IV KK 502/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Tomasz Artymiuk
Dnia 3 lipca 2025 r.
w sprawie R.S.
uniewinnionego od popełnienia czynów z art. 267 § 3 k.k. i in.,
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 3 lipca 2025 r.
kasacji wniesionej przez pełnomocnika oskarżycielki posiłkowej
od wyroku Sądu Okręgowego w Sosnowcu
z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt V Ka 346/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego we Jaworznie
z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 661/21,
p o s t a n o w i ł:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżycielkę posiłkową kosztami
postępowania kasacyjnego.
sądowymi
[WB]
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 12 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 661/21, Sąd Rejonowy w
Jaworznie, orzekając na mocy art. 4 § 1 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia
30 września 2023 r.:
IV KK 502/24
2
1. oskarżonego R.S. uznał za winnego tego, że działając w ramach czynu ciągłego,
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu w
nieustalonym dniu, w okresie między lipcem 2015 r. a listopadem 2015 r. w J.
przy ul. [...] nie będąc do tego uprawnionym, w miejscu zamieszkania L.S.
dokonał umieszczenia urządzenia nagrywającego, które zarejestrowało rozmowę
między L.S. a I.R. w celu uzyskania informacji dla niego nie przeznaczonej, a
następnie w dniach 11.04.2017 r. i 25.07.2017 r. treść rozmowy uzyskanej w w/w
sposób ujawnił i przedłożył Prokuraturze Rejonowej Katowice Południe w
Katowicach o sygn. [...] oraz w Sądzie Okręgowym w Katowicach w
postępowaniu rozwodowym o sygn. akt. [...], czym wyczerpał ustawowe
znamiona przestępstwa z art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 267 § 4 k.k. w zw. z art. 12
§ 1 k.k. zw. z art. 11 § 2 k.k. i za to, na mocy art. 267 § 4 k.k. w zw. z art. 267 § 1
k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. w zw. z art. 57 b k.k., wymierzył mu karę sześciu
miesięcy pozbawienia wolności.
2. uznał oskarżonego R.S. za winnego tego, że działając w ramach czynu ciągłego,
w wykonaniu z góry powziętego zamiaru, w krótkich odstępach czasu uzyskał w
nieustalony sposób i nieuprawniony, przełamując inne szczególne
zabezpieczenia w okresie od nieustalonego dnia do listopada 2017 r., dane i
dokumenty informujące o stanie zdrowia L.S., które nie były dla niego
przeznaczone i ujawnił je w dniu 29.06.2017 r. w J., w programie telewizyjnym
„[...]", a także 16.11.2017 r. w K. w gabinecie lekarskim specjalisty psychiatry dr.
hab. n. med. M.K. celem uzyskania opinii prywatnej o stanie zdrowia L.S.,
wyczerpując ustawowe znamiona przestępstwa z art. 267 § 1 k.k. w zw. z art.
267 § 4 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k. przy zastosowaniu art. 11 § 2 k.k. i za to, na
mocy art. 267 § 1 k.k. w zw. z art. 11 § 3 k.k. i art. 57b k.k., wymierzył mu karę
dziesięciu miesięcy pozbawienia wolności.
Sąd Rejonowy w Jaworznie połączył opisane wyżej kary jednostkowe i orzekł
wobec R.S. karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze jednego roku
pozbawienia wolności, której wykonanie warunkowo zawieszono okres 3 lat próby.
Od powyższego orzeczenia apelację złożyła obrońca oskarżonego.
Skarżąca zarzuciła rozstrzygnięciu Sądu pierwszej instancji:
IV KK 502/24
3
1. obrazę przepisów prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że
oskarżony swoim działaniem dopuścił się realizacji ustawowych znamion czynów
zabronionych opisanych w art. 267 § 3 k.k. w zw. z art. 267 § 4 k.k. w zw. z art.
12 § 1 k.k. oraz opisanych w art. 267 § 1 k.k. w zw. z art. 267 § 4 k.k. w zw. z art.
