IV KK 50/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 12 marca 2025 r.
SSN Jacek Błaszczyk (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Jarosław Matras
SSN Zbigniew Puszkarski
w sprawie M.J.
skazanego z art. 158 § 1 k.k., art. 288 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k.
w dniu 12 marca 2025 r.
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na niekorzyść skazanego
od wyroku Sądu Rejonowego w Myszkowie
z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II K 394/24,
uchyla zaskarżony wyrok w części dotyczącej braku orzeczenia o
obligatoryjnym środku karnym określonym w art. 43a § 4 k.k., i w
tym zakresie sprawę przekazuje do ponownego rozpoznania
Sądowi Rejonowemu w Myszkowie.
Jarosław Matras
Jacek Błaszczyk
Zbigniew Puszkarski
UZASADNIENIE
M.J. został oskarżony o to, że:
IV KK 50/25
2
1. w dniu 24 października 2023 r. w M., woj. [...], działając wspólnie i w
porozumieniu z T.S., zadając ciosy rękoma dokonał pobicia M.W.
narażając go na bezpośrednie niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w
postaci ciężkiego lub średniego uszczerbku na zdrowiu lub nastąpienia
skutku określonego w art. 157§ 1 k.k.,
tj. o czyn z art. 158 § 1 k.k.;
2. W dniu 24 października 2023 r. w Myszkowie, woj. [...], działając wspólnie i w
porozumieniu z T.S., umyślnie uszkodził rower marki K. oraz kamerę marki
G., powodując straty w wysokości 1740 zł na szkodę M.W.,
tj. o czyn z art. 288 § 1 k.k.
Sąd Rejonowy w Myszkowie wyrokiem z dnia 3 grudnia 2024 r., sygn. akt II
K 394/24, orzekł:
1. uznał oskarżonego za winnego, tego że w dniu 24 października 2023 r. w
Myszkowie woj. [...], działając wspólnie i w porozumieniu z inną ustaloną osobą,
zadając ciosy rękoma dokonał pobicia M.W. narażając go na bezpośrednie
niebezpieczeństwo nastąpienia skutku w postaci uszczerbku na zdrowiu
określonego w art. 157 § 1 k.k., tj. czynu z art. 158 § 1 k.k. i za to na mocy art.
158 § 1 k.k. skazał go na karę 4 miesięcy pozbawienia wolności,
2. uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu zarzuconego w pkt 2 aktu
oskarżenia i w tej części kosztami postępowania obciążył Skarb Państwa,
3. zasądził od oskarżonego na rzecz Skarbu Państwa opłaty oraz wydatki
poniesione w sprawie.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i
uprawomocnił się w dniu 11 grudnia 2024 r.
Kasację od tego orzeczenia, na niekorzyść skazanego, wniósł Prokurator
Generalny, który zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie
przepisu prawa karnego materialnego, a mianowicie art. 43a § 4 k.k., polegające na
zaniechaniu orzeczenia wobec oskarżonego M.J., pomimo uznania go w punkcie I
części dyspozytywnej wyroku za winnego popełnienia występku z art. 158 § 1 k.k. i
IV KK 50/25
3
jednoczesnym nieorzeczeniu wobec niego obowiązku lub nawiązki na podstawie art.
46 § 1 lub § 2 k.k., środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego na rzecz
Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej, podczas gdy
stosownie do treści powołanego przepisu art. 43a § 4 k.k., orzeczenie tego środka w
wysokości co najmniej 5000 zł było w tym przypadku obligatoryjne.
W oparciu o tak sformułowany zarzut skarżący wniósł o uchylenie ww. wyroku
w zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi Rejonowemu w
Myszkowie do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Podniesiony w kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego zarzut
rażącego naruszenia przepisów prawa materialnego jest oczywiście zasadny, co
umożliwiło uwzględnienie tego nadzwyczajnego środka zaskarżenia w całości na
posiedzeniu bez udziału stron na podstawie art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 43a § 1 k.k. środek karny w postaci świadczenia
pieniężnego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej orzekany jest w przypadku odstąpienia od wymierzenia kary, a
także w wypadkach wskazanych w ustawie, przy czym wysokość tego świadczenia
nie może przekroczyć 60.000 zł. Zgodnie z treścią art. 43a § 4 k.k., który wszedł w
życie z dniem 1 października 2023 r. na mocy 2 art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 7 lipca
2022 r. o zmianie ustawy - Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2022
r. poz. 2600), w razie skazania za udział w bójce lub pobiciu, o których mowa w art.
158 k.k. lub w art. 159 k.k., sąd orzeka, a jeżeli jednocześnie orzeka obowiązek lub
nawiązkę na podstawie art. 46 § 1 lub 2 k.k. - może orzec, świadczenie pieniężne
wymienione w art. 39 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz
Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000 złotych.
Przepis art. 43a § 4 k.k. obowiązywał zatem zarówno w dacie popełnienia
przez oskarżonego występku z art. 158 § 1 k.k., tj. w dniu 24 października 2023 r.,
jak i w czasie orzekania przez Sąd Rejonowy w Myszkowie, tj. w dniu 3 grudnia 2024
r.
IV KK 50/25
4
W niniejszej sprawie, Sąd I instancji skazując oskarżonego M.J. za udział w
pobiciu, tj. za czyn z art. 158 § 1 k.k. jednocześnie nie orzekł nawiązki lub żadnego
z obowiązków przewidzianych w art. 46 § 1 lub § 2 k.k. W takiej sytuacji, zgodnie z
treścią art. 43a § 4 k.k., Sąd Rejonowy powinien był obligatoryjnie orzec świadczenie
pieniężne wymienione w art. 37 pkt 7 k.k. na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w wysokości co najmniej 5000
złotych.
Opisane uchybienie miało bezspornie charakter rażący, a równocześnie
istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku, skoro nie orzeczono w nim wobec
oskarżonego obligatoryjnego środka karnego w postaci świadczenia pieniężnego
określonego w przepisie art. 43a § 4 k.k., a zatem nie poniósł on wszystkich
konsekwencji prawnych swojego zachowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia
14 grudnia 2022 r., III KK 518/22).
Z tych też względów uchylono wyrok w zaskarżonej części i przekazano
sprawę w tym zakresie do ponownego rozpoznania Sądowi Rejonowemu w
Myszkowie.
Dopuszczalność zaskarżenia orzeczenia, a w konsekwencji uchylenie wyroku
w części obejmującej brak określonego rozstrzygnięcia o środku karnym wynika z
treści art. 425 § 2 zd. 2 k.p.k.
Jarosław Matras
[WB]
[a.ł]
Jacek Błaszczyk
Zbigniew Puszkarski
