III PSK 178/24
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 6 listopada 2025 r.
SSN Agnieszka Góra-Błaszczykowska
w sprawie z powództwa W. P.
przeciwko T. Z. M. N. w Z.
o odszkodowanie i odprawę,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 6
listopada 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w
Poznaniu
z dnia 13 maja 2024 r., sygn. akt VII Pa 140/23,
1. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
2. zasądza od strony pozwanej na rzecz powódki kwotę 270
(dwieście siedemdziesiąt) zł wraz z ustawowymi odsetkami za
czas po upływie tygodnia od dnia doręczenia zobowiązanemu
orzeczenia do dnia zapłaty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa
procesowego w postępowaniu kasacyjnym.
UZASADNIENIE
Pozwem z 28 września 2022 r. powódka W. P., wniosła o 1) zasądzenie od
pozwanego kwoty 16 380,00 zł jako odszkodowania za niezgodne z prawem
rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia, na podstawie art. 56 w zw. z art.
58 k.p. z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego po
doręczeniu pozwanemu pozwu do dnia zapłaty; 2) zasądzenie od pozwanego 10
III PSK 178/24
2
920,00 zł jako odprawy pieniężnej w wysokości dwumiesięcznego wynagrodzenia,
w związku z rozwiązaniem umowy o pracę z przyczyn leżących po stronie
pracodawcy, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia następnego
po wydaniu wyroku w niniejszej sprawie do dnia zapłaty; 3) zasądzenie od
pozwanego zwrotu kosztów procesu, z ustawowymi odsetkami za opóźnienie
liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty.
Wyrokiem z 5 lipca 2023 r., Sąd Rejonowy w Grodzisku Wielkopolskim zasądził
od pozwanego na rzecz powódki: 1) kwotę 12 746,16 zł jako odszkodowanie z
odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18 listopada 2022 r. do zapłaty; 2) kwotę
8 497,44 zł jako odprawę pieniężną z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od 18
listopada 2022 r. do zapłaty; oraz 3) oddalił powództwo w pozostałym zakresie; 4)
nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa (Sądu Rejonowego w
Grodzisku Wielkopolskim) kwotę 1 065 zł tytułem nieuiszczonych kosztów
sądowych; 5) w pozostałym zakresie kosztami sądowymi obciążył Skarb Państwa,
6) zasądził od pozwanego na rzecz powódki kwotę 2116,00zł. tytułem zwrotu
kosztów zastępstwa procesowego, 7) wyrokowi w punkcie 1 nadał rygor
natychmiastowej wykonalności co do kwoty 4 410,00 zł.
Pozwany zaskarżył wyrok Sadu I instancji w części, tj. w zakresie punktów 1, 2,
4, 6 i 7.
Sąd Okręgowy w Poznaniu, wyrokiem z dnia 13 maja 2024 r., zmienił
zaskarżony wyroku z punkcie 2, 4 i 6 w ten sposób, że: a) oddalił powództwo o
odprawę pieniężną, b) nakazał ściągnąć od pozwanego na rzecz Skarbu Państwa -
Sądowi Rejonowemu w Grodzisku Wielkopolskim 641,55 zł jako część opłaty
sądowej od pozwu, której powódka nie miała obowiązku uiścić, c) zasądził od
pozwanego na rzecz powódki 162,00 zł jako zwrot kosztów procesu z odsetkami w
wysokości odsetek ustawowych za czas po upływie tygodnia od dnia jego
doręczenia zobowiązanemu do dnia zapłaty (pkt I), oddalił apelację pozwanego w
pozostałym zakresie (pkt II), znosząc wzajemnie między stronami koszty procesu w
zakresie postępowania apelacyjnego (pkt III).
Sąd I instancji ustalił, że powódka była zatrudniona przez pozwaną spółkę T. Z.
