IV KZ 23/21

Sygn. akt IV KZ 23/21

POSTANOWIENIE

Dnia 30 czerwca 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek

w sprawie M. P.,

skazanego za czyn z art. 286 § 1 k.k.

po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 30 czerwca 2021 r.,

zażalenia skazanego na zarządzenie Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 marca 2021 r., sygn. akt VI Ka [...], o odmowie przyjęcia wniosku skazanego o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 16 lutego 2021 r. sygn. akt VI Ka [...],

na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.

postanowił

zaskarżone zarządzenie utrzymać w mocy.

UZASADNIENIE

W dniu 11 marca 2021 r. skazany M. P. zwrócił się do Sądu Okręgowego w G. (pismo błędnie zaadresowane do nieistniejącego Sądu Apelacyjnego w [...]) z wnioskiem o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VI Ka [...], i doręczenie mu tego wyroku wraz z uzasadnieniem.

Zarządzeniem z dnia 15 marca 2021 r., wydanym w sprawie o sygn. akt VI Ka [...], Przewodniczący VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. odmówił przyjęcia wniosku jako wniesionego po terminie.

Pismem z dnia 2 kwietnia 2021 r. M. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VI Ka [...], i doręczenie tego wyroku wraz z uzasadnieniem. W uzasadnieniu wniosku wskazał na uchybienia swojego obrońcy, który, wbrew ustaleniom, nie stawił się na rozprawie apelacyjnej i nie złożył wniosku o uzasadnienie wyroku na piśmie.

Zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2021 r. Zastępca Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. uznała wniosek za bezskuteczny. W uzasadnieniu zarządzenia wskazano, że M. P. nie zachował 7-mio dniowego terminu na złożenie przedmiotowego wniosku, liczonego od dnia ustania przeszkody. Wskazano, że zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o uzasadnienie doręczono M. P. w dniu 22 marca 2021 r. i wtedy najpóźniej ustała przeszkoda do terminowego dokonania czynności, a więc termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu upłynął z dniem 29 marca 2021 r.

Zażalenie (pismo zatytułowane jako wniosek – zażalenie) na „postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 marzec 2021 r. o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia od wyroku z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VI Ka [...]” pismem z dnia 22 kwietnia 2021 r. złożył M. P. . Skarżący podniósł zarzut „obrazy art. 126 § 1 k.p.k. poprzez uznanie, iż niedotrzymanie terminu zawitego do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku nastąpiło z przyczyn od oskarżonego zależnych, podczas gdy analiza wniosku oskarżonego, wespół z analizą czynności w postępowaniu przygotowawczym i jurysdykcyjnym, prowadzą do wniosków odmiennych”. Wniósł o to, „aby Sąd zmienił zaskarżone postanowienie i przywrócił oskarżonemu termin zawity do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie z dnia 16 lutego 2021 r. w celu wniesienia kasacji”. W uzasadnieniu wskazał, że niesłusznie argumenty przemawiające za przywróceniem terminu zostały uznane za niewystarczające do uwzględnienia wniosku. Ponowił argumentację, zgodnie z którą pierwotne niedochowanie terminu do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku wynikało z zaniechania obowiązków przez obrońcę, który co prawda zaskarżył apelacją wyrok Sądu I instancji, jednakże nie stawił się na rozprawę odwoławczą i nie złożył wniosku o uzasadnienie, co zamknęło skazanemu drogę do wniesienia kasacji. Skazany zaakcentował, że skorzystał z pomocy obrońcy z wyboru, albowiem sam nie zna się na prawie i chciał, aby przed Sądem odwoławczym reprezentował go doświadczony adwokat.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie, dlatego też Sąd Najwyższy postanowił utrzymać w mocy zaskarżone zarządzenie.

