III PSK 123/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 2 grudnia 2025 r.
SSN Piotr Prusinowski
w sprawie z powództwa I.S.
przeciwko P. w K.
o przywrócenie do pracy, wynagrodzenie,
na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w dniu 2
grudnia 2025 r.,
na skutek skargi kasacyjnej strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Opolu
z dnia 30 stycznia 2025 r., sygn. akt V Pa 94/24,
I. odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;
II. zasądza od pozwanej na rzecz powódki 240 zł (dwieście
czterdzieści) z odsetkami z art 98 § 11 k.p.c. tytułem zwrotu
kosztów postępowania kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Opolu, wyrokiem z dnia 30 stycznia 2025 r., orzekając w
sprawie z powództwa I.S. przeciwko P. w K., zmienił wyrok Sądu Rejonowego w
Opolu z dnia 9 września 2024 r. i przywrócił powódkę do pracy u pozwanego na
dotychczasowych warunkach pracy i płacy, a w przypadku podjęcia pracy przyznał
jej wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy w kwocie 102.961,80.
W ocenie Sądu odwoławczego, pracodawca miał pełną wiedzę w kwestii
podlegania przez powódkę szczególnej ochronie już w marcu 2021 r. W
konsekwencji należało przyjąć, że pracodawca wypowiadając powódce stosunek
III PSK 123/25
2
pracy naruszył art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy o związkach zawodowych - stanowi to
samoistną podstawę do uwzględnienia powództwa, bez konieczności dokonania
szczegółowej analizy zasadności przyczyn wypowiedzenia. Sąd Okręgowy ustalił,
że powódka faktycznie reprezentowała związek zawodowy w pozwanej szkole, a
zatem jej ochrona nie sprowadzała się tylko do formalnego podjęcia uchwały przez
związek zawodowy.
Skargę kasacyjną wywiodła pozwana, zarzuciła Sądowi odwoławczemu
naruszenie: art. 8 k.p.; art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 45 § 3 k.p. w związku z art.
45 § 2 k.p. w związku z art. 34 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach
zawodowych; art. 3983 § 1 pkt 2 w zw. z art. 382 k.p.c.
Zdaniem pozwanej skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do
rozpoznania, gdyż jest oczywiście uzasadniona z uwagi na zarzut naruszenia art. 8
k.p.; art. 45 § 1 k.p. w związku z art. 45 § 3 k.p. w związku z art. 45 § 2 k.p. w
związku z art. 34 ust. 1 w związku z art. 32 ust. 1 ustawy o związkach zawodowych.
Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, że „doszło do rażącego
naruszenia przepisów prawa materialnego. Akademicki przykład nadużywania
przez związki zawodowe prawa w zakresie szczególnej ochrony poprzez
rozdawnictwo immunitetów koleżeńskich w tym powódce, nie za faktyczną
działalność związkową, reprezentację tego związku czy konflikt z pracodawcą na tle
działalności związkowej, ale na zasadzie subiektywnego uznania, groteskowego
uzasadnienia przez zarząd tychże związków przed Sądem Rejonowym - iż ochrona
została udzielona nie za reprezentację związku, ale za współpracę powódki z
zarządem związku”. Skarżacy stwierdził też: „Wyrok Sądu Okręgowego w Opolu w
najdalej idący sposób obraża prawo, służy rozzuchwaleniu się związków
zawodowych w bezkarnym a przede wszystkim nieuprawnionym wpływaniem
wprost na politykę kadrową w placówkach oświatowych (szczególnych podmiotach)
kierujących się koleżeńskimi sympatiami i zupełnie poza merytorycznymi kryteriami.
Gdyby Sąd Okręgowy odsłuchał zeznania świadków, lub co najmniej zapoznał się z
protokołami rozpraw - to ocena postępowania dowodowego i zastosowanych
przepisów prawa materialnego byłaby odmienna”. Wskazał też, że „Podważenie
skuteczności zwolnienia powódki wyłącznie ze względu na szczególną ochronę
związkową narusza zasadę równości wobec prawa, niedyskryminowania innych
III PSK 123/25
3
pracowników, którzy nie przynależą do tego związku zawodowego i nie uzyskali
koleżeńskiego immunitetu, wreszcie narusza zasady współżycia społecznego
godząc w prawo rodziców, uczniów i kadry pedagogicznej do zobiektywizowanego i
optymalnego doboru kadry nauczycielskiej z zastosowanie tych samych kryteriów
wobec wszystkich nauczycieli. Wyłącznie z tej oceny powódki w stanie sprawy jest
nadużyciem prawa”.