M. N. w Z. (wcześniej T. Z. w Z.) na podstawie umowy o pracę z dnia 2 marca 2015 r.
zawartej na czas określony, do dnia 31 grudnia 2024 r. na stanowisku obsługi
III PSK 178/24
3
strugarki. Bezpośrednim przełożonym powódki był M. B., z którym powódka
utrzymywała również znajomość poza pracą. Powódka w dniu 26 sierpnia 2022 r.
czuła się źle, bolał ja brzuch, robiło się jej słabo. Tego dnia była bardzo ciepło, a
przy stanowisku pracy powódki nie działała nagrzewnica zamontowana na suficie,
która zimą nagrzewa powietrze, a latem chłodzi. O godzinie 18.00, kiedy zaczęła
się przerwa w pracy, powódka poszła do biura M. B. poinformować, że źle się czuje
i zapytać, czy może wcześniej wyjść z pracy. Powódka pozostawiła M. B. kartę
czasu pracy i nie odbijając jej opuściła zakład. Świadek i powódka umówili się, że
M. B. później odbije kartę powódki. Pozwana spółka (kierownictwo spółki) nie miała
wiedzy w dniu 26 sierpnia 2022 r., że M. B. wyraził zgodę na wcześniejsze
opuszczenie stanowiska pracy i udanie się przez powódkę do domu z uwagi na złe
samopoczucie. W dniu 9 września 2022 r. M. N. podpisał oświadczenie o
rozwiązaniu umowy o pracę z powódką z jej winy bez zachowania terminu
wypowiedzenia. Jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę wskazano samowolne
opuszczenie stanowiska pracy w dniu 26 sierpnia 2022 r., zakłócenie cyklu
technologicznego i tym samym zwiększenie obowiązków innych pracowników.
Oświadczono, że zachowanie powódki spowodowało utratę zaufania pracodawcy
do niej jako do pracownika.
Sąd II instancji w zakresie roszczenia o odszkodowanie za nieuzasadnione
rozwiązanie umowy o pracę, podzielił ustalenia i ocenę dowodów dokonane przez
Sąd I instancji i uznał je za własne. Sąd II instancji wskazał, że M. B. był
pracownikiem pozwanej i zajmował stanowisko kierownika produkcji, był
bezpośrednim przełożonym powódki. Był zatem uprawniony do zwolnienia
podwładnego pracownika z dalszego wykonywania powierzonych obowiązków w
danym dniu i umożliwienia mu wcześniejszego wyjścia do domu. Okoliczność, że o
tym fakcie nie poinformował kierownictwa pozwanej jest sprawą drugorzędną, która
nie stanowi przedmiotu postępowania. Sąd II instancji stwierdził, że w toku
postępowania pozwana nie wykazała, aby czasowa nieobecność powódki w
godzinach 18:00-22:00 wywarła niekorzystne skutki u pracodawcy i spowodowała u
niego dezorganizację pracy. Ponadto Sąd ocenił, że powódka nie dopuściła się
ciężkiego naruszenia podstawowych obowiązków pracowniczych, opisanych w
rozwiązaniu umowy o pracę. Przyczyny rozwiązania umowy o pracę były
III PSK 178/24
4
nieuzasadnione i sprzeczne ze stanem faktycznym. Zachowanie powódki nie
stanowiło nadużycia prawa.
Sąd II instancji, odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 369 k.p.c. w zw. z §
18a Zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie
organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów
administracji sądowej (Dz.Urz.MS.2019.138) przez niedoręczenie pozwanej, jak i
powódce wyroku wraz z uzasadnieniem w całości Sądu Rejonowego w Grodzisku
Wielkopolskim z dnia 5 lipca 2023 r., sygn. akt IV P 77/22 ani w formie papierowej,
ani w formie scalonego pliku za pośrednictwem Portalu Informacyjnego Sądów
Powszechnych wyjaśnił, że w przypadku doręczenia pisma sądowego przez
publikację w Portalu Informacyjnym nie ma do czynienia z klasycznym
doręczeniem, lecz z udostępnieniem w Portalu (z obowiązkiem pobrania pisma ze
skutkiem doręczenia). Zapoznanie się w Portalu z opublikowanym pismem rodzi
skutek doręczenia, a w przedmiotowej sprawie wyrok oraz jego uzasadnienie
zostały umieszone w ramach jednego łącznego doręczenia, a w konsekwencji
zostały odebrane w tym samym momencie. Wskazał, że żaden z obowiązujących
przepisów prawa nie przewiduje sankcji w postaci braku skutecznego doręczenia,
gdy wyrok i jego uzasadnienie znajdują się w odrębnych plikach, ale zachodzi
konieczność ich jednoczesnego odebrania.
