V KK 522/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 7 stycznia 2026 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie A.W.
skazanego z art. 148 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 7 stycznia 2026 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę skazanego
od wyroku Sądu Apelacyjnego w Łodzi
z dnia 15 kwietnia 2025 r., sygn. akt II AKa 46/25,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim
z dnia 27 listopada 2024 r., sygn. akt III K 85/24,
p o s t a n o w i ł
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. zasądzić od Skarbu Państwa na rzecz adw. W.L. - Kancelaria
Adwokacka w B., jako obrońcy z urzędu, kwotę 1476 (tysiąc
czterysta siedemdziesiąt sześć) zł w tym 23 % VAT za
sporządzenie i wniesienie kasacji na rzecz skazanego;
3. zwolnić skazanego od kosztów sądowych postępowania
kasacyjnego.
[WB]
UZASADNIENIE
V KK 522/25
2
A.W. został oskarżony o to, że: w dniu 09 lutego 2024 r. około godziny 23:00,
w miejscowości N., gm. K., pow. b., woj. [...], działając z zamiarem bezpośrednim
pozbawienia życia, jednokrotnie uderzył K.O. nożem o długości ostrza 15 cm w
klatkę piersiową po stronie prawej powodując ranę drążącą do światła aorty z
następowym krwotokiem jamy opłucnej, wskutek czego K.O. zmarł, tj. o czyn z art.
148 § 1 k.k.
Wyrokiem z dnia 27 listopada 2024 r., o sygn. akt III K 85/24, Sąd Okręgowy
w Piotrkowie Trybunalskim orzekł w następujący sposób: „w miejsce zarzucanego
czynu, oskarżonego A.W. uznaje za winnego tego, że w dniu 09 lutego 2024 roku
około godziny 23:00, w miejscowości N., gm. K., pow. b., woj. [...], działając z
zamiarem ewentualnym pozbawienia życia, jednokrotnie uderzył K.O. nożem o
długości ostrza 15 cm w klatkę piersiową po stronie prawej powodując ranę
drążącą do światła aorty z następowym krwotokiem jamy opłucnej, wskutek czego
K.O. zmarł, czym wyczerpał dyspozycję art. 148§ 1 k.k. i za to na podstawie art.
148 § 1 k.k. wymierza mu karę 10 lat pozbawienia wolności”. Wyrok zawiera także
inne rozstrzygnięcia.
Apelację od wyroku złożyli zarówno obrońca oskarżonego jak i pełnomocnik
oskarżycielki posiłkowej.
Pełnomocnik oskarżycielki posiłkowej wyrokowi zarzucił: „I. błąd w ustaleniach
faktycznych, przyjętych za podstawę wyroku i mający wpływ na jego treść, a
polegający na błędnym uznaniu, że oskarżony dopuścił się zbrodni zabójstwa K.O.
działając w zamiarze ewentualnym, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał
dowodowy w postaci protokołu oględzin i otwarcia zwłok, opinii sądowo lekarskiej, a
także okoliczność zdarzenia m.in. zachowanie oskarżonego w trakcie czynu oraz
po jego popełnieniu, wyjaśnienia złożone na początkowym etapie postępowania
przygotowawczego, jak również całokształt okoliczności zarówno podmiotowych jak
i przedmiotowych ujawniony w toku postępowania przygotowawczego i sądowego
w tym w szczególności fakt, iż oskarżony posługiwał się nożem o długości ostrza 15
cm, a nadto zadał cios trzymanym w ręce nożem w ważne dla życia okolice ciała
pokrzywdzonego, świadczą o tym, iż działał on w zamiarze bezpośrednim
pozbawienia życia;
V KK 522/25
3
II. rażąca niewspółmierność kary orzeczonej wobec A.W., wyrażającej się w
nienależytym uwzględnieniu wszystkich okoliczności obciążających, istotnych dla
wymiaru kary, w tym zwłaszcza wysokiego stopnia społecznej szkodliwości czynu
przypisanemu oskarżonemu i wyjątkowo dużego stopnia jego zawinienia,
przejawiającego się w podjęciu z zaskoczenia błahego powodu, z zamiarem
bezpośrednim, zamachu na życie bezbronnego pokrzywdzonego, nagłości w
realizacji zamiaru zabójstwa, polegającego na głębokim ugodzeniu go nożem na
głębokość wynoszącą około cm, a także próba umniejszenia swojej winy wraz z
aranżacją zajścia w kierunku obrony koniecznej, co sprawia, że kara 10 lat
pozbawienia wolności za popełnioną zbrodnię zabójstwa jest karą niewspółmiernie
łagodną i nie spełnia wymogów prewencji indywidualnej, a także nic kształtuje
potrzeb w zakresie świadomości prawnej społeczeństwa, które przemawiają za
koniecznością orzeczenia wobec wymienionego kary 15 lat pozbawienia wolności.”
