III KZ 6/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 4 marca 2026 r.
SSN Dariusz Kala (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Kazimierz Klugiewicz
SSN Andrzej Stępka
Protokolant Kamila Ożarowska
przy udziale prokuratora Prokuratury Krajowej Dariusza Kuberskiego
w sprawie oskarżonego K.S.
oskarżonego z art. 156 § 1 pkt 2 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w dniu 4 marca 2026 r.
zażalenia obrońcy oskarżonego
na postanowienie Sądu Najwyższego
z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt III KK 388/25,
o zastosowaniu tymczasowego aresztowania
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
utrzymuje w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy, po rozpoznaniu kasacji wniesionej przez obrońcę
oskarżonego K.S., wyrokiem z dnia 11 lutego 2026 r., sygn. akt III KK 388/25,
uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego w Szczecinie i przekazał sprawę temu sądowi do
ponownego rozpoznania.
III KZ 6/26
2
W związku z wydaniem ww. orzeczenia, Sąd Najwyższy, postanowieniem z
tej samej daty, na podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z
art. 258 § 2 k.p.k., zastosował wobec oskarżonego środek zapobiegawczy w
postaci tymczasowego aresztowania na okres 3 miesięcy, tj. do dnia 12 maja 2026
r., przy czym zastrzegł, że w związku z uchyleniem wyroku Sądu odwoławczego
oraz ogłoszeniem postanowienia o tymczasowym aresztowaniu w dniu 11 lutego
2026 r. o godz. 15.00 - trwanie tego środka zapobiegawczego należy liczyć od tej
chwili i według niej oznaczyć należy rzeczywiste pozbawienie oskarżonego
wolności w warunkach Aresztu Śledczego.
Od powyższego postanowienia zażalenie wywiódł obrońca oskarżonego,
który zaskarżył je w całości, zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania,
które miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, w szczególności:
- art. 249 § 1 k.p.k. poprzez przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki
uzasadniające konieczność zastosowania środka zapobiegawczego o charakterze
izolacyjnym, mimo braku realnych, konkretnych okoliczności świadczących o
istnieniu zagrożeń dla prawidłowego toku postępowania;
- art. 258 § 1 i 2 k.p.k. poprzez błędne uznanie istnienia obawy matactwa oraz
obawy związanej z surowością grożącej kary,
- art. 257 § 1 k.p.k. poprzez niezastosowanie środków zapobiegawczych o
charakterze wolnościowym, mimo że byłyby one wystarczające do zabezpieczenia
toku postępowania.
Podnosząc powyższe zarzuty obrońca wniósł o uchylenie zaskarżonego
postanowienia w całości, ewentualnie o jego zmianę poprzez zastosowanie wobec
oskarżonego środka zapobiegawczego o charakterze wolnościowym
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Wszystkie podniesione w nim
zarzuty okazały się bezzasadne.
Na wstępie należy wskazać, że uchylonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z dnia 20 marca 2025 r., sygn. akt II AKa 220/24, Sąd Apelacyjny
zmienił wyrok sądu pierwszej instancji i ostatecznie orzekł za przypisane
oskarżonemu trzy przestępstwa kwalifikowane: z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 156 §
III KZ 6/26
3
1 pkt 2 k.k. w brzmieniu obowiązującym do dnia 30 września 2023 r. w zb. z art.
157 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 2 k.k. w
zw. z art. 4 § 1 k.k., z art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. w zw. z art. 12 § 1 k.k.
oraz z art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w
zw. z art. 64 § 1 k.k. odpowiednio: karę 8 lat pozbawienia wolności oraz dwukrotnie
kary jednego roku i sześciu miesięcy pozbawienia wolności, na podstawie których
orzekł karę łączną pozbawienia wolności w wymiarze 9 lat. Po uchyleniu ww.
wyroku, w obrocie prawnym pozostaje zaś nieprawomocny wyrok Sądu
Okręgowego w Szczecinie z 13 czerwca 2024 r., sygn. III K 306/23, na mocy
którego K.S. skazano za przestępstwa: z art. 207 § 1 k.k. w zb. z art. 157 § 1 k.k. w
zb. z art. 157 § 2 k.k. w zb. z art 156 § 1 pkt 2 k.k. w zw. z art 11 § 2 k.k. w zw. z art.
64 § 2 k.k., art. 190 § 1 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k. oraz z art. 62 ust. 2 ustawy z
dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu narkomanii w zw. z art. 64 § 1 k.k., za które
wymierzono oskarżonemu odpowiednio: karę 14 lat pozbawienia wolności oraz
dwukrotnie kary dwóch lat pozbawienia wolności oraz orzeczono karę łączną w
wymiarze 15 lat pozbawienia wolności.
