V CZ 47/17

Sygn. akt V CZ 47/17

POSTANOWIENIE

Dnia 8 czerwca 2017 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Maria Szulc (przewodniczący)
‎SSN Mirosław Bączyk
‎SSA Bogusław Dobrowolski (sprawozdawca)

w sprawie z wniosku H. R.
‎przy uczestnictwie B. A. i M. R.
‎o dział spadku po M. R. , podział majątku dorobkowego, zniesienie współwłasności oraz o uzgodnienie treści księgi wieczystej

Kw nr (…) z rzeczywistym stanem prawnym,
‎po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Cywilnej

w dniu 8 czerwca 2017 r.,
‎zażalenia uczestnika postępowania M. R.

na postanowienie Sądu Okręgowego w C.
‎z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt VI Ca (…),

oddala zażalenie i przyznaje od Skarbu Państwa - Sądu Okręgowego w C. radcy prawnemu J. J. wynagrodzenie w kwocie 1.800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych), powiększone o należny podatek VAT, tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym.

UZASADNIENIE

Sąd Okręgowy postanowieniem z dnia 9 lutego 2017 r. odrzucił zażalenie uczestnika postępowania M. R. na postanowienie z dnia 18 maja 2016 r. Z kolei postanowieniem z dnia 18 maja 2016 r. Sąd Okręgowy, po rozpoznaniu apelacji stron, uchylił pkt 1 i 3 postanowienia Sądu Rejonowego z dnia 28 września 2015 r. w przedmiocie oddalenia wniosku H. R. o dział spadku po M. R. i podział majątku dorobkowego i w tym zakresie sprawę przekazał Sądowi Rejonowemu do ponownego rozpoznania; zaś w pozostałym zakresie oddalił apelację uczestnika postępowania M. R. od postanowienia Sądu Rejonowego.Sąd Okręgowy wyjaśnił, iż odpis postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. wraz z  uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi uczestnika postępowania M. R. w dniu 21 czerwca 2016 r. W dniu 19 sierpnia 2016 r. M. R. wystąpił z wnioskiem o ustanowienie mu radcy prawnego do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej, który Sąd Okręgowy na podstawie art. 117 § 6 k.p.c. przekazał do rozpoznania Sądowi pierwszej instancji. Sąd  Rejonowy postanowieniem z dnia 20 października 2016 r. ustanowił dla M. R. pełnomocnika z urzędu, któremu, na jego wniosek, doręczył w dniu 15 grudnia 2016 r. odpis postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. Pełnomocnik ten w dniu 22 grudnia 2016 r. wywiódł zażalenie na kasatoryjne rozstrzygnięcie zawarte w postanowieniu z dnia 18 maja 2016 r. 

Sąd Okręgowy wskazał, że art. 124 § 2 k.p.c. wymaga, aby wniosek o ustanowienie zawodowego pełnomocnika procesowego zgłoszony był przed upływem terminu do wniesienia zażalenia. W niniejszej sprawie taki wniosek został złożony w dniu 19 sierpnia 2016 r., prawie po dwóch miesiącach od doręczenia pełnomocnikowi skarżącemu postanowienia z uzasadnieniem. Wniosek o ustanowienie radcy prawnego nie został zgłoszony w terminie otwartym do wniesienia zażalenia i nie wywołuje żadnych skutków, podobnie jak doręczenie postanowienia z uzasadnieniem z dnia 18 maja 2016 r., dokonane przez Sąd Rejonowy w dniu 15 grudnia 2016 r.    

Dlatego Sąd Okręgowy na podstawie art. 394 § 2, art. 394¹ § 3 i art. 398⁶ § 3 k.p.c. odrzucił zażalenie na postanowienie z dnia 18 maja 2016 r.  Uczestnik postępowania M. R. wniósł zażalenie na postanowienie Sądu Okręgowego z dnia 9 lutego 2017 r., w którym domagał się uchylenia zaskarżonego orzeczenia.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zażalenie uczestnika postępowania jest nieuzasadnione.

Zgodnie z art. 394 § 2 k.p.c. w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c., termin do wniesienia zażalenia jest tygodniowy i liczy się od doręczenia postanowienia, a gdy strona nie zażądała w terminie przepisanym doręczenia uzasadnienia postanowienia zapadłego na rozprawie - od ogłoszenia postanowienia. W niniejszej sprawie odpis postanowienia z dnia 18 maja 2016 r. został doręczony pełnomocnikowi tego uczestnika postępowania w dniu 21 czerwca 2016 r. (k. 506), w związku z tym tygodniowy termin, o którym mowa w art. 394 § 2 k.p.c., upływał z dniem 28  czerwca 2016 r. W dniu 19 sierpnia 2016 r. M. R. wystąpił z wnioskiem o ustanowienie radcy prawnego z urzędu do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 18 maja 2016 r.  

Zgodnie z art. 124 § 2 k.p.c., w razie ustanowienia adwokata lub radcy prawnego na wniosek zgłoszony przed upływem terminu do wniesienia zażalenia, dla którego sporządzenia ustawa wymaga zastępstwa prawnego przez adwokata lub radcę prawnego, sąd doręcza ustanowionemu adwokatowi lub radcy prawnemu odpis postanowienia z urzędu, a termin do wniesienia zażalenia na postanowienie biegnie od dnia jego doręczenia pełnomocnikowi.

W niniejszej sprawie wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu został złożony już po upływie terminu do wniesienia zażalenia, ponieważ termin ten  upłynął z dniem 28 czerwca 2016 r. Doręczenie pełnomocnikowi odpisu zaskarżonego postanowienia nie miało więc znaczenia dla biegu terminu do wniesienia zażalenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 23 sierpnia 2012 r., II CZ 90/12, niepubl.).

Skoro wniosek uczestnika postępowania o ustanowienie pełnomocnika z  urzędu okazał się nieskuteczny do wniesienia zażalenia od postanowienia Sądu Okręgowego z dnia 18 maja 2016r. to Sąd ten, odrzucając zażalenie, nie naruszył przepisów powołanych w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia. Dlatego Sąd Najwyższy na podstawie art. 398¹⁴ w zw. z art. 394¹ § 3 k.p.c. oddalił zażalenie uczestnika postępowania M. R. O zwrocie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu temu uczestnikowi w postępowaniu zażaleniowym przed Sądem Najwyższym postanowiono zgodnie z § 4 ust. 3, § 8 pkt 5 i § 16 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz.U. z 2016 r., poz. 1715).

jw