Podnosząc te zarzuty skarżący wniósł o: „zmianę zaskarżonego wyroku w
jego punkcie 1. w ten sposób, że uznać oskarżonego A.W. za winnego tego, ze w
dniu 09 lutego 2024 roku około godziny 23:00, w miejscowości N. gm. K., pow. b.,
woj. [...], działając z zamiarem bezpośrednim pozbawienia życia, jednokrotnie
uderzył K.O. nożem o długości ostrza 15 cm w klatkę piersiową po stronie prawej
powodując ranę drążącą do światła aorty z następowym krwotokiem jamy opłucnej,
wskutek czego K.O. zmarł, czym wyczerpał dyspozycję art. 148 §1 k.k. i za to na
podstawie art. 148 §1 k.k. wymierzyć mu karę 15 (piętnastu) lat pozbawienia
wolności”.
Z kolei w środku odwoławczym wniesionym przez obrońcę oskarżonego
podniesiono następujące zarzuty:
„a/ obrazę przepisów postępowania art. 7 i art. 410 k.p.k. poprzez dowolną,
wybiórczą i jednostronną ocenę materiału dowodowego, dokonaną wbrew zasadom
prawidłowego rozumowania oraz wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego,
polegającą na wadliwym ustaleniu, iż oskarżony nie działał w warunkach obrony
koniecznej, albowiem nie odpierał bezpośredniego i bezprawnego zamachu na
zdrowie i życie swoje oraz swojej żony, podczas gdy A.W. bronił się przed
agresywnym pokrzywdzonym, który zaatakował najpierw jego żonę, a następnie
jego, gdy stanął w jej obronie - o czym świadczy odepchnięcie go na szafę przez
V KK 522/25
4
pokrzywdzonego, a mając na uwadze wiek, wzrost oraz siłę, a także stan upojenia
alkoholowego, w którym znajdował się pokrzywdzony, wobec czego zapewne nie
był on w stanie kontrolować jakichkolwiek swoich zachowań, oskarżony mógł się
obawiać o przebieg zdarzenia. Oskarżony wziął nóż leżący w zasięgu jego ręki,
jednak nie miał zamiaru nim zabić pokrzywdzonego i kierował go przed siebie, a nie
typowo w klatkę piersiową, by móc przewidzieć skutki ugodzenia nożem, wobec
czego niesłusznie Sąd przyjął, iż kierując nóż w klatkę piersiową mógł przewidzieć
skutki.
b/ błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, mający
wpływ na treść wyroku poprzez przyjęcie, iż oskarżony A. W. nie działał w ramach
obrony koniecznej, podczas gdy zebrany w toku postępowania przed Sądem I
instancji materiał dowodowy w postaci spójnych zeznań świadków bezsprzecznie
wskazuje, iż przedmiotowe uderzenie nożem przez oskarżonego było następstwem
agresywnego zachowania pokrzywdzonego, obrażania, uderzenia jego żony,
odepchnięcia go na szafę, w skutek czego oskarżony przewrócił się przez co w
konsekwencji zachowanie oskarżonego A.W. kwalifikowało się w ramach
kontratypu obrony koniecznej, tj. art. 25 § 1 k.k., bowiem chciał jedynie bronić się, a
nie obejmował swoim działaniem skutków uderzenia nożem - celował przed siebie
a nie w konkretne miejsce.
W konkluzji obrońca wniósł o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
uznanie, iż A.W. działał w obronie koniecznej a więc czyn popełniony przez
oskarżonego wypełnia znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 1 k.k. i
uniewinnienie oskarżonego, ewentualnie zmianę zaskarżonego wyroku poprzez
uznanie, iż A.W. przekroczył granice obrony koniecznej, a więc czyn popełniony
przez oskarżonego wypełnia znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 i 3 k.k. i
odstąpienie od wymierzenia kary, ewentualnie zastosowanie nadzwyczajnego
złagodzenia kary poprzez wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia
wolności.