Bez wątpienia zatem w ww. sprawie zaktualizowała się przesłanka ogólna
stosowania tymczasowego aresztowania. Fakt nieprawomocnego skazania
oskarżonego za przypisane mu przestępstwa, mając na uwadze także zakres
zmian wprowadzonych uchylonym wyrokiem Sądu Apelacyjnego, przesądza o
prawidłowości zastosowania przez Sąd Najwyższy art. 249 § 1 k.p.k. i uznania, że
zebrane w sprawie dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo popełnienia
przez oskarżonego zarzuconych mu czynów.
W świetle treści opisanych wyżej orzeczeń nie może być także mowy o
naruszeniu przez sąd kasacyjny art. 258 § 2 k.p.k., który stanowi, że jeżeli
oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku zagrożonego karą
pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8 lat, albo gdy sąd
pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie niższą niż 3 lata,
potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu zabezpieczenia
prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą oskarżonemu
surową karą.
III KZ 6/26
4
Zgodnie z utrwalonym w doktrynie i judykaturze poglądem, przesłanka z
art. 258 § 2 k.p.k. ma charakter autonomiczny i może być podstawą stosowania
środka zapobiegawczego niezależnie od podstaw wskazanych w art. 258 § 1 k.p.k.
(zob. J. Karaźniewicz [w:] Kodeks postępowania karnego. Komentarz, red. J.
Zagrodnik, LEX/el. 2023, art. 258, teza 6, uchwała Sądu Najwyższe z dnia 19
stycznia 2012 r., I KZP 18/11). W uzasadnieniu ostatnio powołanego orzeczenia
wskazano m.in. „że gdyby chcieć przyjąć, że dla zastosowania tymczasowego
aresztowania na podstawie art. 258 § 2 k.p.k. konieczne byłoby wykazanie istnienia
uzasadnionej obawy matactwa lub uzasadnionej obawy ucieczki, ukrycia się
oskarżonego, czy też innego bezprawnego utrudniania postępowania karnego (a
więc podstaw stosowania tymczasowego aresztowania określonych w art. 258 § 1
k.p.k.), to przepis § 2 okazałby się zupełnie zbędny. Taki sposób dokonywania
interpretacji stałby w rażącej sprzeczności z zakazem wykładni per non est. Jeżeli
więc ustawodawca przewidział w § 2 art. 258 k.p.k. dodatkową podstawę
stosowania tymczasowego aresztowania, a jednocześnie z żadnego przepisu nie
wynika konieczność łącznego wystąpienia przesłanek określonych w § 1 i 2, to
surowa kara grożąca oskarżonemu, w okolicznościach opisanych w § 2 art. 258
k.p.k., stanowić może samodzielną przesłankę szczególną”. W tej sytuacji
oczywiste jest, że Sąd Najwyższy, który swojego orzeczenia w przedmiocie
zastosowania tymczasowego aresztowania nie oparł na przepisie art. 258 § 1 k.p.k.,
nie naruszył rzeczonej regulacji.
Wbrew też temu co twierdzi obrońca, charakter i okoliczności czynów, co
do których zachodzi duże prawdopodobieństwo ich popełnienia przez K.S., a nadto
wysokość grożących oskarżonemu kar pozbawienia wolności (jednej z
jednostkowych oraz kary łącznej) wskazują, że wolnościowy środek zapobiegawczy
byłby w tym wypadku niewystarczający dla zabezpieczenia prawidłowego toku
procesu. Tak więc Sąd Najwyższy nie naruszył art. 257 § 1 k.p.k.
Żadnego wpływu na treść uzasadnianej decyzji procesowej, nie mogły
wywrzeć argumenty skarżącego, że do uchylenia zaskarżonego wyroku Sądu
Apelacyjnego doszło na skutek uwzględnienia kasacji wywiedzionej przez obrońcę
oskarżonego, wobec stwierdzenia bezwzględnej przyczyny odwoławczej będącej
konsekwencją okoliczności natury ustrojowej i prawnej, za które oskarżony nie
III KZ 6/26
5
ponosi odpowiedzialności. Przypomnieć bowiem należy, iż kompetencja Sądu
Najwyższego do zastosowania środka zapobiegawczego w postaci tymczasowego
aresztowania z art. 538 § 2 k.p.k. nie jest uzależniona od kierunku i zarzutów
podniesionych w kasacji, której uwzględnienie doprowadziło do uchylenia
zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
W tym stanie rzeczy, uwzględniając jednocześnie fakt, że zarówno w
czasie orzekania przez sąd kasacyjny na rozprawie w dniu 11 lutego 2026 r., jak i w
toku obecnego posiedzenia Sądu Najwyższego, nie ujawniły się przesłanki
negatywne stosowania tymczasowego aresztowania określone w art. 259 § 1 - 3
k.p.k., postanowiono jak w części dyspozytywnej postanowienia.
Kazimierz Klugiewicz
[WB]
[a.ł]
Dariusz Kala
Andrzej Stępka