Pozwana zaskarżyła wyrok Sądu Okręgowego w Poznaniu skargą kasacyjną
w części, tj. co do pkt 2.
Zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 56 § 1 w zw. z
art. 8 k.p. przez niezastosowanie klauzuli nadużycia prawa i przyznanie powódce
odszkodowania za bezprawne rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia,
podczas gdy żądanie zapłaty odszkodowania w związku z bezprawnym
rozwiązaniem umowy o pracę bez wypowiedzenia stanowi nadużycie prawa przez
powódkę; to powódka wraz ze swoim przełożonym zataiła przed pracodawcą
informacje o wcześniejszym opuszczeniu stanowiska pracy, chcąc tym samym
otrzymać nienależne wynagrodzenie za pracę, czym przyczyniła się do pominięcia
tych przyczyn w treści oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez
wypowiedzenia, a informacje te ujawniła dopiero w treści pozwu, tj. po otrzymaniu
wypowiedzenia o pracę; art. 56 § 1 k.p. przez niewłaściwe zastosowanie tego
III PSK 178/24
5
przepisu i zasądzenie na rzecz powódki odszkodowania za bezprawne rozwiązanie
umowy o pracę bez wypowiedzenia, podczas gdy rozwiązanie stosunku pracy z
powódką nie było bezprawne, gdyż Sąd ustalił, że przyczyny określone w
oświadczeniu o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia były tylko
częściowo nieprawdziwe.
Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania tj. art. 369 k.p.c. w zw.
z § 18a zarządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 19 czerwca 2019 r. w sprawie
organizacji i zakresu działania sekretariatów sądowych oraz innych działów
administracji sądowej (Dz.Urz.MS.2019.138) przez niedoręczenie pozwanej wyroku
wraz z uzasadnieniem w całości Sądu Rejonowego w Grodzisku Wielkopolskim z
dnia 5 lipca 2023r., sygn. akt IV P 77/22 ani w formie papierowej, ani w formie
scalonego pliku za pośrednictwem Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych,
podczas gdy treść orzeczenia wraz z uzasadnieniem za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego udostępnia się w formie scalonego pliku, a także przez
niedoręczenie pozwanej wyroku wraz z uzasadnieniem w całości Sądu
Okręgowego w Poznaniu z dnia 13 sierpnia 2024 r., sygn. akt VII Pa 140/23 ani w
formie papierowej, ani w formie scalonego pliku za pośrednictwem Portalu
Informacyjnego Sądów Powszechnych, podczas gdy treść orzeczenia wraz z
uzasadnieniem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego udostępnia się w
formie scalonego pliku.
Skarżąca wniosła o przyjęcie kasacji do rozpoznania, uzasadniając wniosek
występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych, a mianowicie: 1) Czy
rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia można uznać za bezprawne i
rodzące konieczność zapłaty odszkodowania pracownikowi w oparciu o treść art.
56 § 1 k.p., w sytuacji, gdy rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia
nastąpiło z pominięciem okoliczności, które celowo zostały zatajone przez
pracownika i jego bezpośredniego przełożonego przed pracodawcą, celem
uzyskania przez pracownika wynagrodzenia za niewykonaną pracę, a o których to
okolicznościach pracodawca dowiedział się dopiero z pozwu o odszkodowanie; czy
w takim przypadku żądanie pracownika zapłaty odszkodowania w oparciu o treść
art. 56 § 1 k.p. stanowi nadużycie prawa w myśl art. 8 k.p.; 2) Czy doręczenie
III PSK 178/24
6
orzeczenia wraz z uzasadnieniem za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
w dwóch odrębnych plikach jest prawidłowe?
W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódka wniosła o odmowę przyjęcia jej do
rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa
procesowego według norm przepisanych wraz z ustawowymi odsetkami za
opóźnienie.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do
rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje
potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub
wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeśli zachodzi nieważność
postępowania lub jeśli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Sąd
Najwyższy jako sąd kasacyjny nie jest sądem powszechnym trzeciej instancji, a
skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego
rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie z uwagi
na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu publicznego.
