IV KK 37/26
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 5 marca 2026 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Jarosław Matras (sprawozdawca)
w sprawie R. L.
o wyrok łączny
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu, w trybie art. 535 § 5 k.p.k.,
w dniu 5 marca 2026 r.,
kasacji, wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego
od wyroku łącznego Sądu Rejonowego w Rybniku
z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III K 9/25,
uchyla wyrok łączny w zakresie rozstrzygnięcia w pkt I i na
podstawie art. 572 k.p.k. postępowanie w przedmiocie wydania
wyroku łącznego w tym zakresie umarza, obciążając wydatkami
postępowania Skarb Państwa.
Tomasz Artymiuk
Piotr Mirek
Jarosław Matras
UZASADNIENIE
IV KK 37/26
2
Wyrokiem łącznym z dnia 29 maja 2025 r., sygn. akt III K 9/25, Sąd Rejonowy
w Rybniku, po rozpoznaniu sprawy R. L. , skazanego prawomocnymi wyrokami:
„I. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 lutego 2024 roku w sprawie o sygn. akt
III K 2038/23 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 2 października 2022
roku do 13 marca 2023 roku na karę 7 (siedmiu) miesięcy pozbawienia wolności;
II. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 roku w sprawie o sygn.
akt III K 2278/23 za dwa czyny z art. 244 kk popełnione w dniach 4 czerwca 2023
roku i 3 października 2023 roku na jedną karę 1 (jednego) roku pozbawienia wolności;
III. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 lutego 2023 roku w sprawie o sygn. akt
III K 1923/22 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 11 sierpnia 2020 roku
do 13 czerwca 2021 roku na karę 6 (sześciu) miesięcy pozbawienia wolności;
IV. Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19 listopada 2024 roku w sprawie o sygn.
akt III K 1484/24 za czyn z art. 209 § la kk popełniony w okresie od 1 czerwca 2023
roku do 30 czerwca 2024 roku na karę 1 roku pozbawienia wolności”,
orzekł w następujący sposób:
„1. na podstawie art. 91 § 2 kk łączy kary pozbawienia wolności wymierzone
skazanemu R. L. (L.) prawomocnymi wyrokami:
-
Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 5 lutego 2024 r. (sygn. akt III K
2038/23),
-
Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 r. (sygn. akt III K
2278/23), i wymierza mu karę łączną 1 (jednego) roku i 3 (trzech) miesięcy
pozbawienia wolności;
2. na zasadzie art. 576 § 1 kpk pozostałe orzeczenia nie objęte karą
łączną zawarte w opisanych w punkcie 1 wyrokach, pozostawia do odrębnego
wykonania;
3. na zasadzie art. 577 kpk zalicza skazanemu na poczet wymierzonej mu
kary łącznej pozbawienia wolności okresy rzeczywistego pozbawienia wolności w
dniach:
-
od 3 października 2023 r. godz. 20.30 do 3 października 2023 r. godz.
21.25,
-
od 4 grudnia 2024 r. godz. 12.20 do 29 maja 2025 r.;
IV KK 37/26
3
4. na zasadzie art. 572 kpk umarza postępowanie przeciwko skazanemu
w przedmiocie wydania wyroku łącznego w części dotyczącej wyroków:
-
Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 6 lutego 2023 r. (sygn. akt III K
1923/22),
-
Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 19 listopada 2024 r. (sygn. akt III
K 1484/24)”.
Wyrok nie został zaskarżony przez żadną ze stron postępowania i
uprawomocnił się w dniu 6 czerwca 2025 r.
Kasację na korzyść skazanego od tego wyroku wniósł Prokurator Generalny.
