III KZ 42/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 18 listopada 2025 r.
SSN Andrzej Stępka (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Małgorzata Wąsek-Wiaderek
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Kamila Ożarowska
w sprawie P.P.
oskarżonego o przestępstwo z art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k.
w zw. z art. 64 § 1 k.k.,
po rozpoznaniu na posiedzeniu w dniu 18 listopada 2025 r.
osobistego zażalenia oskarżonego P.P. na postanowienie Sądu Najwyższego z
dnia 3 września 2025 r., w sprawie o sygn. akt III KK 375/25,
w przedmiocie zastosowania tymczasowego aresztowania,
na podstawie art. 437 § 1 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
utrzymać w mocy zaskarżone postanowienie.
UZASADNIENIE
Sąd Najwyższy po rozpoznaniu kasacji obrońcy P.P. oskarżonego o czyn z
art. 197 § 1 k.k. w zw. z art. 157 § 2 k.k. w zw. z art. 64 § 1 k.k., wyrokiem z dnia 3
września 2025 r., sygn. akt III KK 375/25, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w
Tarnobrzegu z dnia 5 listopada 2024 r., w sprawie II Ka 271/24, utrzymujący w
mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu z dnia 29 kwietnia 2024 r., w
III KZ 42/25
2
sprawie II K 697/23 - i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu w Tarnobrzegu do
ponownego rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
Postanowieniem z dnia 3 września 2025 r. Sąd Najwyższy zastosował na
podstawie art. 538 § 2 k.p.k. w zw. z art. 249 § 1 k.p.k. w zw. z art. 258 § 2 k.p.k.
wobec P.P. środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania na okres
3 miesięcy, tj. do dnia 3 grudnia 2025 r.
Zażalenie na to postanowienie złożył obrońca oskarżonego. Sąd Najwyższy
postanowieniem z dnia 30 września 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżone
orzeczenie, nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi.
Następnie wpłynęło osobiste zażalenie oskarżonego na postanowienie Sądu
Najwyższego z dnia 3 września 2025 r. o zastosowaniu wobec P.P. tymczasowego
aresztowania na okres 3 miesięcy. Oskarżony zarzucił błąd w ustaleniach
faktycznych mający polegać na bezpodstawnym przyjęciu, że dopuścił się
zarzucanego przestępstwa. Podniósł nadto, że niesłusznie Sąd stwierdził, że
oskarżony działał w warunkach recydywy. W konkluzji wniósł o uchylenie
zastosowanego wobec niego tymczasowego aresztowania.
Sąd Najwyższy zważył co następuje.
Zażalenie oskarżonego nie zasługiwało na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy stwierdzić, że w zaskarżonym postanowieniu
wykazano prawidłowo istnienie przesłanki z art. 249 § 1 k.p.k., która w ogóle
umożliwia stosowanie środków zapobiegawczych – przepis ten stanowi bowiem, że
środki zapobiegawcze można stosować w celu zabezpieczenia prawidłowego toku
postępowania wtedy, gdy zebrane dowody wskazują na duże prawdopodobieństwo,
iż oskarżony popełnił zarzucone mu przestępstwo. Stosując wobec oskarżonego
środek zapobiegawczy w postaci tymczasowego aresztowania (art. 538 § 2 zd.
pierwsze k.p.k.), wobec ustania, z chwilą wydania wyroku kasatoryjnego,
wykonania orzeczonej kary (art. 538 § 1 k.p.k.), Sąd kasacyjny uznał, że w świetle
zgromadzonych w sprawie dowodów, wykazanych prawidłowo w uzasadnieniu
wyroku Sądu I instancji, istnieje duże prawdopodobieństwo popełnienia przez
oskarżonego zarzucanego mu czynu. Jak podkreślił Sąd stosujący tymczasowe
aresztowanie, przesłanka z art. 249 § 1 k.p.k. wymaga „jedynie ustalenia dużego
prawdopodobieństwa popełnienia przestępstwa, nie zaś pewność co do tego stanu
III KZ 42/25
3
rzeczy. Pewność tę znamionuje dopiero prawomocne orzeczenie sądu,
rozstrzygające kwestię odpowiedzialności karnej osoby, której przedstawiono
zarzut popełnienia przestępstwa”.
