IV KO 28/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2025 r.
SSN Ryszard Witkowski
w sprawie J. Z.
skazanego z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 15 kwietnia 2025 r. wniosku skazanego o wznowienie
postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Katowicach
z 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II AKa 73/13,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku
z 8 października 2014 r. sygn. akt III Ko 39/24 (V K 101/13),
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
odmówić przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania z
powodu jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
J. Z. wniósł pismo z 20 stycznia 2025 r., które potraktowane zostało jako
osobisty wniosek o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 10 kwietnia 2015 r. sygn. akt II AKa
73/13, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Rybniku z 8 października
2014 r. sygn. akt III Ko 39/24 (V K 101/13). Z jego treści wynika, że J. Z. uważa się
za osobę niewinną i niesłusznie skazaną. Kwestionuje poczynione przez Sądy obu
IV KO 28/25
2
instancji ustalenia faktyczne, co w efekcie doprowadziło do przypisania mu
odpowiedzialności za czyn z art. 197 § 3 pkt 2 k.k. i in.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Wniosek był oczywiście bezzasadny w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k.
Powyższy przepis nakłada na sąd obowiązek przeprowadzenia kontroli wniosku
o wznowienie postępowania pochodzącego od podmiotu nieprofesjonalnego pod
kątem tego czy nie jest on oczywiście bezzasadny. Kontrola ta ma charakter quasi
formalny, co oznacza, że w jej toku nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania
wniosku ani do badania jego zasadności pod kątem ewentualnych podstaw
wznowienia, ale do wstępnego przeanalizowania treści wniosku, w celu ustalenia
możliwości jego skutecznego złożenia. Wniosek, który jest bezzasadny w stopniu
oczywistym, bez wzywania do usunięcia braków formalnych, musi spotkać się
z odmową przyjęcia. Oczywista bezzasadność wniosku o wznowienie
postępowania to taka, która nie wymaga szczególnego badania, jest widoczna „na
pierwszy rzut oka”, jest niewątpliwa i wniosek obiektywnie nie może doprowadzić
do wzruszenia orzeczenia (zob. postanowienia SN: z 25 września 2015 r. sygn. akt
II KO 49/15, OSNKW 2016/1, poz. 5; z 6 października 2015 r. sygn. akt V KO
56/15, niepubl.).
Taka sytuacja wystąpiła na gruncie niniejszej sprawy. Skazany Z. K. w
niniejszym wniosku podniósł argumentację, która była już wielokrotnie przedmiotem
oceny Sądu Najwyższego, ostatnio w postępowaniu o sygn. IV KO 65/20, gdzie
również odmówiono przyjęcia wniosku o wznowienie postępowania wobec jego
oczywistej bezzasadności.
W złożonym ponownym wniosku przez Z. K. argumentacja nadal sprowadza
się do subiektywnej oceny materiału dowodowego i poczynionych ustaleń
faktycznych, odwołującej się do gołosłownych, bo w istocie nieweryfikowalnych w
obecnym czasie twierdzeniach jednej ze stron postępowania. Zważywszy, iż to na
wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania faktu dopuszczenia się przestępstwa
(postanowienie SN z 22 grudnia 2020 r. sygn. akt I KO 29/20, LEX 3270626), a ten
warunek nie został spełniony tudzież, że postępowanie wznowieniowe nie stanowi
powtórzenia postępowania apelacyjnego i nie jest swego rodzaju „trzecią instancją”,
IV KO 28/25
3
mającą służyć kolejnemu weryfikowaniu poprawności orzeczeń zapadłych w
sądach pierwszej i drugiej instancji, oczywista bezzasadność przedmiotowego
wniosku o wznowienie postępowania nie budzi żadnej wątpliwości. Wznowienie
postępowania może bowiem nastąpić wyłącznie w sytuacjach ściśle określonych
przez ustawodawcę, co gwarantuje stabilność prawomocnych orzeczeń sądowych i
pewność obrotu prawnego. Takich jednak podstaw we wniosku nie wskazano. W
szczególności nie tylko nie wykazał, aby w związku z postępowaniem dopuszczono
się przestępstwa i aby istniała uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to
mieć wpływ na treść orzeczenia, ale również nie zostały w nim podniesione żadne
nowe okoliczności, które mogłyby być ewentualną podstawą do rozpatrywania
wniosku w kontekście przesłanki z art. 540 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Skazany dążył we
wniosku do kontestowania oceny materiału dowodowego i domagał się ponownej
weryfikacji prawomocnego wyroku, co nie wpisuje się w żadną z podstaw
wznowieniowych.
Implikacją takiej oceny było uznanie wniosku skazanego za bezzasadny
w stopniu oczywistym w rozumieniu art. 545 § 3 k.p.k., co skutkowało odmową jego
przyjęcia. W tych warunkach nie zachodziła potrzeba ustanowienia skazanemu
obrońcy z urzędu w celu realizacji przymusu wynikającego z art. 545 § 2 k.p.k.
Poczyniona wstępna kontrola wniosku służyć ma wszak eliminowaniu konieczności
przeprowadzania różnego rodzaju czynności procesowych, w sytuacjach, w których
w stopniu oczywistym nie może on doprowadzić do wznowienia postępowania.
Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji
postanowienia.
[J.J.]
[a.ł]
IV KO 28/25
4