Wyrokiem z dnia 15 kwietnia 2025 r., II AKa 46/25 Sąd Apelacyjny w Łodzi
zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od tego wyroku wniósł obrońca skazanego, który zaskarżając go w
całości wskazał na:
V KK 522/25
5
„- rażącą obrazę przepisów prawa materialnego i postępowania, mającą wpływ na
treść wydanego orzeczenia, tj.
- art. 25 § 1 i 2 kk poprzez jego niezastosowanie, ze względu na to, iż jak uznał
błędnie sąd, zachowanie pokrzywdzonego poprzedzające atak A.W. trudno uznać
za rzeczywisty i obiektywnie istniejący zamach na dobra oskarżonego, choć w
innym miejscu uzasadnienia Sąd napisał, że „zaatakował agresywnego uczestnika
libacji”, „Odpowiedział zatem agresją na atak pokrzywdzonego” oraz „Wprawdzie
po analizie materiałów aktowych nie sposób zaprzeczyć, iż to zachowanie
znajdującego się pod wpływem alkoholu pokrzywdzony czego w/w przepis powinien
mieć zastosowanie, a co najmniej uznanie, iż zostały przekroczone granice obrony
koniecznej
- naruszenie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 7 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k.
polegające na dokonaniu przez Sąd Apelacyjny w Łodzi wadliwej kontroli
instancyjnej wyroku Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim poprzez
nienależyte rozważenie podniesionych w apelacji obrońcy skazanego zarzutów, co
skutkowało przekroczeniem przez Sąd Apelacyjny w Łodzi zasady swobodnej
oceny dowodów i przekształceniem tej oceny w ocenę dowolną, sprzeczną z
zasadami logiki i doświadczenia życiowego, które to naruszenia skutkowały
błędnymi w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów ustaleniami, iż pomimo
uznania przez Sąd Apelacyjny w Łodzi, że skazany „Zaatakował agresywnego
uczestnika libacji, a po bezskuteczności podjętego działania chwycił za nóż zadając
pokrzywdzonemu cios. Odpowiedział zatem agresją na atak pokrzywdzonego”, a
tym samym sposób działania pokrzywdzonego wskazuje, że skazany faktycznie
mógł obawiać się o swoje zdrowie, nie tylko o naruszenie nietykalności cielesnej, to
zdaniem Sądu Apelacyjnego wybrany przez oskarżonego sposób obrony był, w
realiach przedmiotowej sprawy nie był adekwatny do stopnia istniejącego
zagrożenia, co z kolei skutkowało nietrafnym przyjęciem, iż działanie
pokrzywdzonego poprzedzające atak A.W. trudno uznać za rzeczywisty i
obiektywnie istniejący zamach na dobra oskarżonego, chronione prawem, jednakże
nie wskazał, czego w ustalonych okolicznościach zdarzenia miałby użyć do swojej
obrony, by nie zostało to uznane za środek niewspółmierny, skoro pokrzywdzony
miał znaczną przewagę fizyczną nad skazanym.”
V KK 522/25
6
Podnosząc te zarzuty obrońca wniósł o „zmianę zaskarżonego wyroku Sądu
Apelacyjnego w Łodzi sygn. II AKa 46/25 w całości poprzez uznanie, iż A.W. działał
w obronie koniecznej, a więc czyn popełniony przez oskarżonego wypełnia
znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 1 k.k. i uniewinnienie oskarżonego
ewentualnie, zmianę zaskarżonego wyroku z poprzez uznanie, iż A.W. przekroczył
granice obrony koniecznej, a więc czyn popełniony przez oskarżonego wypełnia
znamiona art. 148 § 1 k.k. w zw. z art. 25 § 2 i 3 k.k. i odstąpienie od wymierzenia
kary, ewentualnie zastosowanie nadzwyczajnego złagodzenia kary poprzez
wymierzenie kary 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności ewentualnie uchylenie
zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi
Apelacyjnemu w Łodzi.”