Trafnie też wykazał Sąd Najwyższy w zaskarżonym postanowieniu, że
wysokość grożącej oskarżonemu kary uzasadniała konieczność zabezpieczenia
prawidłowego toku postępowania przez zastosowanie tego najsurowszego środka
zapobiegawczego (art. 258 § 2 k.p.k.). Przypomnieć należy, że podstawy
stosowania tymczasowego aresztowania, określone w art. 258 § 2 k.p.k., stanowią
samodzielne przesłanki stosowania tego środka zapobiegawczego. Przepis ten
stwierdza, że jeśli oskarżonemu zarzuca się popełnienie zbrodni lub występku
zagrożonego karą pozbawienia wolności, której górna granica wynosi co najmniej 8
lat, albo gdy sąd pierwszej instancji skazał go na karę pozbawienia wolności nie
niższą niż 3 lata, potrzeba zastosowania tymczasowego aresztowania w celu
zabezpieczenia prawidłowego toku postępowania może być uzasadniona grożącą
oskarżonemu surową karą (por. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu
Najwyższego z dnia 19 stycznia 2012 r., I KZP 18/11, OSNKW 2012, z. 1, poz. 1;
postanowienia SN: z dnia 11 lutego 2025 r., III KZ 4/25, Lex nr 3827425; z dnia 30
grudnia 2024 r., II KZ 65/24, LEX nr 3827903; z dnia 11 lipca 2023 r., II KZ 46/23,
LEX nr 3588003).
Przepis art. 258 § 2 k.p.k. wprowadza szczególny rodzaj domniemania co do
istnienia obawy, że oskarżony będzie - z uwagi na grożącą mu karę - bezprawnie
utrudniał postępowanie, a tym samym nie ma w tym wypadku, tak jak to ma miejsce
w sytuacjach określonych w art. 258 § 1 k.p.k., konieczności wykazywania, iż
zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub ukrycia się oskarżonego. Innymi słowy,
nie jest konieczne dowodowe wykazywanie, czy oskarżony podejmował już w
przeszłości konkretne działania w tym kierunku. Wysokość nieprawomocnie
orzeczonej wobec oskarżonego przez Sąd I instancji kary pozbawienia wolności,
przy uwzględnieniu charakteru sprawy i rodzaju ciążącego na oskarżonym zarzutu,
w pełni uprawniały do zastosowania wobec niego najsurowszego z przewidzianych
prawem środków zapobiegawczych. W zaskarżonym postanowieniu Sąd
zaakcentował, że omawiana przesłanka nie ma w przypadku oskarżonego
„wymiaru abstrakcyjnego”, skoro wymierzono mu nieprawomocnie karę 5 lat
III KZ 42/25
4
pozbawienia wolności, a pozostaje pod zarzutem popełnienia zarzucanego
przestępstwa w warunkach recydywy.
W kontekście zarzutu podniesionego przez oskarżonego w zażaleniu, a
związanego z zarzucanym działaniem w tych warunkach, należy wskazać, że
przesłanki tzw. recydywy podstawowej określa przepis art. 64 § 1 k.k.
Sąd I instancji uznał za słuszne przyjęcie działania oskarżonego w tych
warunkach, a trafność tej decyzji z pewnością zostanie poddana kontroli przez Sąd
odwoławczy przy ponownym rozpoznaniu wniesionej apelacji. Nie miejsce
natomiast w niniejszym postępowaniu zażaleniowym na ostateczne rozstrzyganie
tej kwestii.
W konsekwencji więc, przy spełnieniu przesłanek określonych w art. 249 § 1
k.p.k. i art. 257 § 1 k.p.k. i przy braku przesłanek negatywnych wskazanych w art.
259 § 1 i 2 k.p.k., przepis art. 258 § 2 k.p.k. może stanowić samoistną podstawę
zastosowania tymczasowego aresztowania.
Dlatego analizując treść zarzutów zażalenia jednoznacznie stwierdzić
należy, że nie podważyły one w żadnym stopniu toku rozumowania Sądu
Najwyższego stosującego tymczasowe aresztowanie. Sąd Najwyższy w składzie
rozpoznającym przedmiotowe zażalenie podziela także przekonanie Sądu I
instancji, że zastosowanie na obecnym etapie postępowania środków
zapobiegawczych o wolnościowym charakterze nie byłoby wystarczające, by w
pełni zabezpieczyć prawidłowy tok prowadzonego po raz kolejny postępowania
odwoławczego.
Nie dostrzega również szczególnych względów i okoliczności z art. 259 § 1
k.p.k., które nakazywałyby odstąpienie od stosowania tymczasowego aresztowania.
Mając powyższe fakty na uwadze, nie uwzględniono zażalenia oskarżonego.
Małgorzata Wąsek-Wiaderek
[WB]
[a.ł]
Andrzej Stępka
Paweł Wiliński
