IV KO 145/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 października 2025 r.
SSN Paweł Kołodziejski
w sprawie B. K.
skazanego z art. 286 § 1 k.k. i in.,
w związku z pismem obrońcy skazanego z dnia 13 sierpnia 2025 r.
o wznowienie z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt II AKa
327/23,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach
z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22,
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario
zarządza:
1. stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie wskazanego wyżej postępowania z
urzędu;
2. odpis zarządzenia doręczyć skazanemu oraz jego obrońcy
wraz z pouczeniem o braku zażalenia;
3. zakreślić numer sprawy jako załatwionej w inny sposób.
UZASADNIENIE
W dniu 28 sierpnia 2025 r. do Sądu Najwyższego wpłynęło pismo obrońcy
skazanego B. K. datowane na 13 sierpnia 2025 r., zawierające wniosek o
rozważenie wznowienia z urzędu postępowania zakończonego prawomocnym
IV KO 145/25
2
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r. o sygn.
akt II AKa 327/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Gliwicach z
dnia 19 kwietnia 2023 r. o sygn. akt IV K 189/22. W ocenie autora sygnalizacji w
przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
polegającego ,,na nienależytej obsadzie sądu poprzez branie udziału w wydaniu
tego orzeczenia osoby powołanej na urząd sędziego Sądu Najwyższego na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ukształtowanej w trybie ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o KRS”. Obrońca wskazując w dalszej części
pisma, że powołanym sędzią jest X. Y. rozpoznająca sprawę w Sądzie Okręgowym
w Gliwicach, powołał się na poglądy wyrażone w uchwale połączonych Izb Sądu
Najwyższego: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23
stycznia 2020 r., w sprawie sygn. akt BSA I-4110-1/20 oraz uchwale Sądu
Najwyższego z dnia 2 czerwca 2022 r., sygn. akt I KZP 2/22, a także orzecznictwie
międzynarodowym. W konsekwencji, obrońca skazanego wniósł o uchylenie
wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16 października 2023 r., sygn. akt
II AKa 327/23 i poprzedzającego go wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia
19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22 i przekazanie sprawy do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Gliwicach jako sądowi pierwszej instancji.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Na wstępie należy podkreślić, iż wznowienie postępowania na podstawie art.
542 § 3 k.p.k. w związku z ujawnieniem się jednego z uchybień wymienionych w art.
439 § 1 k.p.k. może nastąpić tylko z urzędu, nie zaś na wniosek strony. Nie
przekreśla to możliwości wykorzystania inicjatywy stron w celu skorygowania
rzeczywistych uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Z tych też względów
pełne zastosowanie znajduje tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k.,
umożliwiająca stronom wystąpienie z wnioskiem (sygnalizacją) o dokonanie
czynności z urzędu. Ta inicjatywa, w razie potwierdzenia zaistnienia wskazanego
uchybienia, może prowadzić do wszczęcia z urzędu postępowania
wznowieniowego, zaś w przypadku braku zaistnienia uchybienia skutkującego
obowiązkiem wszczęcia z urzędu takiego postępowania, nie wymaga wydania
orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana w sygnalizacji usterka nie występuje
IV KO 145/25
3
(zob. uchwała siedmiu sędziów SN z dnia 24 maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW
2005, nr 6, poz. 48). Tym samym w realiach niniejszej sprawy wystarczające byłoby
jedynie pisemne zawiadomienie skazanego i jego obrońcy o braku przesłanek do
wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu, niemniej za celowe uznano
syntetyczne wyjaśnienie powodów rozstrzygnięcia.
Obrońca skazanego zaistnienia bezwzględnej przyczyny odwoławczej, o
której mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. upatruje w zasiadaniu w składzie
orzekającym w sądzie pierwszej instancji X. Y., która – jego zdaniem – została
powołana na urząd sędziego z rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa w
składzie ukształtowanym w trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Rzecz jednak w tym, że ww. w trakcie postępowania prowadzonego przeciwko B. K.
o sygnaturze IV K 189/22 była sędzią Sądu Rejonowego w Gliwicach, zaś w Sądzie
Okręgowym w Gliwicach orzekała na mocy delegacji Prezesa Sądu Apelacyjnego w
Katowicach z dnia 12 sierpnia 2022 r. wydanej na podstawie art. 77 § 9 ustawy z
dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (k. 1351).
Jednocześnie Sąd Najwyższy ustalił z urzędu, że na stanowisko sędziego Sądu
Okręgowego w Gliwicach wymieniona sędzia powołana została dopiero
postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2024 r. w wyniku podjętej przez Krajową
Radę Sądownictwa uchwały z dnia [...] 2024 r., o nr [...], zaś uroczyste wręczenie
aktu powołania i złożenie ślubowania miało miejsce w dniu [...] 2024 r. Z kolei do
pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach, X. Y.
została powołana postanowieniem Prezydenta RP z dnia [...] 2009 r., wręczonym
podczas uroczystości w dniu 9 czerwca 2009 r., w wyniku uprzednio podjętej
uchwały przez Krajową Radę Sądownictwa. Tym samym w badanej sprawie w
ogóle nie zachodzi problematyka spełnienia przez ww. sędziego standardów
niezależności i niezawisłości, o której mowa w przywołanym orzecznictwie
krajowym i międzynarodowym, skoro urząd sędziego Sądu Okręgowego w
Gliwicach sędzia X. Y. zaczęła sprawować już po wydaniu prawomocnego wyroku
w sprawie IV K 189/22 z dnia 19 kwietnia 2023 r., a powołanie na stanowisko
sędziego Sądu Rejonowego w Gliwicach nastąpiło na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej na podstawie przepisów obowiązujących przed
IV KO 145/25
4
wejściem w życie ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 3).
Jedynie na marginesie należy zauważyć, że wskazywane przez autora pisma
uchwały SN i orzecznictwo trybunałów międzynarodowych nie odnosiły się do
kwestii udziału w składach orzekających sędziów delegowanych.
Reasumując, ponieważ w przedmiotowej sprawie nie ujawniły się uchybienia
wymienione w art. 439 § 1 k.p.k., to konsekwencją musiało być stwierdzenie braku
podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy postępowania o wznowienie z urzędu
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 16
października 2023 r., sygn. akt II AKa 327/23, utrzymującego w mocy wyrok Sądu
Okręgowego w Gliwicach z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV K 189/22.
Mając na względzie powyższe, zarządzono jak na wstępie.
[J.J.]
[r.g.]
