IV KK 70/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 11 kwietnia 2025 r.
SSN Stanisław Stankiewicz
w sprawie R. W.
skazanego z art. 271 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 11 kwietnia 2025 r.,
wniosku obrońcy skazanego o wstrzymanie wykonania zaskarżonego kasacją
wyroku Sądu Okręgowego w Katowicach
z dnia 2 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII Ka 316/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego Katowice-Wschód w Katowicach
z dnia 25 stycznia 2024 r., sygn. akt IV K 878/20,
na podstawie art. 532 § 1 i 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł:
nie uwzględnić wniosku.
UZASADNIENIE
W złożonej przez obrońcę skazanego R.W. kasacji, niezależnie od
podniesionych zarzutów rażącej obrazy prawa procesowego (wadliwej kontroli
odwoławczej) zawarty został również wniosek o „wstrzymanie wykonania wyroku”.
W ocenie obrońcy „zarzuty kasacyjne są uzasadnione”, dlatego też w
przedmiotowej sprawie zastosowanie powinna znaleźć instytucja określona w art.
532 § 1 k.p.k. Zdaniem obrońcy, skazany jest osobą schorowaną i okoliczność ta
dodatkowo uzasadnia „wstrzymanie wykonania kary do czasu rozpoznania kasacji
przez Sąd Najwyższy.”.
IV KK 70/25
2
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Wniosek obrońcy skazanego nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie przypomnieć należy, iż zgodnie z art. 532 § 1 k.p.k., w razie
wniesienia kasacji Sąd Najwyższy może wstrzymać wykonanie zaskarżonego
orzeczenia, jak i innego orzeczenia, którego wykonanie zależy od rozstrzygnięcia
kasacji. Wstrzymanie wykonania orzeczenia ma niewątpliwie charakter wyjątkowy,
wprowadza bowiem odstępstwo od zasady niezwłocznej wykonalności
prawomocnych orzeczeń (vide art. 9 k.k.w.), a wobec tego nie podlega wykładni
rozszerzającej, zaś sam fakt wniesienia kasacji nie stanowi dostatecznej podstawy
do zastosowania tej szczególnej instytucji. Łączy się to bowiem z faktem, że
kasacja przysługuje od prawomocnego wyroku, a więc orzeczenia objętego
prawnym domniemaniem prawidłowości zawartych w nim rozstrzygnięć. Wprawdzie
przepis art. 532 § 1 k.p.k. nie formułuje przesłanek przemawiających za podjęciem
takiej decyzji, jednakże od dawna utrwalone jest stanowisko, że zastosowanie
instytucji wstrzymania wykonania orzeczenia, winno być uzasadnione szczególnymi
i jednoznacznymi w swej wymowie okolicznościami prowadzącymi do wniosku, że
wykonywanie lub wykonanie orzeczenia, przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej
spowodowałoby dla skazanego wyjątkowo dolegliwe i w zasadzie nieodwracalne
skutki. Do owych szczególnych okoliczności należy zaliczyć rangę i charakter
postawionych zarzutów kasacyjnych i ich widoczną już prima facie zasadność, a w
związku z tym wysokie prawdopodobieństwo uwzględnienia wniesionej skargi, gdyż
w takiej sytuacji wykonanie orzeczenia przed rozpoznaniem kasacji, zwłaszcza w
zakresie kary, spowodowałoby dla skazanego poważne i nieodwracalne
następstwa.
Oceniając niniejszy wniosek przez pryzmat powyższych reguł, stwierdzić
należy, że na obecnym, wstępnym etapie postępowania kasacyjnego, nie
przesądzając oczywiście ostatecznego rozstrzygnięcia, po merytorycznym
rozpoznaniu nadzwyczajnego środka zaskarżenia, nie zachodzą wystarczające
przesłanki do zastosowania wyjątkowej instytucji z art. 532 § 1 k.p.k. W
orzecznictwie od dawna utrwalone jest stanowisko, że to sam skarżący powinien
odrębnie, w powiązaniu z formułowanymi w kasacji zarzutami przedstawić
dodatkową argumentację i wykazać właśnie szczególnymi okolicznościami, wysokie
IV KK 70/25
3
prawdopodobieństwo uwzględnienia tych zarzutów, a tym samym i
nieodwracalnych skutków wykonania już obecnie prawomocnie orzeczonej kary.
Powodu do wstrzymania wykonania zaskarżonego kasacją wyroku nie stanowi
eksponowana przez obrońcę sytuacja zdrowotna skazanego. W orzecznictwie
Sądu Najwyższego słusznie zwraca się bowiem uwagę, że tego rodzaju
okoliczności nie uzasadniają zastosowania instytucji z art. 532 § 1 k.p.k., natomiast
mogą stanowić podstawę do skorzystania przez skazanego z instytucji prawa
karnego wykonawczego, takich jak odroczenie wykonania kary czy przerwa w jej
wykonaniu.
Nadmienić przy tym należy, że rozstrzygnięcie wniosku, złożonego w oparciu
o przepis art. 532 § 1 k.p.k., nie stanowi swego rodzaju prejudykatu w
postępowaniu kasacyjnym, dlatego też w żaden sposób nie rzutuje na kierunek
przyszłego rozstrzygnięcia odnośnie do wniesionej kasacji. Ranga akcentowanych
w skardze zarzutów nieprawidłowej, z punktu widzenia art. 433 § 1 i 2 k.p.k. oraz
art. 457 § 3 k.p.k., kontroli instancyjnej wyroku jest niewątpliwie wysoka. Rzecz
jednak w tym, że podobnie jak i przy innych uchybieniach, należy wskazać, że dla
uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania prawomocnego wyroku,
prawdopodobieństwo uwzględnienia kasacji (konkretnego zarzutu) musiałoby być
nieomal zbliżone do pewności, oczywistości (por. postanowienia SN: z 22 kwietnia
2021 r., V KK 129/21; z 15 maja 2024 r., I KK 125/24; z 28 czerwca 2024 r., I KK
163/24). Taka sytuacja w tej sprawie nie zaistniała, a wskazywana przez
skarżącego możliwość wystąpienia rażących naruszeń prawa, o których wcześniej
była mowa, wymaga przeprowadzenia szczegółowej i wnikliwej analizy zarzutów na
rozprawie kasacyjnej. Rzecz jasna takiej gruntownej oceny nie można dokonywać
na przedpolu merytorycznego rozpoznania niniejszej kasacji, w sytuacji, gdy
omawiana skarga nie podnosi tego rodzaju argumentów, które w sposób wręcz
oczywisty, a więc bez potrzeby głębszego wnikania w całokształt materiałów
sprawy, wskazywałyby na niebudzącą wątpliwości jej zasadność. Na marginesie
dostrzec również należy, że w pisemnej odpowiedzi na tę kasację obrońcy,
prokurator wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
W tym stanie rzeczy, nie przesądzając (w kontekście wcześniejszych uwag)
w żadnym stopniu ostatecznego rozstrzygnięcia, które zapadnie po merytorycznym
IV KK 70/25
4
rozpoznaniu kasacji, Sąd Najwyższy doszedł do przekonania, że nie zachodzą
wystarczające podstawy, przemawiające za uwzględnieniem przedmiotowego
wniosku obrońcy skazanego o zastosowanie wyjątkowej instytucji wstrzymania
wykonania zaskarżonego orzeczenia, przewidzianej w art. 532 § 1 k.p.k.
Mając na uwadze powyższe względy, orzeczono jak w sentencji.
[J.J.]
[a.ł]
