Co dokładnie stanowi przepis
Art. 122 § 1 KPK ustanawia skutek uchybienia terminowi zawitemu. Jeżeli czynność procesowa zostanie dokonana po upływie takiego terminu, jest bezskuteczna. Bezskuteczność wynika bezpośrednio z treści przepisu i dotyczy czynności dokonanej z opóźnieniem. Artykuł nie określa samodzielnie sposobu liczenia każdego terminu ani treści poszczególnych czynności procesowych. Art. 122 § 2 KPK wskazuje natomiast, że terminami zawitymi są terminy do wnoszenia środków zaskarżenia oraz inne terminy, które ustawa wyraźnie uznaje za zawite.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 122 KPK ma zastosowanie, gdy uczestnik postępowania dokonuje czynności procesowej, dla której ustawa przewiduje termin zawity. W szczególności przepis odnosi się do wnoszenia środków zaskarżenia, ponieważ § 2 zalicza terminy do ich wnoszenia do terminów zawitych. Może dotyczyć również innej czynności, ale tylko wtedy, gdy ustawa uznaje termin dla tej czynności za zawity. Sam fakt istnienia terminu nie przesądza jeszcze na podstawie art. 122 KPK o jego zawitym charakterze. Należy więc ustalić treść przepisu regulującego konkretną czynność i sprawdzić, czy termin został w ustawie wskazany jako zawity.
Przykład codziennego zastosowania
Osoba uczestnicząca w postępowaniu karnym chce wnieść środek zaskarżenia od wydanego rozstrzygnięcia. Ustawa przewiduje dla tej czynności określony termin, a art. 122 § 2 KPK zalicza terminy do wnoszenia środków zaskarżenia do terminów zawitych. Jeżeli pismo zostanie złożone dopiero po upływie tego terminu, art. 122 § 1 KPK przewiduje jego bezskuteczność. Przepis opisuje skutek spóźnionej czynności, nie rozstrzygając w tym miejscu, jaki środek zaskarżenia został wybrany ani jak długo trwał termin w danej sprawie.
Częste nieporozumienia i błędy
Częstym błędem jest traktowanie każdego terminu procesowego jako terminu zawitego. Art. 122 § 2 KPK nie daje podstaw do takiego założenia, ponieważ poza terminami do wnoszenia środków zaskarżenia obejmuje tylko te inne terminy, które ustawa uznaje za zawite. Nie należy też utożsamiać bezskuteczności czynności z oceną jej treści, gdyż przepis wiąże ten skutek z dokonaniem czynności po upływie terminu. Błędne może być również pominięcie znaczenia daty dokonania czynności przy ocenie, czy termin został zachowany. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.