IV KK 177/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 czerwca 2025 r.
SSN Barbara Skoczkowska (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Tomasz Artymiuk
SSN Marek Pietruszyński
Protokolant Justyna Kryńska-Szufnara
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 25 czerwca 2025 r.,
w sprawie J. W.,
skazanego za popełnienie przestępstw z art. 178a § 1 k.k. i in.
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego na korzyść skazanego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt
II Ka 261/23,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Pułtusku z dnia 18 kwietnia 2023
r., sygn. akt II K 38/21,
uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego
rozpoznania Sądowi Okręgowemu w Ostrołęce.
Tomasz Artymiuk Barbara Skoczkowska Marek Pietruszyński
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Pułtusku wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt II K
38/21, uznał oskarżonego J. W. za winnego tego, że:
IV KK 177/25
2
1. „w nocy z 28/29 marca 2020 roku w P. przy ul. […] znajdując się w stanie
nietrzeźwości, wynik I badania - 0,50 mg/1, II badania - 0,50 mg/1, III badania
- 0,37 mg/1 alkoholu w wydychanym powietrzu i 0,96 promila we krwi, kierował
samochodem osobowym marki K. nr rej. […] po drodze publicznej”, tj.
przestępstwa z art. 178a § 1 k.k., za które wymierzył mu karę 70 stawek
dziennych grzywny po 50 złotych każda;
2. „w nocy z 28/29 marca 2020 roku w P. na ul. S. kierując pojazdem marki K. nr
rej. […] nie wykonał polecenia zatrzymania pojazdu wydanego przez post. K.
O. z KPP w P. przy użyciu sygnałów dźwiękowych i świetlnych”, tj.
przestępstwa z art. 178b k.k., za które wymierzył mu karę 100 stawek
dziennych grzywny po 50 złotych każda;
3. „w nocy z 28/29 marca 2020 roku w P. przy ul. […] wbrew przepisom ustawy
posiadał środki odurzające w postaci marihuany o wadze 0,52 grama netto”,
tj. przestępstwa z art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o
przeciwdziałaniu narkomanii, za które wymierzył mu karę 30 stawek
dziennych grzywny po 50 zł każda.
Orzeczone kary jednostkowe grzywny Sąd I instancji połączył i na podstawie
art. 85 § 1 i 2 k.k. oraz art. 86 § 1 i 2 k.k. wymierzył oskarżonemu karę łączną 150
stawek dziennych grzywny po 50 zł każda.
Ponadto Sąd I instancji uniewinnił oskarżonego od popełnienia czynu z art. 62
ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu narkomanii.
Po rozpoznaniu apelacji obrońcy oskarżonego oraz apelacji oskarżonego Sąd
Okręgowy w Ostrołęce wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt II Ka
261/23, zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację od wyroku Sądu odwoławczego wniósł Prokurator Generalny
zaskarżając go w całości na korzyść skazanego, zarzucając:
„rażące i mające istotny wpływ na treść wyroku naruszenie przepisów prawa
procesowego, a mianowicie art. 433 § 2 k.p.k. w zw. z art. 457 § 3 k.p.k. w zw.
z art. 7 k.p.k., polegające na zaniechaniu przeprowadzenia przez Sąd
Okręgowy w Ostrołęce prawidłowej i rzetelnej kontroli odwoławczej orzeczenia
Sądu I instancji zainicjowanej apelacjami wniesionymi przez oskarżonego J.
W. oraz jego obrońcę, poprzez nienależyte rozważenie zawartych w tych
IV KK 177/25
3
apelacjach zarzutów oraz przywołanej na ich poparcie argumentacji,
kwestionującej poczynione przez Sąd meriti ustalenia faktyczne, dokonane w
oparciu o dowolną ocenę materiału dowodowego, który nadto nie został
zgromadzony w sposób kompleksowy, albowiem z akt wynikały
niewyjaśnione, a istotne dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności, gdzie
jednocześnie Sąd ad quem nie wyjaśnił w sposób dostateczny powodów, dla
których zarzuty te zostały uznane za niezasadne”.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego
wyroku Sądu Okręgowego w Ostrołęce i przekazanie sprawy temu Sądowi do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasacja okazała się zasadna w stopniu oczywistym, w związku z czym Sąd
Najwyższy uwzględnił ją na posiedzeniu w trybie opisanym w art. 535 § 5 k.p.k.