Skarżąca wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznana uzasadniła
występowaniem w sprawie istotnych zagadnień prawnych.
Zgodnie z ustalonym poglądem Sądu Najwyższego, istotne zagadnienie
prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. występuje, gdy ma znaczenie dla
rozwoju prawa lub ma znaczenie precedensowe dla rozstrzygania innych
podobnych spraw. Celem przedsądu jest umożliwienie Sądowi Najwyższemu
skupienie się na sprawach najpoważniejszych. Powołanie się w skardze kasacyjnej
na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego wymaga od strony
skarżącej sformułowania tego zagadnienia, wykazania jego istotności oraz nadania
mu charakteru prawnego przez przytoczenie przepisów, w związku z którymi
powstało. W przeciwnym bowiem razie zagadnienie nie jest zagadnieniem
prawnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 maja 2010 r., II PK
55/10).
III PSK 178/24
7
Zagadnienie nie jest zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1
k.p.c., gdy zmierza do wyjaśnienia skonkretyzowanego i zindywidualizowanego
problemu, istotnego jedynie dla skarżącej. Istotne zagadnienie prawne musi mieć
generalny i abstrakcyjny, ale zarazem realny (rzeczywisty) charakter; nie może
więc być doniosłe jedynie dla zindywidualizowanej i skonkretyzowanej sytuacji
występującej w konkretnej sprawie objętej skargą kasacyjną (zob. np.
postanowienie SN z dnia 16 września 2002 r., I PKN 691/01; postanowienie SN z
dnia 18 marca 2004 r., I PK 625/03). Rozstrzygnięcie zagadnienia prawnego lub
wątpliwości interpretacyjnych nie może się sprowadzać do odpowiedzi na zarzuty
skierowane wobec zaskarżonego orzeczenia ani też do odpowiedzi na wątpliwości
skarżącego, które można wyjaśnić za pomocą obowiązujących zasad wykładni
bądź w drodze prostego zastosowania przepisów (por. postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 17 marca 2015 r., I PK 4/15). Ponadto, istotne zagadnienie
prawne jako przyczyna przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - stosownie do
art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. - musi występować w sprawie. Skarga nie może
powoływać się na kwestie prawne oderwane od podstaw zaskarżonego wyroku
Sądu II instancji (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 listopada 2010 r.,
III UK 56/10). Zagadnienie prawne, chociażby bardzo interesujące, nie stanie się
przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie jest istotne
(niezbędne) dla rozpoznania podstaw skargi (por. postanowienia Sądu
Najwyższego z dnia 26 września 2005 r., II PK 98/05, OSNP 2006 nr 15-16, poz.
243; oraz z dnia 14 maja 2015 r., III PK 3/15).
Uwzględniając powołane orzecznictwo i utrwalone w nim poglądy na temat
rozumienia przesłanki przesądu ujętej w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., Sąd Najwyższy
stwierdził, że skarżąca nie wskazała zagadnienia będącego istotnym zagadnieniem
prawnym uzasadniającym przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.
Jeżeli chodzi o pierwsze zagadnienie prawne, jego rozstrzygnięcie nie
pozostaje w związku z przedmiotem sporu oraz ustaleniami faktycznymi
stanowiącymi podstawę zaskarżonego wyroku (które wiążą Sąd Najwyższy w
postepowaniu kasacyjnym – zob. art. 39813 § 2 k.p.c.). Uwzględniając granice
zaskarżenia (skarżący kwestionuje rozstrzygnięcie w przedmiocie zasądzenia
odszkodowania z tytułu rozwiązania umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy
III PSK 178/24
8
pracownika), przedmiot sporu determinuje przyczyna rozwiązania umowy o pracę
wskazana przez pracodawcę w oświadczeniu w tym przedmiocie. W sprawie
niniejszej ustalono, że jako przyczynę rozwiązania umowy o pracę pozwany
pracodawca wskazał samowolne opuszczenie stanowiska pracy przez powódkę w
dniu 26 sierpnia 2022 r., zakłócenie cyklu technologicznego i tym samym
zwiększenie obowiązków innych pracowników, co spowodowało utratę zaufania
pracodawcy do pracownika. Tym samym, przyczyną rozwiązania stosunku pracy
nie była okoliczność, że pracownik wraz z jego bezpośrednim przełożonym celowo
zataił okoliczności celem uzyskania przez pracownika wynagrodzenia za
niewykonaną pracę. Ocena tej okoliczności nie pozostaje w związku ze sprawą i
przedmiotem sporu, wyznaczonym treścią złożonego przez pracodawcą
oświadczenia o rozwiązaniu umowy o pracę bez wypowiedzenia. Oceny tej nie
zmienia ustalenie, że pracodawca w chwili złożenia oświadczenia o rozwiązaniu
umowy o pracę nie miał pełnej wiedzy o okolicznościach opuszczenia przez
powódkę miejsca pracy.
