Sygn. akt IV CZ 89/05
POSTANOWIENIE
Dnia 13 października 2005 r.
Sąd Najwyższy w składzie :
SSN Marek Sychowicz (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Irena Gromska-Szuster
SSN Mirosław Bączyk
w sprawie z powództwa Spółdzielni Mieszkaniowej "K.(…)" w G. przeciwko
Przedsiębiorstwu Budowlanemu "P.(…)" Spółce z o.o. w D. z udziałem interwenienta
ubocznego po stronie pozwanej W. K. o zapłatę, po rozpoznaniu w Izbie Cywilnej na
posiedzeniu niejawnym w dniu 13 października 2005 r., zażalenia strony powodowej na
postanowienie Sądu Apelacyjnego z dnia 13 stycznia 2005 r., sygn. akt I ACa (…),
oddala zażalenie.
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 13 października 2004 r. Sąd Apelacyjny zmienił wyrok Sądu
Okręgowego w G. z dnia 20 sierpnia 2003 r. w sposób określony w pkt 1 tego wyroku, w
pozostałym zakresie oddalił apelację pozwanego (pkt 2) i w pkt 3 odrzucił apelację
powódki, tj. Spółdzielni Mieszkaniowej w G. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2005 r.
Sąd Apelacyjny odrzucił kasację wniesioną przez powódkę od tego wyroku w części
dotyczącej postanowienia zawartego w jego pkt 3, uznał bowiem że na postanowienie to
kasacja nie przysługuje.
Wymienione postanowienie powódka zaskarżyła zażaleniem. Zarzuciła Sądowi
Apelacyjnemu naruszenie art. 392, 39818
§ 2 oraz art. 133 § 2 k.p.c. i wniosła o
uchylenie zaskarżonego postanowienia i nadanie sprawie dalszego biegu, ewentualnie o
przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
2
Zarzut zażalenia, że mimo iż w kasacji powódka wskazała nowy adres
dla doręczeń, pisma sądowe były doręczane na dawny adres, świadczy niewątpliwie o
uchybieniu Sądu Apelacyjnego (art. 133 § 2 k.p.c.). Uchybienie to pozostaje jednakże
bez wpływu na kwestionowaną w zażaleniu zasadność zaskarżonego postanowienia.
Formą orzeczenia, dla którego kodeks postępowania cywilnego nie przewiduje
formy wyroku lub nakazu zapłaty, jest postanowienie (art. 354 k.p.c.). Właściwą formą
orzeczenia o odrzuceniu apelacji jest zatem forma postanowienia. Jednakże
okoliczność, że orzeczenie takie zostało zamieszczone w wyroku nie odbiera mu
charakteru postanowienia.
Stosownie do art. 392 k.p.c. obowiązującego przed zmianą dokonaną ustawą
z dnia 22 grudnia 2004 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego
oraz ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz. U. z 2005 r. Nr 13, poz. 98),
mającego zastosowanie w rozpatrywanym przypadku na podstawie art. 3 tej ustawy,
kasacja przysługuje jedynie od wydanego przez sąd drugiej instancji wyroku oraz
postanowienia w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia postępowania
kończących postępowanie w sprawie. Kasacja nie przysługuje zatem od wydanego
przez sąd drugiej instancji postanowienia o odrzuceniu apelacji.
Według uchwały połączonych Izb: Izby Cywilnej oraz Izby Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych z dnia 6 marca 1972 r., III CZP 27/71 (OSNCP 1973, nr 1, poz. 1) w razie
odrzucenia pozwu wyrokiem środek odwoławczy podlega rozpoznaniu jako zażalenie
również wtedy, gdy skarżący nazwał go rewizją; nie może być jednak odrzucony z
powodu niezachowania terminu przewidzianego w art. 394 § 2 k.p.c. Uchwała ta – jako
zasada prawna – nie wiąże jednak Sądu Najwyższego przy ocenie zasadności
zaskarżonego zażalenia, do której mają zastosowanie przepisy późniejsze, odmiennie
regulujące zaskarżanie orzeczeń sądowych. Pogląd wyrażony w tej uchwale nie nadaje
się też do odpowiedniego wykorzystania przy ocenie zasadności zaskarżonego
postanowienia ze względu na odmienny od rewizji i zażalenia w dawnym ujęciu,
charakter kasacji i zażalenia do Sądu Najwyższego.
Według art. 3932
i 39318
§ 3 w zw. z art. 3932
k.p.c., obowiązujących
przed zmianą dokonaną ustawą z dnia 22 grudnia 2004 r., kasacja i zażalenie do Sądu
Najwyższego mogą być sporządzone jedynie przez pełnomocnika będącego adwokatem
lub radcą prawnym (§ 1), przez inną, wymienioną w tym przepisie, osobę wykonującą
zawód prawniczy albo mającą wykształcenie prawnicze (§ 2), a w sprawach własności
przemysłowej przez rzecznika patentowego (§ 3). Od profesjonalnego prawnika należy
3
zaś oczekiwać, że znane mu są podstawowe zasady systemu zaskarżania orzeczeń
sądowych w postępowaniu cywilnym, w tym, że od postanowienia sądu drugiej instancji
niebędącego postanowieniem w przedmiocie odrzucenia pozwu albo umorzenia
postępowania kończących postępowanie w sprawie kasacja nie przysługuje, niezależnie
od tego, czy wydane ono zostało w formie odrębnego postanowienia, czy też
postanowienie w tym przedmiocie zamieszczone zostało w wyroku. W razie złożenia
przez profesjonalnego prawnika kasacji, zamiast zażalenia, nie można też uznać tego
za mylne oznaczenie pisma procesowego, pozwalające na nadanie mu biegu
i rozpoznanie w trybie właściwym (art. 130 § 1 k.p.c.). Zob. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 12 grudnia 2000 r., V CZ 110/00 (OSNC 2001, nr 7-8, poz. 105).
Z przytoczonych względów zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, wobec
czego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941
§ 3 w zw. z art. 39814
k.p.c. postanowił jak
w sentencji.