Zgodnie z treścią art. 433 § 2 k.p.k. określającego standardy kontroli
odwoławczej, sąd odwoławczy jest zobowiązany rozważyć wszystkie wnioski i
zarzuty wskazane w środku odwoławczym. W wypadku wydania wyroku
potwierdzeniem realizacji wskazanego obowiązku jest pisemne uzasadnienie, w
którym sąd odwoławczy powinien podać, czym kierował się wydając wyrok i dlaczego
zarzuty i wnioski apelacji uznał za zasadne lub niezasadne (art. 457 § 3 k.p.k.).
Właściwe zrealizowanie tego obowiązku wymaga nie tylko niepomijania żadnego
zarzutu podniesionego w apelacji, ale także rzetelnego ustosunkowania się do
każdego z tych zarzutów oraz wykazania powodów, dla których poszczególne
zarzuty apelacji uznano za zasadne albo niezasadne. Do naruszenia przepisów art.
433 § 2 i art. 457 § 3 k.p.k. dochodzi zatem nie tylko wówczas, gdy sąd pomija w
swoich rozważaniach zarzuty zawarte w środku odwoławczym, ale również wtedy,
gdy sąd odwoławczy analizuje zarzuty w sposób odbiegający od standardów kontroli
instancyjnej albo gdy przedstawiona w uzasadnieniu argumentacja zawiera braki.
Zwrot „rozważyć” użyty w treści art. 433 § 2 k.p.k. oznacza bowiem wymóg
merytorycznego odniesienia się do tych zarzutów (por. wyroki SN: z dnia 28 stycznia
2009 r., II KK 213/08, z dnia 21 października 2010 r., III KK 167/10; z dnia 11 stycznia
2022 r., sygn. akt II KK 618/21; z dnia 29 kwietnia 2025 r., sygn. akt V KK 65/24).
IV KK 177/25
4
Zasadnie skarżący podniósł, że w przedmiotowej sprawie Sąd odwoławczy nie
dopełnił obowiązku należytej kontroli instancyjnej wyroku Sądu I instancji. W apelacji
obrońca oskarżonego wskazał na nieprawidłowości w ocenie dowodów dokonanej
przez Sąd Rejonowy w Pułtusku. W szczególności opisano, że nielogiczne było
uznanie za niewiarygodne zeznań świadka F. W., a także nie uwzględniono
okoliczności wywołujących w sprawie wątpliwości: oświadczenia świadka F. W., w
którym twierdził, że to on był kierowcą samochodu, a nie oskarżony, faktu posiadania
przez niego kluczy do samochodu, danych pochodzących z badania wariografem,
powodów ucieczki z samochodu.
Sąd odwoławczy rozpoznając apelację nie odniósł się należycie do opisanych
zarzutów, które zostały postawione w apelacji. Sąd Okręgowy w Ostrołęce
zaakceptował wersję zdarzeń przyjętą przez Sąd Rejonowy w Pułtusku, nie
odnosząc się jednak krytycznie do argumentów podanych przez obrońcę
oskarżonego. Stwierdził m.in., że: „To, że przy oskarżonym w czasie zatrzymania nie
zabezpieczono kluczyków od pojazdu i był on zamknięty, a kluczyki dostarczył F. W.
29 marca 2020 r., nie oznacza, że oskarżony nie kierował pojazdem”. Wskazał
ponadto, że policjanci: „K. O. i R. J. nie mieli jakichkolwiek powodów, aby
bezpodstawnie obciążać osobę w ogóle im nieznaną”. W tym kontekście ma rację
skarżący wskazując w kasacji, że Sąd odwoławczy skupił się na krytyce zarzutów
apelacyjnych, przechodząc do porządku dziennego nad wątpliwościami dotyczącymi
okoliczności sprawy.