Z kolei odwołanie do art. 8 k.p. w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi
kasacyjnej ze względu na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia
prawnego nie może odnieść oczekiwanego przez skarżącą skutku, ponieważ
przepis ten należy do kategorii przepisów prawa, zawierających klauzule generalne
(zwroty niedookreślone), wobec czego z natury rzeczy ma charakter ogólny, a jego
zastosowanie jest ściśle uzależnione od konkretnych okoliczności faktycznych. Już
z tej przyczyny kwestia prawidłowej interpretacji przepisu art. 8 k.p. (choćby
powiązanego z innymi przepisami prawa materialnego), nie może być uznana za
argument wskazujący na potrzebę rozstrzygnięcia istotnego zagadnienia prawnego
lub wykładni przepisu prawa (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 11
kwietnia 2003 r., I PK 558/02, OSNP 2004 Nr 16, poz. 283; z dnia 27 stycznia 2009
r., II PK 252/08 oraz z dnia 7 stycznia 2014 r., I PK 272/13). Nie jest możliwa taka
wykładnia art. 8 k.p., która zawierałaby swoiste "wytyczne", w jakich
(kazuistycznych) sytuacjach sąd powszechny miałby uwzględnić albo nie
uwzględniać zarzutów w zakresie sprzeczności (zgodności) żądania pracownika z
art. 8 k.p. (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17 lutego 2012 r., III PK 70/11).
III PSK 178/24
9
Jeżeli chodzi o drugie zagadnienie, zostało ono sformułowane z pominięciem
okoliczności tej sprawy, w efekcie jego rozstrzygnięcie nie będzie miało wpływu na
wynik sprawy. W sprawie ustalono, że wyrok oraz jego uzasadnienie zostały
umieszone w ramach jednego łącznego doręczenia, a w konsekwencji zostały
odebrane w tym samym momencie. Żadna ze stron nie kwestionowała odebrania
tak doręczonych wyroków z uzasadnieniem i zapoznania się z ich treścią. Co
więcej, taki sposób doręczenia nie uniemożliwił stronom wniesienia środków
zaskarżenia w terminie. Warto jednocześnie dodać, że kwestię skuteczności
doręczenia pism przez umieszczenie ich treści w portalu informacyjnym reguluje
art. 1311a § 2 w zw. z § 1 k.p.c. Przepis ten nie uzależnia skuteczności doręczenia
od tego, czy pismo umieszczono na portalu informacyjnym w jednym lub w kilku
pliku połączonych do wspólnego doręczenia. Uwzględniając okoliczności tej
sprawy, skarżący nie wykazał, że udostępnienie wyroków wydanych w tej sprawie
za pośrednictwem Portalu Informacyjnego Sądów Powszechnych w postaci dwóch
a nie jednego scalonego pliku, stanowi zagadnienie prawne istotne dla
rozstrzygnięcia tej sprawy.
Mając na względzie przedstawione argumenty Sąd Najwyższy, na podstawie
art. 3989 § 2 k.p.c., orzekł jak w sentencji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 108 § 1, art. 98 § 1,
11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2 w związku z § 9
ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.
w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz.U.2023, poz. 1935).
[KK]
[a.ł]
III PSK 178/24
10