W dalszej części wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,
pozwany przeanalizował zeznania poszczególnych świadków i wskazał, że wybór
powódki do rozwiązania stosunku pracy był uzasadniony. Kończąc swój wywód
pozwany stwierdził: „Związek Samorząd poza kontrolą swoich członków, w zaciszu
gabinetu podejmuje „uchwały" które mają szczególnie chronić nie zaangażowanych
u danego pracodawcy związkowca, który przez to jest np. w konflikcie z
pracodawcą, walczy o prawa innych współpracowników, wreszcie reprezentuje
dany związek w negocjacjach z pracodawcą, ale obejmuje ochroną na przykład
powódkę wyłącznie w celu przeciwdziałania jej zgodnego z prawem zwolnienia.
Pod pozorem działalności związkowej, o której świadkowie nie mający interesu w
zeznawaniu na niekorzyść powódki, jednoznacznie wypowiadają się powódka nie
prowadziła jakiejkolwiek zauważalnej działalności związkowej na terenie
pozwanego pracodawcy a przy tym nie zauważyli przejawów dyskryminacji czy
konfliktu z pracodawcą”.
Sąd Najwyższy zważył:
Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania. Staje się to
zrozumiałe, jeśli uwzględni się dwie okoliczności.
Po pierwsze, trzeba przypomnieć, że podstawą skargi kasacyjnej nie mogą
być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a
Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę
zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie
może uznać za oczywiście uzasadnioną skargę kasacyjną, która opiera się na
ustaleniach faktycznych, których za miarodajne nie uznaje sąd odwoławczy.
Pozwany we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ignoruje, że Sąd
III PSK 123/25
4
drugiej instancji kontestuje wyłącznie formalne objęcie powódki ochroną. Wręcz
przeciwnie dokonuje ustaleń, że powódka aktywnie reprezentowała związek
zawodowy wobec pracodawcy. Przy takich ustaleniach faktycznych, wiążących Sąd
Najwyższy, nie sposób twierdzić, że doszło do oczywistego naruszenia wskazanych
w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego.
Po drugie, „oczywistość skargi kasacyjnej” została przez pozwanego
przedstawiona wyłącznie z pozycji interesów pracodawcy. Nie jest to bynajmniej
zarzut. Strona ma prawo prezentować wyłącznie korzystne dla siebie okoliczności.
Rzecz w tym, że owa „oczywistość” z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. ma naturę
zobiektywizowaną. Ziszcza się tylko wówczas, gdy wszystkie możliwe spojrzenia na
daną sprawę prowadzą do konkluzji, że sąd drugiej instancji wydał wyrok, który w
sposób kwalifikowany nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązujących przepisach.
Z tej perspektywy trzeba spojrzeć na art. 45 § 3 k.p., który premiuje pracowników
szczególnie chronionych. Nakłada on na Sąd obowiązek uwzględnienia żądania
przywrócenia do pracy i zasądzenia wynagrodzenia za czas pozostawania bez
pracy nawet w przypadkach, gdy pracodawca miał uzasadnioną przyczynę
wypowiedzenia stosunku pracy. Przepis ten został oparty na założeniu, że w
sytuacji konfliktu między interesami pracodawcy i pracownika, to zatrudniony, który
korzysta z ochrony związkowej, a nie pracodawca, powinien wygrać proces. Sąd
ma w tym wypadku obowiązek przywrócić pracownika do pracy, nawet w sytuacji,
gdy jest ono niecelowe lub niemożliwe. Odstąpienie od tej formuły normatywnej
zostało w orzecznictwie Sądu Najwyższego dopuszczone wyjątkowo i dotyczy
przede wszystkim sytuacji, gdy zaistniały okoliczności uzasadniające dyscyplinarne
rozwiązanie z pracownikiem stosunku pracy. Podstawą do takiego działania jest art.
8 k.p. Znając wskazane zależności jest pewne, że argumenty podniesione przez
pracodawcę (koncentrujące uwagę na jego interesach) nie kreślą obiektywnej
„oczywistości skargi kasacyjnej” w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Wręcz
przeciwnie znając te przepisy należy uznać, że co do zasady powoływanie się
przez pracodawcę na art. 8 k.p. celem uchylenia reguły określonej w art. 45 § 3 k.p.
nie jest „oczywiście uzasadnione”.
III PSK 123/25
5
Wyjaśnia to, że skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.
Dlatego na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. i art. 99 k.p.c.
orzeczono jak w sentencji.
[A.P.]
[SOP]
