POSTANOWIENIE
Dnia 14 grudnia 2023 r.
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
w sprawie I. K. (K.)
skazanego wyrokiem łącznym,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 531 § 1 k.p.k.
w dniu 14 grudnia 2023 r.,
kwestii dopuszczalności kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku
z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt II AKa 418/22,
zmieniającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w Słupsku
z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II K 3/22,
na podstawie art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k. i art. 521 § 1 k.p.k.,
postanowił:
1. pozostawić kasację bez rozpoznania;
2. obciążyć Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
[K.K.]
UZASADNIENIE
Kasacja wniesiona w niniejszej sprawie jest niedopuszczalna z mocy ustawy (art. 429 § 1 k.p.k.).
Stosownie do treści art. 521 § 1 k.p.k. Prokurator Generalny może wnieść kasację od każdego prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie (podkreślenie SN).
W niniejszej sprawie kasacja taka wniesiona została od wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 10 stycznia 2023 r., sygn. akt AKa 418/22, zmieniającego wyrok łączny Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 12 października 2022 r., sygn. akt II K 3/22, w zakresie rozstrzygnięcia o wysokości kary łącznej. Zarzucono w niej „rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego, to jest art. 433 § 1 k.p.k. w zw. z art. 440 k.p.k., poprzez przeprowadzenie nierzetelnej kontroli odwoławczej i nieustalenie aktualnej sytuacji prawnej skazanego, co skutkowało nierozpoznaniem z urzędu apelacji obrońcy skazanego, niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionego zarzutu, a w konsekwencji zmianą rażąco niesprawiedliwego wyroku łącznego jedynie w części dotyczącej orzeczenia o karze łącznej pozbawienia wolności (poprzez jej obniżenie do 16 lat i 6 miesięcy) i utrzymaniem w mocy rozstrzygnięcia w pozostałym zakresie w sytuacji, gdy po wydaniu wyroku łącznego - w toku postępowania międzyinstancyjnego - dwie kary jednostkowe (3 miesięcy i 15 lat), wchodzące w skład kary łącznej, utraciły moc, gdyż orzekający je wyrok Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. II K 66/19, jak i zmieniające jego treść rozstrzygnięcie Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 16/21, zostały uchylone wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 19 października 2022 r., sygn. akt V KK 154/22, a sprawę przekazano do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Słupsku, w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, a zatem wymienione kary jednostkowe nie istniały już w obrocie prawnym i nie mogły stanowić podstawy utworzonego węzła kary łącznej pozbawienia wolności i w tym zakresie wyrok powinien ulec zmianie, a brak stosownego rozstrzygnięcia stanowił rażącą obrazę prawa materialnego, to jest art. 85 § 1 k.k. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 24 czerwca 2020 r.)”.
W oparciu o ten zarzut Prokurator Generalny wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu w Gdańsku, w postępowaniu odwoławczym.
Już sama treść zarzutu niewątpliwie świadczy o tym, że w stanie procesowym jak zaistniał w niniejszej sprawie, a co przeoczył autor kasacji, brak w rzeczywistości substratu zaskarżenia, a więc prawomocnego orzeczenia sądu kończącego postępowanie o jakim mowa w art. 521 § 1 k.p.k.
Powyższe wynika z bezspornego, stanowiącego zresztą istotę zarzutu kasacyjnego, faktu uchylenia przez Sąd Najwyższy wyrokiem z dnia 19 października 2022 r., V KK 154/22, wyroku Sądu Apelacyjnego w Gdańsku z dnia 9 czerwca 2021 r., sygn. akt II AKa 16/21 oraz zmienionego nim wyroku Sądu Okręgowego w Słupsku z dnia 30 lipca 2020 r., sygn. akt II K 66/19 i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Oczywiste jest przy tym, że kary wymierzone I. K. tymi uchylonymi przez Sąd Najwyższy wyrokami weszły w skład kary łącznej pozbawienia wolności orzeczonej wobec niego zaskarżonym niniejszą kasacją wyrokiem łącznym. Wyrok ten nie funkcjonuje już jednak w obrocie prawnym, ponieważ – wobec uchylenia jednego z wyroków stanowiących podstawę wyroku łącznego – wyrok łączny objęty obecnie kasacją Prokuratora Generalnego wniesioną w tej sprawie, zgodnie z jednoznaczną treścią przepisu art. 575 § 2 k.p.k., utracił moc ex lege. Jeżeli zaś tak, to nie może on zostać zaskarżony.
Uwzględniając powyższe Sąd Najwyższy był zobligowany do pozostawienia nadzwyczajnego środka zaskarżenia bez rozpoznania stosownie do treści art. 531 § 1 k.p.k. w zw. z art. 429 § 1 k.p.k.
Kierując się powołanymi względami postanowiono jak na wstępie, obciążając Skarb Państwa kosztami postępowania kasacyjnego.
[K.K.]
[ał]