IV KK 491/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 17 grudnia 2025 r.
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie A.P.
z wniosku o odszkodowanie i zadośćuczynienie
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 17 grudnia 2025 r.,
żądania SSN A.R. wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej IV KK 491/25
Sądu Najwyższego
na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
wyłączyć sędziego Sądu Najwyższego A.R. od udziału sprawie
kasacyjnej IV KK 491/25.
UZASADNIENIE
Postanowieniem z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, Sąd Najwyższy oddalił
jako oczywiście bezzasadną kasację pełnomocnika wnioskodawcy A.P. od wyroku
Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 24 czerwca 2024 r., sygn. akt II AKa
218/24. W dniu 21 lipca 2025 r. zarejestrowano w Sądzie Najwyższym pod
sygnaturą IV KO 125/25, sporządzoną przez wnioskodawcę sygnalizację potrzeby
wznowienia postępowania kasacyjnego ze względu na zaistnienie uchybienia z art.
439 § 1 pkt 2 k.p.k. (nienależyta obsada Sądu w związku z wadliwym powołaniem
SSN R.W.). W dniu 25 lipca 2025 r., pod sygnaturą IV KO 128/25, zarejestrowano
natomiast sygnalizację konieczności wznowienia z urzędu postępowania
IV KK 491/25
2
zakończonego opisanym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach z uwagi na to,
że w jego składzie sądu pierwszej instancji – Sąd Okręgowy w Rybniku oraz w
składzie Sądu odwoławczego brali udział wadliwie powołani odpowiednio sędziowie
X.Y. i X.Y.1 (w odniesieniu do pierwszego z wymienionych sędziów kwestionowano
także sposób rozpoznania wniosku o jej wyłączenie). Sprawa IV KO 128/25
zakończona została zarządzeniem z dnia 14 sierpnia 2025 r., wydanym przez SSN
A.R., w którym stwierdzono brak podstaw do wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Katowicach w sprawie II AKa
218/24. W obszernym uzasadnieniu tego zarządzenia wskazano, że Sądy obu
instancji rozpoznały sprawę w należytym składzie, co wynikało z przeprowadzonej
wykładni art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k. Postanowieniem z dnia 5 listopada 2025 r., II
KO 125/25, Sąd Najwyższy na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. w zw. z art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. wznowił postępowanie kasacyjne, uchylił postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 21 maja 2025 r., IV KK 14/25, o oddaleniu kasacji jako oczywiście
bezzasadnej i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Najwyższemu
Izbie Karnej w postępowaniu kasacyjnym. Sprawa ta został zarejestrowana pod
sygnaturą IV KK 491/25 i zarządzeniem z dnia 7 listopada 2025 r. przydzielono ją
do rozpoznania SSN A.R. W dniu 24 listopada 2025 r. do Sądu Najwyższego
wpłynęło pismo wnioskodawcy, w którym „w uzupełnieniu kasacji wniesionej przez
pełnomocnika” wskazuje na zaistnienie bezwzględnej przyczyny uchylenia
orzeczenia wynikającej z nienależytej obsady Sądu Apelacyjnego, związanej z
udziałem w sprawie wadliwie powołanego na urząd sędziego X.Y.1
W oświadczeniu z dnia 3 grudnia 2025 r. sędzia A.R. zawarł żądanie
wyłączenia go od udziału w sprawie kasacyjnej wskazując, że we wcześniejszej
decyzji procesowej – zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r., IV KO 128/25 –
wyraził już pogląd o braku podstaw do wznowienia postępowania karnego z urzędu
ze względu na to, że w sprawie nie zaistniały uchybienia z art. 439 § 1 pkt 1 i 2
k.p.k., co – zważywszy, że Sąd Najwyższy zobligowany jest do badania z urzędu
kwestii zaistnienia bezwzględnych powodów odwoławczych – mogłoby wywołać
wątpliwości co do bezstronności sądu.
IV KK 491/25
3
Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje
okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego
bezstronności w danej sprawie, a wyłączenie następuje na żądanie sędziego, z
urzędu albo na wniosek strony.
Stosownie do art. 536 k.p.k., Sąd Najwyższy rozpoznaje kasację w
granicach zaskarżenia i podniesionych zarzutów, a w zakresie szerszym m.in. w
wypadkach określonych w art. 439 k.p.k. Z ostatniego z przywołanych przepisów
wynika, że bezwzględne przyczyny uchylenia orzeczenia należy uwzględnić z
urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i podniesionych zarzutów oraz wpływu
uchybienia na treść orzeczenia. Kwestie związane z prawidłowością obsady sądu,
do których odnoszą się przepisy art. 439 § 1 pkt 1 i 2 k.p.k., muszą więc być brane
przez Sąd Najwyższy pod uwagę z urzędu. Sędzia A.R. wypowiedział się już w tej
mierze w przywoływanym zarządzeniu z dnia 14 sierpnia 2025 r. w sprawie IV KO
128/25, słusznie zatem wskazuje, że w opisanej sytuacji występują okoliczności
mogące uzasadniać wątpliwości co do jego bezstronności w podlegającej
rozpoznaniu sprawie kasacyjnej. W tym stanie rzeczy żądanie sędziego wyłączenia
go od udziału w sprawie IV KK 491/25 ocenić należało jako uzasadnione.
[WB]
[a.ł]
