V KK 188/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 9 września 2025 r.
SSN Igor Zgoliński (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Paweł Kołodziejski
SSN Marek Siwek
w sprawie P. Z. ,
skazanego z art. 207 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 9 września 2025 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku
z dnia 8 kwietnia 2024 r., sygn. akt II K 300/24,
uchyla wyrok w zaskarżonej części i sprawę w tym zakresie
przekazuje Sądowi Rejonowemu Gdańsk – Północ w Gdańsku do
ponownego rozpoznania.
Paweł Kołodziejski
Igor Zgoliński
Marek Siwek
UZASADNIENIE
Wyrokiem Sądu Rejonowego Gdańsk – Północ w Gdańsku z 8 kwietnia 2024 r.,
sygn. II K 300/24, P. Z. został uznany za winnego tego, że w okresie od lipca 2017 r.
do dnia 27 listopada 2023 r. w G. przy ul. L., znęcał się psychicznie i fizycznie nad
V KK 188/25
2
swoją matką M. K. w ten sposób, że wielokrotnie wszczynał awantury, podczas
których dusił, popychał, szarpał, rzucał w pokrzywdzoną przedmiotami (szklanki,
butelki, kula inwalidzka/ortopedyczna), ubliżał i poniżał pokrzywdzoną słowami
powszechnie uznanymi za wulgarne i obelżywe oraz groźbą popełnienia
samobójstwa wymuszał przekazywanie mu pieniędzy, tj. przestępstwa z art. 207 § 1
k.k., za które została wymierzona kara 10 miesięcy pozbawienia wolności, wykonanie
której na podstawie art. 69 § 1 i 2 k.k., art. 70 § 1 k.k. warunkowo zawieszono na
okres próby wynoszący 2 lata, na podstawie art. 72 § 1 pkt 1 k.k. skazany
zobowiązany został do informowania sądu o przebiegu okresu próby, zaś na
podstawie art. 72 § 1 pkt 6 k.k. zobowiązany do poddania się terapii uzależnień, na
podstawie art. 41a § 1 k.k. orzeczone zostały środki karne w postaci zakazu
kontaktowania się z pokrzywdzoną M. K. i zakazu zbliżania się do pokrzywdzonej na
odległość 50 metrów na okres 2 lat; na podstawie art. 626 § 1 k.p.k., art. 624 § 1
k.p.k., art. 17 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 czerwca 1973 r. o opłatach w sprawach
karnych orzeczono w przedmiocie kosztów.
Powyższy wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron i uprawomocnił
się w dniu 8 maja 2024 r.
Od tego orzeczenia w kasację w trybie art. 521 § 1 k.p.k. wywiódł Prokurator
Generalny, zaskarżając je na niekorzyść skazanego w części, w której nie orzeczono
o oddaniu skazanego pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia,
instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o
wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym (art. 73 § 2 k.k.),
zarzucając rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie tego przepisu
prawa materialnego, polegające na jego niezastosowaniu, mimo warunkowego
zawieszenia wykonania kary 10 miesięcy pozbawienia wolności orzeczonej wobec
skazanego za przestępstwo z art. 207 § 1 k.k. popełnione z użyciem przemocy na
szkodę wspólnie zamieszkującej z nim matki. W konsekwencji autor kasacji wniósł o
uchylenie wyroku w zaskarżonym zakresie i przekazanie sprawy w tej części do
ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
V KK 188/25
3
Kasacja okazała się oczywiście zasadna, wobec czego podlegała rozpoznaniu
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Słusznie podniósł Prokurator Generalny,
że zaskarżony wyrok zapadł z rażącą i mającą istotny wpływ na jego treść obrazą
przepisu wskazanego w zarzucie kasacyjnym, polegającą na zaniechaniu oddania
skazanego P. Z. pod dozór kuratora lub osoby godnej zaufania, stowarzyszenia,
instytucji albo organizacji społecznej, do której działalności należy troska o
wychowanie, zapobieganie demoralizacji lub pomoc skazanym. Stosownie do treści
art. 73 § 2 k.k. obowiązek orzeczenia dozoru aktualizuje się m.in. wobec sprawcy
skazanego na probacyjną karę pozbawienia wolności, który popełnił przestępstwo z
użyciem przemocy na szkodę osoby wspólnie zamieszkującej. Te uwarunkowania
wystąpiły w realiach niniejszej sprawy, w której P. Z. został uznany za winnego
popełnienia przestępstwa z użyciem przemocy, którego dopuścił się na szkodę
wspólnie z nim zamieszkującej matki M. L. . Z zebranego i ujawnionego w toku
rozprawy materiału dowodowego, w tym zeznań pokrzywdzonej i wyjaśnień
oskarżonego wprost bowiem wynika, że inkryminowane zachowania P. Z. wobec
matki miały miejsce w okresie jego wspólnego z nią zamieszkiwania w należącym do
M. L. mieszkaniu w G. przy ul. L. (zał. 2, k. 4-6, 25-26, 38-39, 108-111). W pisemnych
motywach wyroku owa kwestia nie została w ogóle poruszona. Trafnie natomiast
zauważył skarżący, że niezastosowania art. 73 § 2 k.k. nie mogła uzasadniać
okoliczność w postaci ustania z dniem 27 listopada 2023 r. stanu wspólnego
zamieszkiwania pokrzywdzonej i skazanego. Relewantnym bowiem pozostaje tu
stan występujący w czasie popełnienia przestępstwa, a nie w momencie
wyrokowania, nawet w wypadku gdy sprawca i pokrzywdzony w chwili wyrokowania
razem już nie mieszkają i wszystko wskazuje, względnie nawet jest absolutnie pewne
(np. wobec śmierci pokrzywdzonego), że stan ten jest trwały (tak SN np. w wyrokach
z dnia 28 lipca 2020 r., V KK 370/19, z dnia 22 czerwca 2023 r., V KK 560/22).
Powyższa argumentacja determinowała uwzględnienie środka zaskarżenia,
wydanie w zaskarżonej części wyroku kasatoryjnego i przekazanie sprawy w tym
zakresie do ponownego rozpoznania. Na marginesie jeszcze wspomnieć można o
mankamentach rozstrzygnięć zawartych w pkt II i V wyroku, które co prawda
pozostawały poza zakresem kasacyjnego zaskarżenia, aczkolwiek należy dążyć do
niwelowania tego typu rozstrzygnięć z tzw. obrotu prawnego.
V KK 188/25
4
[J.J.]
[a.ł]
Paweł Kołodziejski Igor Zgoliński Marek Siwek