12 § 1 k.k.:
2. naruszenie przepisów prawa procesowego, które miało wpływ na treść
orzeczenia poprzez:
1. dokonanie szeregu domniemań na niekorzyść oskarżonego;
2. pominięcie okoliczności wynikających z akt postępowania Sądu Rejonowego
w Jaworznie oraz akt postępowania Sądu Okręgowego w Katowicach:
3. oddalenie szeregu wniosków dowodowych;
4. dowolną w oderwaniu od swobodnej ocenę dowodów, przejawiającą się w
szczególności w uznaniu, że wyjaśnienia oskarżonego nie odpowiadały
prawdzie i uznaniu zeznań L.S. i I.R. za wiarygodne;
5. rozstrzygnięcie na niekorzyść oskarżonego niedających się usunąć
wątpliwości dotyczących sposobu, w jaki oskarżony wszedł w posiadanie
dokumentacji medycznej L.S.;
6. brak uprzedzenia stron o możliwości zmiany kwalifikacji prawnej czynów;
7. błędów w ustaleniach stanu faktycznego, przyjętych za podstawę
orzeczenia, które miały wpływ na jego treść, polegających na ustaleniu, że
oskarżony popełnił przypisane mu czyny;
8. rażącej niewspółmierności wymierzonej oskarżonemu kary oraz orzeczonych
na rzecz oskarżycielek posiłkowych nawiązek.
Po rozpoznaniu tej apelacji Sąd Okręgowy w Sosnowcu zmienił zaskarżony
wyrok w ten sposób, że uniewinnił oskarżonego od popełnienia przypisanych mu
czynów.
Kasację od wyroku Sądu drugiej instancji wniosła pełnomocniczka
oskarżycielki posiłkowej L.S. Zaskarżyła wyrok Sądu odwoławczego w całości na
niekorzyść R.S., podnosząc zarzut mogącego mieć wpływ na treść zaskarżonego
orzeczenia, rażącego naruszenie prawa materialnego, a to art. 267 § 3 k.k.
polegającego na błędnej wykładni tego przepisu i przyjęciu, że nie będąc do tego
uprawnionym, w miejscu zamieszkania L.S., umieszczając urządzenie
IV KK 502/24
4
nagrywające, które zarejestrowało rozmowę między L.S. a I.R., w celu uzyskania
informacji dla niego nieprzeznaczonej R S. nie wyczerpał tym zachowaniem
znamion przestępstwa z art. 267 § 3 k.k.
Formułując ten zarzuty autorka kasacji wniosła o uchylenie zaskarżonego
wyroku i przekazanie sprawy Sądowi drugiej instancji do ponownego rozpoznania.
W pisemnych odpowiedziach na kasację prokurator Prokuratury Rejonowej
w Jaworznie oraz obrońca oskarżonego wnieśli o jej oddalanie jako oczywiście
bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację pełnomocniczki oskarżycielki posiłkowej jako oczywiście
bezzasadną należało oddalić na posiedzeniu bez udziału stron na podstawie art.
535 § 3 k.p.k.
Na wstępie wymaga zauważenia, że pomimo wskazania przez autorkę
kasacji, iż zaskarża wyrok Sądu odwoławczego w całości i w takim też zakresie (a
więc w całości) wnosi o jego uchylenie, podniesiony w nadzwyczajnym środku
zaskarżenia zarzut dotyczy wyłącznie czynu zarzuconego, a następnie
przypisanego oskarżonemu R.S. w pkt. 1 wyroku Sądu Rejonowego w Jaworznie.
Przypomnieć należy w tym kontekście pełnomocniczce oskarżycielki posiłkowej, że
Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w granicach zaskarżenia i podniesionych
zarzutów, a w zakresie szerszym – tylko w wypadkach określonych w art. 435, 439 i
455 k.p.k. (art. 536 k.p.k.). Co więcej, w wypadku środka odwoławczego
wniesionego na niekorzyść przez podmiot profesjonalny (oskarżyciela publicznego
lub pełnomocnika) orzeczenie na niekorzyść jest możliwe wyłącznie w razie
stwierdzenia uchybień podniesionych w tym środku odwoławczym (art. 434 § 1 pkt
3 k.p.k. w zw. z art. 518 k.p.k.).
Skoro więc sformułowany przez skarżącą zarzut kwestionuje naruszenie
prawa materialnego – art. 267 § 3 k.k. – wyłącznie co do czynu polegającego na
umieszczeniu w miejscu zamieszkania L.S. urządzenia nagrywającego, które
zarejestrowało rozmowę między nią a I.R. to poza zakresem kontroli kasacyjnej
pozostaje kwestia czynu z pkt 2 wyroku Sądu pierwszej instancji, kwalifikowanego z
art. 267 § 1 k.k. w zb. z art. 267 § 4 k.k. w zw. z art. 12 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
od którego R.S. również został przez Sąd Okręgowy w Sosnowcu uniewinniony, a
IV KK 502/24
5
więc uzyskanie przez niego danych i dokumentów informujących o stanie zdrowia
oskarżycielki posiłkowej oraz ich ujawnienie.