Okoliczności, które wymagały rzetelnej weryfikacji, dotyczyły w szczególności
kwestii tego, kto prowadził pojazd. Wątpliwości co do wersji zdarzeń zaakceptowanej
przez Sąd odwoławczy wywołuje fakt, że świadek F. W. od samego początku
postępowania wskazywał siebie jako kierującego samochodem oraz posiadającego
narkotyki. Nie powinno ujść uwadze, że świadek ten sam zgłosił się w jednostce
Policji już następnego dnia po zdarzeniu, przy czym ze względu na zatrzymanie
oskarżonego nie była możliwa między nimi komunikacja, np. co do taktyki składania
zeznań. Wypada dodać, że jednocześnie oskarżony J. W. od chwili zatrzymania nie
przyznawał się do popełnienia zarzucanych mu przestępstw, wskazując na
sprawstwo F. W.. Wobec powyższego nie jest dopuszczalne odrzucenie
wiarygodności zeznań świadka, uzasadniając to jedynie tym, że takie zeznania są
IV KK 177/25
5
„niewątpliwie pomocne w realizowaniu linii obrony”, nie wskazując jednocześnie
powodów dla tak postawionej tezy. Teza ta budzi uzasadnione wątpliwości zwłaszcza
w kontekście praktycznie bezkrytycznego przyjęcia wiarygodności dowodów z
zeznań policjantów. Nie bez znaczenia jest również podnoszone przez obronę
podobieństwo fizyczne oskarżonego oraz F. W., a ponadto okoliczności związane z
ewentualnym przekazaniem kluczy od samochodu. Na marginesie wypada
zauważyć, że do naruszenia art. 5 § 2 k.p.k. dochodzi nie tylko wówczas, gdy sąd
poweźmie wątpliwości, ale również wówczas, gdy powinien je powziąć, a
jednocześnie nie rozstrzygnął na korzyść oskarżonego (zob. np. postanowienie SN
z dnia 21 grudnia 2023 r., sygn. akt II KK 352/23).
Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że Sąd Najwyższy w ramach
postępowania kasacyjnego nie ustala stanu faktycznego. Formułowane uwagi nie
dostarczają twierdzeń o tym, jakie powinny być ustalenia faktyczne oraz czy
oskarżony powinien zostać uznany winnym czy też uniewinniony. Rolą Sądu
Najwyższego w niniejszej sprawie jest jednak wskazanie, że Sąd odwoławczy
ogólnikowo, a tym samym nieprawidłowo rozpoznał zarzuty apelacyjne. Zarzuty te
zasługiwały na baczną uwagę, bowiem w kontekście zgodnych stanowisk
oskarżonego J. W. oraz świadka F. W. co do tego, że sprawcą była druga z
wymienionych osób, istotnego znaczenia nabiera konieczność krytycznej oceny
dotychczas przeprowadzonych dowodów oraz rozważenie potrzeby uzupełnienia
materiału dowodowego. Niezbędne okazuje się zatem m.in. ustalenie, czy zachodzi
konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w związku z wykonanymi
badaniami osmologicznymi i daktyloskopijnymi. Ocena materiału dowodowego
byłaby pełniejsza, gdyby Sąd odwoławczy odniósł się również szczegółowo do
kwestii wartości dowodu z badania wariograficznego oskarżonego.
Podsumowując, Sąd odwoławczy nie rozważył należycie wszystkich
podnoszonych w apelacjach zarzutów, przez co naruszył normę wynikającą z treści
art. 433 § 2 k.p.k. Ponownie rozpoznając sprawę Sąd Okręgowy w Ostrołęce z
należytą starannością oceni zasadność każdego z zarzutów apelacyjnych, w tym w
szczególności rozstrzygnie, czy całokształt materiału dowodowego budzi wątpliwości
co do sprawstwa oskarżonego. Szczególną uwagę Sąd odwoławczy powinien
przyłożyć do okoliczności związanych z konsekwentnym brakiem przyznania się do
IV KK 177/25
6
winy oskarżonego i jednoczesnym przyznaniem się do popełnienia czynów
przypisanych oskarżonemu przez świadka F. W.. Warto również mieć na uwadze
treść art. 452 § 2 k.p.k., który umożliwia prowadzenie własnego postępowania
dowodowego przez sąd odwoławczy.
Mając powyższe na względzie orzeczono jak w sentencji wyroku.
[J.J.]
[r.g.]
Tomasz Artymiuk Barbara Skoczkowska Marek Pietruszyński
