IV KZ 14/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 6 maja 2026 r.
w sprawie J. S.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 6 maja 2026 r.
zażalenia skazanego
na postanowienie Sądu Okręgowego w Sosnowcu z dnia 3 marca 2026 r. o
nieuwzględnieniu wniosku skazanego o przywrócenie terminu do złożenia wniosku
o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 16 lutego 2026 r., sygn. akt V Ka 25/26,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
postanowił
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
J. S. został skazany wyrokiem Sądu Rejonowego w Jaworznie z dnia 6
listopada 2025 r., sygn. akt II K 85/25, na karę grzywny w wysokości 180 stawek
dziennych po 30 zł każda za zarzucony mu czyn wyczerpujący dyspozycję art.
178a § 1 k.k. Wyrokiem tym Sąd Rejonowy orzekł ponadto środki karne określone
w art. 42 § 2 k.k. w zw. z art. 43 § 1 k.k., art. 43a § 2 k.k. i art. 44b § 1 k.k. w zw. z
art. 178a § 5 k.k.
IV KZ 14/26
2
Sąd Okręgowy w Sosnowcu, po rozpoznaniu apelacji wniesionej przez
oskarżonego, wyrokiem z dnia 16 lutego 2026 r., sygn. akt V Ka 25/26, zmienił
wyrok Sądu Rejonowego w Jaworznie z dnia 6 listopada 2025 r., sygn. akt II K
85/25, w ten sposób, że za wyłączną podstawę rozstrzygnięcia zawartego w pkt 6
tego wyroku przyjął art. 44b § 1a k.k., zaś w pozostałym zakresie utrzymał w mocy
wyrok Sądu I instancji.
W postępowaniu odwoławczym oskarżony nie był reprezentowany przez
obrońcę.
Termin do złożenia przez strony wniosku o sporządzenie na piśmie i
doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego upłynął w dniu 23 lutego
2026 r. Skazany w tym terminie takiego wniosku nie złożył. Natomiast w dniu 25
lutego 2026 r. złożył on wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o
sporządzenie i doręczenie wyroku Sądu drugiej instancji wraz z uzasadnieniem
podnosząc, że uchybienie temu terminowi nastąpiło z przyczyn od niego
niezależnych, tj. na skutek „silnego wstrząsu emocjonalnego”, który sprawił, że
popadł on „w stan depresyjny, któremu towarzyszyły zaburzenia koncentracji,
bezsenność, silny lęk i trudności w podejmowaniu racjonalnych decyzji”. W tych
okolicznościach nie był w stanie dokonywać czynności procesowych. Niezwłocznie
zaś po ustaniu przeszkody – tzn. po „ustabilizowaniu stanu psychicznego” wystąpił
z przedmiotowym wnioskiem, jednocześnie wnosząc o sporządzenie i doręczenie
mu uzasadnienia wyroku Sądu odwoławczego
Sąd Okręgowy w Sosnowcu, postanowieniem z dnia 3 marca 2026 r., sygn.
akt V Ka 25/26, nie uwzględnił wniosku J. S. o przywrócenie terminu, uznając, że
niedotrzymanie tego terminu nie nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych.
W dniu 16 marca 2026 r. skazany wniósł zażalenie na to postanowienie,
wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie mu terminu do złożenia wniosku o
sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu w
sprawie V Ka 25/26. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie art. 126 § 1 k.p.k.
poprzez błędną jego wykładnię, naruszenie art. 7 k.p.k. poprzez dowolną ocenę
przedstawionych przez niego okoliczności, a także „nadmiernie formalistyczne
IV KZ 14/26
3
podejście do instytucji przywrócenia terminu, które pozostaje w sprzeczności z
zasadą prawa do obrony oraz prawem do kontroli instancyjnej orzeczenia.”
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie na piśmie i
doręczenie uzasadnienia wyroku należy do tzw. terminów zawitych, czyli takich,
które po bezskutecznym upływie co do zasady wygasają. Tylko w uzasadnionych
przypadkach, a więc jeżeli niedotrzymanie takiego terminu nastąpiło z przyczyn od
strony niezależnych może ona w zawitym terminie 7 dni od daty ustania przeszkody
złożyć wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając jednocześnie czynności, która
miała być w tym terminie wykonana (art. 126 § 1 k.p.k.). Występująca z wnioskiem
o przywrócenie terminu zawitego strona ma przy tym obowiązek wykazać, że
uchybienie terminowi nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
Skazany temu obowiązkowi w tej sprawie nie sprostał. Powołane w piśmie z
dnia 25 lutego 2026 r. okoliczności, określone przez skazanego jako „silny wstrząs
emocjonalny” po zapadnięciu wyroku Sądu odwoławczego, będące subiektywnym
przeżyciem strony, nie mogły być uznane za niezależną od strony przyczynę
niedotrzymania terminu zawitego. Dopiero gdyby osiągnęły one skrajną postać, co
prowadziłoby do zaburzenia funkcjonowania skazanego, można by ewentualnie
przyjąć istnienie związku przyczynowego między zaniechaniem złożenia wniosku a
jego stanem psychicznym. W takiej sytuacji konieczne byłoby jednak potwierdzenie
tej okoliczności przez kogoś, kto w sposób obiektywny może dokonać jej diagnozy i
oceny, na przykład przez lekarza albo psychologa. Samo oświadczenie strony, że
doświadczyła wstrząsu psychicznego, całkowicie dezorganizującego jej
funkcjonowanie, nie jest w tej mierze wystarczające.
Z tego względu powołane we wniosku okoliczności słusznie nie zostały
uznane Sąd odwoławczy za przyczyny niezależne od skazanego, co z kolei stało
na przeszkodzie uwzględnieniu jego wniosku o przywrócenie terminu do
sporządzenia na piśmie i doręczenia uzasadnienia wyroku.
IV KZ 14/26
4
Nie znajdując podstaw do podważenia ustaleń i ocen przyjętych za podstawę
zaskarżonego postanowienia, Sąd Najwyższy orzekł jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
