IV KS 37/21

Sygn. akt IV KS 37/21

WYROK

W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ

Dnia 4 sierpnia 2021 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Andrzej Siuchniński (przewodniczący)
‎SSN Jacek Błaszczyk
‎SSN Jerzy Grubba (sprawozdawca)

Protokolant Małgorzata Gierczak

w sprawie M. J. (J.)

oskarżonego z art. 220§1 k.k. i art. 156§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.

po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w 4 sierpnia 2021r.

skargi obrońcy

od wyroku Sądu Okręgowego w R. z dnia 26 marca 2021r., sygn. akt III Ka (…), uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w D. z dnia 5 marca 2020r. sygn. akt II K (…)

1- uchyla zaskarżony wyrok i sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu w R. w postępowaniu odwoławczym,

2- zarządza na rzecz oskarżonego zwrot opłaty od skargi w kwocie 450 zł.

UZASADNIENIE

Wyrokiem Sądu Rejonowego w D. z dnia 5 marca 2020r. w sprawie sygn. akt II K (...) oskarżonego M. J. uniewinniono od zarzutu popełnienia czynu zakwalifikowanego z art. 220§1 k.k. i art. 156§2 k.k. w zw. z art. 11§2 k.k.

Orzeczenie to zaskarżyli apelacjami oskarżyciele publiczny i posiłkowy.

Sąd Okręgowy w R. wyrokiem z dnia 26 marca 2021r., sygn. akt III Ka (…) uchylił zaskarżone orzeczenie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.

Skargę od tego wyroku wywiódł obrońca oskarżonego. W skardze podniesiono zarzut:

- naruszenia przepisu art. 437§2 k.p.k. w zw. z art. 454§1 k.p.k., poprzez uchylenie przez Sąd Okręgowy w R. III Wydział Karny Odwoławczy wyrokiem z dnia 26 marca 2021r., sygn. akt III Ka (…) wyroku Sądu Rejonowego w D. II  Wydział Karny z dnia 5 marca 2020r. sygn. akt II K (…) i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, podczas gdy Sąd Okręgowy, pomimo dokonania odmiennej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego nie usunął w nim wskazanych przez siebie mankamentów, co skutkowało przedwczesnym założeniem o konieczności zmiany wyroku uniewinniającego na wyrok skazujący i doprowadziło do uchylenia wyroku Sądu Rejonowego w D. II Wydział Karny z dnia 5 marca 2020r., sygn. akt II K (...) i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w R. jako Sądowi Odwoławczemu do ponownego rozpoznania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga jest zasadna.

Zgodnie z treścią art. 437§2 k.p.k. uchylenie orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania może nastąpić wyłącznie w wypadkach wskazanych w art. 439§1 k.p.k., art. 454 k.p.k. lub jeśli jest konieczne przeprowadzenie na nowo przewodu sądowego w całości.

Powiązanie tego przepisu z treścią art. 539a§3 k.p.k., w którym wymieniono podstawy tego środka zaskarżenia, jednoznacznie wskazuje, że Sąd Najwyższy rozpoznając skargę na wyrok sądu odwoławczego ogranicza się wyłącznie do badania, czy w sprawie, na etapie postępowania przed sądem I lub II instancji, zachodzi tzw. bezwzględna przyczyna odwoławcza, albo doszło do uchylenia wyroku mimo braku formalnych przeszkód określonych w art. 454 k.p.k. lub też konieczne jest przeprowadzenie na nowo w całości przewodu sądowego (vide: uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 25 stycznia 2018r., sygn. akt I KZP 13/17 oraz postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2017r., sygn. akt IV KS 6/16). Z powyższego wynika również, że uzasadnienie wyroku sądu odwoławczego winno jednoznacznie wskazywać, która z przesłanek określonych w art. 437§2 k.p.k. była podstawą uchylenia wyroku sądu I instancji i przekazania sprawy temu sądowi do ponownego rozpoznania.

Z uzasadnienia zaskarżonego skargą wyroku jednoznacznie natomiast wynika, że Sąd Okręgowy nie dopatrzył się zaistnienia żadnej ze wskazanych przesłanek uchylenia, a jego celem jest przeprowadzenie tylko części dowodów – ponowne odebranie wyjaśnień i ewentualne dopuszczenie nowych dowodów. Możliwe też, że konieczne stanie się dopuszczenie dowodu z bezpośredniego przesłuchania biegłych, co ma doprowadzić do dokonania nowej wnikliwej oceny przeprowadzonych dowodów.

Wskazane powody na tym etapie postępowania z pewnością nie uzasadniają uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w oparciu o dyspozycję art. 437§2 k.p.k., dopiero bowiem przekonanie sądu o wadliwości rozstrzygnięcia sądu I instancji uzasadnia uchylenie wyroku w trybie art. 454 k.p.k. Nie natomiast potrzeba zgromadzenia dodatkowych dowodów, czy ich ocena. W tej bowiem sytuacji sąd odwoławczy nie mógłby jedynie wydać orzeczenia reformatoryjnego. Może i powinien natomiast prowadzić postępowanie dowodowe. To zatem Sąd Odwoławczy, o ile dostrzega taką potrzebę, winien ponownie przesłuchać oskarżonego i biegłego. Dopiero wykonanie tych czynności, jeżeli uzasadni przekonanie o wadliwości zaskarżonego apelacją rozstrzygnięcia, może spowodować jego uchylenie. Obecnie jest to przedwczesne.

Kierując się przedstawionymi względami Sąd Najwyższy orzekł, jak na wstępie.

Przy ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd Okręgowy raz jeszcze winien rozpoznać wniesione w sprawie M. J. apelacje.