Przed przejściem do rozważań merytorycznych należy rozstrzygnąć kwestię przedmiotu zaskarżenia, albowiem skazany napisał wprost, że zaskarża „postanowienie Sądu Okręgowego w G. z dnia 15 marzec 2021 r. o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia od wyroku z dnia 16 lutego 2021 r., sygn. akt VI Ka [...]”, jednakże zarzut odwoławczy, dotyczący obrazy art. 126 § 1 k.p.k., wniosek zażalenia, w którym skarżący domaga się przywrócenia terminu, a także argumentacja zawarta w uzasadnieniu, odnosząca się bezpośrednio do decyzji w przedmiocie przywrócenia terminu wskazują, że M. P. w rzeczywistości skierował swe zarzuty wobec zarządzenia Zastępcy Przewodniczącego VI Wydziału Karnego Odwoławczego Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 kwietnia 2021 r., sygn. akt VI Ka [...], o uznaniu za bezskuteczny wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Nie zmienia to jednak faktu, że skarżący kwestionuje zasadność zarządzenia z dnia 15 marca 2021 r., które, wobec treści zarządzenia z dnia 8 kwietnia 2021 r., skutkowało zamknięciem mu możliwości wniesienia kasacji w jego sprawie. Mając na względzie te okoliczności, Sąd Najwyższy przy ocenie zasadności zaskarżonego zarządzenia uwzględniał też zasadność i prawidłowość późniejszej decyzji z dnia 8 kwietnia 2021 r., która zamknęła skarżącemu drogę do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i doręczenie mu wyroku Sądu odwoławczego z uzasadnieniem.

Ustalenia dotyczące terminowości działania skazanego, które znalazły odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego zarządzenia, zasługują na aprobatę. Nie ma wątpliwości, że skarżący został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy odwoławczej (k. 92). Sąd Okręgowy w G. wydał wyrok dnia 16 lutego 2021 r. zaś skarżący nie stawił się na rozprawę odwoławczą przeprowadzoną w tym samym dniu (k. 93). Dopiero dnia 11 marca 2021 r., czyli po upływie ustawowego terminu, skazany wysłał do Sądu wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wobec złożenia go po terminie, upoważniony organ Sądu odwoławczego słusznie zarządził o odmowie przyjęcia tego wniosku, pouczając jednocześnie skarżącego o możliwości złożenia zażalenia na to zarządzenie do Sądu Najwyższego. Także dalsze czynności podjęte w sprawie a dotyczące wniosku skazanego o przywrócenie terminu, były prawidłowe. Skazany odebrał zarządzenie z dnia 15 marca 2021 r. o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego w dniu 22 marca 2021 r. (k. 102). Z tą chwilą powziął informację, że jego osobiste działanie jest spóźnione i należy uznać to za początek biegu 7-mio dniowego terminu z art. 126 § 1 k.p.k., warunkującego możliwość skutecznego ubiegania się o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika bowiem, że wiedzę w przedmiocie tego, że stosownego wniosku nie złożył jego obrońca, M. P. miał już wcześniej (k. 104). Tym samym 7-mio dniowy termin z art. 126 § 1 k.p.k. upłynął z dniem 29 marca 2021 r. Jako, że skazany wniosek o przywrócenie terminu złożył w dniu 2 kwietnia 2021 r., słusznie oceniono ten wniosek jako spóźniony i w myśl art. 122 § 1 k.p.k. zarządzeniem uznano go za bezskuteczny.

W rozpoznawanym zażaleniu M. P. wskazuje przede wszystkim na brak swojej winy w uchybieniu terminowi do złożenia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku Sądu odwoławczego, akcentując uchybienia w ramach świadczenia obrony przez jego obrońcę z wyboru. Należy jednak wyraźnie podkreślić, że ta argumentacja mogłaby dotyczyć merytorycznej decyzji w przedmiocie przywrócenia terminu. Tymczasem zarządzeniem z dnia 8 kwietnia 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu został uznany za bezskuteczny nie na płaszczyźnie merytorycznej, ale jako wniesiony po terminie wskazanym w art. 126 § 1 k.p.k. Tym samym, z powodu wniesienia wniosku o przywrócenie terminu po terminie wskazanym w art. 126 § 1 k.p.k., do jego merytorycznego rozpoznania w ogóle nie doszło.

Procedowanie w przedmiocie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu było prawidłowe i sposób jego zakończenia (uznanie wniosku za bezskuteczny) powodował, że prawidłowe pozostaje także zaskarżone zażaleniem zarządzenie o odmowie przyjęcia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 16 lutego 2021 r. Jedynie na marginesie rozważań trzeba wskazać skarżącemu, że także 7-dniowy termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu, przewidziany w art. 126 § 1 k.p.k. i niedotrzymany przez skarżącego, ma charakter zawity, toteż możliwe jest jego przywrócenie, warunkowane należytym wykazaniem, że opóźnienie w złożeniu wniosku o przywrócenie terminu nastąpiło z przyczyn od strony niezależnych.

Mając na uwadze powyższe okoliczności, należało orzec jak w części dyspozytywnej postanowienia.