały istotny
wpływ na treść wyroku, bowiem ich zaistnienie spowodowało, że nie zawierał on
koniecznego orzeczenia o środku karnym, co oznacza, iż oskarżona nie poniosłaby
wszystkich konsekwencji wynikających z przypisania jej występku z art. 160 § 2 k.k.
Z tych względów zgodnie z wnioskiem kasacji zaskarżony wyrok uchylono i
przekazano sprawę Sądowi Rejonowemu w Nakle nad Notecią do ponownego
rozpoznania. Nie jest wykluczone powtórne wydanie orzeczenia w trybie art. 387
k.p.k., o ile oskarżona podtrzyma wcześniej złożony wniosek i dodatkowo wyrazi
zgodę na jego uzupełnienie w kierunku przewidzianym przez art. 41 § 1a pkt 1 k.k.
W przeciwnym wypadku Sąd rozpozna sprawę na zasadach ogólnych.
Zawarte w pkt 2 wyroku rozstrzygnięcie w przedmiocie wydatków
poniesionych w związku z rozpoznaniem kasacji znajduje uzasadnienie w treści art.
638 k.p.k.
[J.J.]
[a.ł]
Jerzy Grubba
Zbigniew Puszkarski
Eugeniusz Wildowicz
