V KK 235/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 19 sierpnia 2026 r.
SSN Andrzej Stępka
po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu bez udziału stron
w sprawie G. C. (G. C.) i K. (K.) A. skazanych z art. 279 § 1 k.k. w zw. z art. 91 § 1
k.k. i art. 306c § 2 k.k.,
wniosków obrońców skazanych
o wstrzymanie wykonania wyroku Sądu Okręgowego w Płocku
z dnia 12 grudnia 2025 r., sygn. akt V Ka 602/25,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Żyrardowie
z dnia 2 lipca 2025 r., sygn. akt II K 191/25,
na podstawie art. 532 § 1 k.p.k. a contrario
p o s t a n o w i ł
wniosków nie uwzględnić.
UZASADNIENIE
W kasacjach od wyroku Sądu odwoławczego obrońcy skazanych zarzucili
rażące naruszenie szeregu przepisów prawa procesowego mające istotny wpływ na
treść orzeczenia, a nadto wystąpienie bezwzględnej podstawy odwoławczej z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. zaistniałej przed Sądem pierwszej instancji - i w konkluzji
wnieśli o wstrzymanie wykonania orzeczenia wobec skazanych.
Obrońca G. C. podniosła, że skazany przed zatrzymaniem miał na
utrzymaniu żonę i syna przebywających w Ukrainie, wspierał również finansowo
swoją matkę będącą osobą w podeszłym wieku. Mając na uwadze między innymi
charakter podniesionych w kasacji zarzutów obrońca stwierdziła, iż dalsze
V KK 235/26
2
wykonywanie kary pozbawienia wolności wobec skazanego doprowadzi do
nieodwracalnych skutków dla niego i spowoduje sytuację, w której orzeczona kara
będzie niższa niż okres rzeczywistego pozbawienia go wolności.
Także obrońca drugiego skazanego podniosła, że dalsze wykonywanie kary
wobec K. A. doprowadzi do nieodwracalnych skutków „w postaci pogorszenia
sytuacji materialnej rodziny - rodziców skazanego, którzy są osobami w podeszłym
wieku i pozostawali na jego utrzymaniu”.
W obydwu przypadkach obrońcy zawnioskowali zastosowanie wobec
skazanych wolnościowych środków zapobiegawczych w postaci zakazu
opuszczania kraju połączonego z zatrzymaniem dokumentu uprawniającego do
przekroczenia granicy, dozoru policji z obowiązkiem stawiennictwa w KRP oraz
poręczenia majątkowego w kwocie 20 000 zł.
Sąd Najwyższy stwierdza, że wnioski nie zasługują na uwzględnienie.
Instytucja wstrzymania wykonania wyroku określona w art. 532 § 1 k.p.k. ma
charakter wyjątkowy, a potrzeby jej zastosowania nie może uzasadniać sama
czynność wniesienia kasacji, a to z tego względu, że kontrola kasacyjna dotyczy
prawomocnego wyroku sądu odwoławczego, a więc wyroku objętego
domniemaniem trafności zawartych w nim rozstrzygnięć, które podlegają
bezzwłocznemu wykonaniu (art. 9 § 1 k.k.w.). Potrzeba uruchomienia tej instytucji
aktualizuje się dopiero wówczas, gdy bądź to niezależnie od przyszłego
rozstrzygnięcia co do zasadności skargi kasacyjnej, już wcześniej można stwierdzić
zaistnienie istotnych powodów do uznania słuszności tej kasacji, bądź też wówczas,
gdy strona wykaże odrębnie istnienie szczególnych okoliczności powodujących, że
wykonywanie lub wykonanie orzeczenia pociągałoby za sobą wyjątkowo dolegliwe i
w zasadzie nieodwracalne skutki.
W niniejszej sprawie nie wykazano, że skazani mogliby ponieść takie poważne,
nieodwracalne następstwa. Samo osadzenie w zakładzie karnym celem wykonania
prawomocnie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie może być uznane za
powodujące automatycznie tego rodzaju następstwa. Trzeba podkreślić, że
przedmiotem rozważań związanych z oceną przez Sąd Najwyższy zasadności
złożonego w trybie art. 532 § 1 k.p.k. wniosku o wstrzymanie wykonania orzeczenia
nie może być całościowa i merytoryczna ocena trafności i zasadności
V KK 235/26
3
podniesionych w kasacji zarzutów, gdyż ta może zostać rozstrzygnięta dopiero w
trakcie rozpoznawania tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia.
W odniesieniu do zarzutu sugerującego wystąpienie uchybień z art. 439 § 1
k.p.k. trzeba wskazać, że dla uwzględnienia wniosków o wstrzymanie wykonania
prawomocnego wyroku prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego
zarzutu) musiałoby być niemal zbliżone do pewności. Wprawdzie ranga
zarzucanych w kasacjach uchybień jest poważna, lecz ich zaistnienie nie jest na
tyle oczywiste, by badanie sprawy przez pryzmat przesłanek określonych w art. 532
§ 1 k.p.k. przesądzało o konieczności przełamania reguły bezzwłocznego
wykonania prawomocnego wyroku. Kwestia ewentualnego wystąpienia
bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 k.p.k. wymaga zarówno
gruntownej analizy akt sprawy w kontekście podniesionych w kasacjach zarzutów,
jak i stosownych dokumentów.
Rozstrzygnięcie wniosku złożonego w oparciu o przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie
stanowi swego rodzaju prejudykatu w postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w
żaden sposób nie rzutuje ono na kierunek przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do
kasacji. Nie oznacza zatem, że procesowo niedopuszczalne jest w przyszłości
uznanie zarzutów podniesionych w kasacji za oczywiście zasadne.
Sąd Najwyższy nie neguje trudnej sytuacji rodzinnej i osobistej skazanych,
jednakże okoliczności te mogą być wzięte pod uwagę w razie skorzystania przez
nich z instytucji prawa karnego wykonawczego. Innymi słowy, tego rodzaju sytuacja
może być ewentualnie przesłanką do ubiegania się o udzielenie przerwy w
odbywaniu kary pozbawienia wolności (art. 153 k.k.w.).
Nie przesądzając zatem ostatecznego efektu wniesienia kasacji, Sąd
Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą wystarczające podstawy do
zastosowania nadzwyczajnej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
V KK 235/26
4