W odpowiedzi na kasację obrońcy skazanego, prokurator Prokuratury
Rejonowej w Bełchatowie wniósł o oddalenie kasacji jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy skazanego należało oddalić jako oczywiście bezzasadną w
trybie art. 535 § 3 k.p.k. Z podniesionych w kasacji zarzutów jedynie drugi spełnia o
tyle wymogi z art. 519 k.p.k. oraz art. 523 § 1 k.p.k., o ile wskazuje jako naruszone
przepisy art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k., choć od razu zastrzec trzeba, że
opisane w tym zarzucie uchybienie polegające na wadliwie, zdaniem skarżącego,
przeprowadzonej kontroli odwoławczej w realiach tej sprawy nie miało miejsca. Sąd
odwoławczy orzekając w tej sprawie zrealizował nałożone na niego obowiązki
bowiem w sposób konkretny, nawiązując do argumentów zawartych w apelacji,
przedstawił argumentację w odniesieniu do poszczególnych zarzutów skargi
apelacyjnej, o czym świadczy treść uzasadnienia wyroku (str.3-6). Kasacja w tym
zakresie stanowi li tylko próbę przeniesienia do postępowania kasacyjnego
zarzutów apelacyjnych tak aby to Sąd Najwyższy weryfikował ponownie te kwestie,
które były już przedmiotem kontroli w postępowaniu odwoławczym. Sam fakt
niezadowolenia z wyników przeprowadzonej kontroli odwoławczej i twierdzenie, że
„nienależycie” rozważono zarzuty apelacyjne, nie wystarczy do zakwestionowania
zaskarżonego orzeczenia, jeżeli nie wykaże się, które zarzuty nie zostały
rozważone i co na to wskazuje. Przywołanie zatem przez autora kasacji przepisów
art. 433 § 2 k.p.k. i 457 § 3 k.p.k. nie zmienia tego, że w istocie zarzut ten stanowi
V KK 522/25
7
powtórzenie argumentacji, która była już przedstawiona w apelacji obrońcy i co do
której sąd odwoławczy wnikliwie i rzetelnie się odniósł.
W tym zapewne też celu skarżący stawia pierwszy z zarzutów, kwalifikując
go jako naruszenie prawa materialnego – art. 25 § 1 i 2 k.k. (choć wcześniej
wskazuje przepis art. 439 pkt 1 i 2 k.p.k., a zatem bezwzględne przyczyny
odwoławcze związane z najogólniej mówiąc obsadą sądu). Zarzut obrazy art. 25
k.k. jest chybiony. Po raz kolejny przypomnieć trzeba, że zarzut obrazy prawa
materialnego ma miejsce wtedy, gdy stan faktyczny został w orzeczeniu ustalony
prawidłowo a nie zastosowano do niego właściwego przepisu prawa materialnego,
a także wówczas, gdy nie zastosowano określonego przepisu w sytuacji, gdy jego
zastosowanie było obowiązkowe. Natomiast nie zachodzi taka obraza, kiedy
wadliwość zaskarżonego orzeczenia jest wynikiem błędnych ustaleń przyjętych za
jego podstawę lub naruszenia przepisów prawa procesowego. Pogląd, że przy
zarzucie naruszenia prawa materialnego za punkt wyjścia należy przyjmować nie to
co sąd ustalił, lecz to co powinien ustalić jest nie do zaakceptowania i tak ujmowany
zarzut obrazy prawa materialnego jest w istocie zarzutem błędu w ustaleniach
faktycznych przyjętych za podstawę wyroku (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z dni: 8 stycznia 2002 r., V KKN 214/01; 16 lipca 2025 r., I KK
192/25).
Tymczasem we wniesionej kasacji obrońca w rzeczywistości kwestionuje ustalenia
faktyczne i na tej podstawie wyprowadza wniosek o powinności zastosowania
konstrukcji obrony koniecznej, ewentualnie z przekroczeniem jej granic. Rzecz w
tym, że w realiach tej sprawy, co trafnie ustalił sąd pierwszej instancji a pogląd ten
podzielił sąd odwoławczy, nie sposób uznać, że skazany odpierał zamach ze strony
pokrzywdzonego (patrz str. 5-6 uzasadnienia wyroku sądu odwoławczego). W pełni
zgodzić się też należało ze stanowiskiem sądu odwoławczego (str. 8 uzasadnienia)
w kwestii braku przesłanek uchylenia karalności lub nadzwyczajnego jej
złagodzenia o których mowa w art. 25 § 2 lub 3 k.k.
Z tych powodów orzeczono jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
V KK 522/25
8