Zakreśliwszy w podanych wyżej powodów zakres rozpoznania kasacji
(wyłącznie co do czynu z pkt. 1 wyroku sądu meriti), zgodzić należy się z
prokuratorem, który w pisemnej odpowiedzi na kasację zwrócił uwagę, że z
formalnego punktu widzenia kasacja wywiedziona przez pełnomocniczkę
oskarżycielki posiłkowej L.S. oscyluje na granicy dopuszczalności. Stanowiące –
najistotniejszą w realiach analizowanej sprawy – kwestię sporną, tj. ustalenie
dotyczące strony podmiotowej czynu zabronionego, w tym przyjęcie zamiaru czy
też jego postaci, należy bowiem do sfery ustaleń faktycznych, które na mocy art.
523 § 1 k.p.k. nie mogą być przedmiotem zarzutu kasacyjnego. Zarzut obrazy
prawa materialnego mógłby być zaś rozważany jedynie wówczas, gdyby dotyczył
wykładni bądź zastosowania tego prawa w niekwestionowanym stanie faktycznym
(por. postanowienie SN z 13 grudnia 2013 r., III KK 305/13).
Sąd drugiej instancji na podstawie pełnego materiału dowodowego
zgromadzonego w niniejszej sprawie dokonał zgodnie z dyspozycją art. 7 k.p.k.
swobodnej oceny dowodów uwzględniającej również zasady prawidłowego
rozumowania oraz wskazania wiedzy i doświadczenia życiowego. Rozstrzygnięcie
swoje oparł na orzecznictwie sądów powszechnych oraz poglądach przedstawicieli
piśmiennictwa, z którymi można zgodzić się lub nie, aczkolwiek jak zasadnie
wywodzi dalej prokurator w swoim stanowisku wobec wniesionej kasacji,
rozstrzygnięcie Sądu Okręgowego w Sosnowcu oraz argumentacja podana na jego
uzasadnienie nie pozwalają na wzruszenie, z uwagi na konstytucyjne zasady
niezawisłości i niezależności sędziowskiej, orzeczenia Sądu drugiej instancji.
W związku z powyższym i to wyłącznie na marginesie rozważań co do
zarzutu kasacji w odniesieniu do pierwszego z rozważanych w niniejszej sprawie
czynów, czyli posługiwania się przez R.S. urządzeniem nagrywającym, to wskazać
należy, że w nauce prawa karnego, jak trafnie przytoczył prokurator w odpowiedzi
na kasację, prezentowane są różne stanowiska dotyczące zrealizowania znamion
czynu z art. 267 § 3 k.k. Jedno z nich, które przyjął Sąd drugiej instancji i oparł na
nim swe orzeczenie zakłada, że dla realizacji znamion strony podmiotowej
występku z art. 267 § 3 k.k. niezbędne jest także, by sprawca działał w celu
IV KK 502/24
6
uzyskania informacji, do których nie jest uprawniony. W sytuacji, gdy takie działanie
ma na celu uzyskanie innych informacji, a informacje, o których owa w art. 267 § 3
k.k., zostaną uzyskane niejako przy okazji, to nie będzie można przypisać
odpowiedzialności karnej sprawcy (W. Wróbel, D. Zając (w:) Kodeks karny. Część
szczególna. Tom II. Część II. Komentarz do art. 212-277d, red. A. Zoll, Warszawa
2017, art. 267). Taka sytuacja ma miejsce w tym wypadku, ponieważ Sąd
odwoławczy przyjął, że rozmowa zarejestrowana pomiędzy L.S. a I.R. została
uzyskana przy okazji. Nie można było zatem stwierdzić, że wystąpił zamiar
bezpośredni, a co za tym idzie nie można było przypisać odpowiedzialności karnej
oskarżonemu za czyn z art. 267 § 3 k.k., albowiem przestępstwo to ma charakter
umyślny. Sąd odwoławczy zatem na etapie postępowania dwuinstancyjnego
dokonał takich a nie innych ustaleń okoliczności zdarzenia w analizowanej sprawie,
które z kolei na etapie postępowania kasacyjnego nie podlegają już kontroli.
Wobec uznania kasacji za oczywiście bezzasadną, należało obciążyć
oskarżycielkę posiłkową - na podstawie art. 636 § 1 k.p.k. w zw. z art. 637a k.p.k. -
kosztami postępowania kasacyjnego.
Kierując się przedstawionymi motywami Sąd Najwyższy z mocy art. 535 § 3
k.p.k. rozstrzygnął jak w postanowieniu.
[WB]
[r.g.]