Zaskarżając powyższy wyrok w całości zarzucił wyrokowi: rażące i mające istotny
wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa procesowego - art. 366 § 1 k.p.k.,
art. 410 k.p.k. i art. 413 § 1 pkt 4 i § 2 pkt 1 k.p.k. w zw. z art. 574 k.p.k. oraz art. 569
§ 1 k.p.k. i art. 572 k.p.k., polegające na zaniechaniu uwzględnienia i wyjaśnienia w
toku postępowania rzeczywistej sytuacji prawno-karnej R. L. i połączeniu
skazanemu dwóch kar pozbawienia wolności, orzeczonych przez Sąd Rejonowy w
Rybniku: kary 7 miesięcy, z wyroku o sygn. akt III K 2038/23 i kary 1 roku, z wyroku
o sygn. akt III K 2278/23, a w ich miejsce wymierzeniu kary łącznej 1 roku i 3 miesięcy
pozbawienia wolności w sytuacji, gdy druga z połączonych kar - 1 roku, nie została
orzeczona wobec R. L. , a rozstrzygnięcie to błędnie ujęto w komparycji, a następnie
sentencji wyroku łącznego, co skutkowało rażącym naruszeniem prawa materialnego
- art. 85 § 1 k.k., gdyż brak było warunków do wydania wobec ww. skazanego wyroku
łącznego i postępowanie powinno być umorzone, zgodnie z treścią art. 572 k.p.k.
Podnosząc ten zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia
w całości i umorzenie postępowania w przedmiocie wydania wyroku łącznego wobec
skazanego R. L. , zgodnie z art. 572 k.p.k.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna i to w stopniu oczywistym uzasadniającym jej
uwzględnienie na posiedzeniu w trybie art. 535 § 5 k.p.k. Rację należało przyznać
skarżącemu co do tego, że przedmiotowy wyrok łączny rażąco naruszył wskazane w
zarzucie przepisy prawa, w tym art. 85 § 1 k.k. W świetle tego przepisu przesłanką
wymierzenia kary łącznej jest zaistnienie realnego (rzeczywistego) zbiegu
przestępstw. Zbieg taki występuje zaś wówczas, gdy ten sam sprawca popełnia co
IV KK 37/26
4
najmniej dwa przestępstwa przed wydaniem pierwszego nieprawomocnego wyroku
za którekolwiek z nich. Tymczasem w tej sprawie nie ma wątpliwości co do tego, że
wskutek wadliwego sposobu procedowania Sądu Rejonowego w Rybniku, doszło do
objęcia węzłem wyroku łącznego kary roku pozbawienia wolności orzeczonej
wyrokiem Sądu Rejonowego w Rybniku z dnia 14 sierpnia 2024 r., w sprawie o sygn.
akt sygn. III K 2278/23, która to kara w rzeczywistości nie została wymierzona
skazanemu R. L., ale M. K. (k. 37 akt sprawy). Ta zasadnicza informacja uszła
uwadze sądu orzekającego w przedmiocie wyroku łącznego, choć w aktach sprawy
znajduje się odpis tego wyroku. Co prawda wzmianka o tym skazaniu została
zamieszczona w informacji nadesłanej z Krajowego Rejestru Karnego jako
odnosząca się od R. L. (k. 44), ale posiadając odpis wyroku z tej sprawy sąd meriti
mógł z łatwością dostrzec, że opisany w pkt 2 komparycji wyroku łącznego, wyrok
dotyczy innego skazanego.
Konieczne stało się zatem uchylenie wyroku łącznego w zakresie w jakim
doszło do połączenia orzeczonych kar (pkt 1 wyroku), a wobec faktu, iż w tym
układzie nie istnieje realny zbieg przestępstw (jest tylko jedno skazanie), jedynym
możliwym orzeczeniem jest umorzenie postępowania na podstawie art. 572 k.p.k.
Jest oczywiste, że uchylenie rozstrzygnięcia w pkt 1 wyroku powoduje uchylenie
akcesoryjnych orzeczeń z pkt 2 i 3. Odnosząc się zaś do wniosku zawartego w
kasacji, to podkreślić trzeba, że skoro uchybienie wskazane w kasacji dotyczy tylko
węzła kary łącznej, to nie jest objęte zakresem kasacji rozstrzygnięcie o umorzeniu
postępowania na podstawie art. 572 k.p.k. (pkt 4 wyroku). Z tego powodu umorzenie
postępowania może dotyczyć tylko tej części wyroku, w jakiej orzeczono karę łączną
[J.J.]
[a.ł]
Tomasz Artymiuk
Piotr Mirek
Jarosław Matras
