III KS 12/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 14 maja 2025 r.
SSN Małgorzata Gierszon (przewodniczący)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Barbara Skoczkowska (sprawozdawca)
Protokolant Ewa Śliwa
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu w dniu 14 maja 2025 r.,
w sprawie R. T. oskarżonego o popełnienie przestępstwa z art. 305 ust. 3 ustawy z
dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej,
skargi wniesionej przez obrońcę oskarżonego,
od wyroku Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn. akt V Ka
513/24,
uchylającego wyrok Sądu Rejonowego w Koszalinie z dnia 23 lipca 2024 r., sygn.
akt II K 663/23, i przekazującego sprawę do ponownego rozpoznania,
1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę Sądowi
Okręgowemu w Koszalinie do ponownego rozpoznania w
postępowaniu odwoławczym;
2. zarządza zwrot oskarżonemu R. T. kwoty 450 zł uiszczonej
tytułem opłaty od skargi.
Marek Pietruszyński Małgorzata Gierszon Barbara Skoczkowska
UZASADNIENIE
III KS 12/25
2
Sąd Rejonowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 23 lipca 2024 r., sygn. akt II K
663/23, uniewinnił oskarżonego R. T. od popełnienia zarzucanego mu przestępstwa
z art. 305 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. – Prawo własności przemysłowej,
tj. tego, że:
„w okresie od kwietnia 2018 r. do dnia 10 sierpnia 2022 r. w K., działając w
wykonaniu z góry powziętego zamiaru, sprowadzając z zagranicy oryginalne
wyroby kosmetyczne marki […] w postaci szamponów i keratyny do włosów w
pojemnikach o pojemności 1000 ml i 250 ml, przelewał je następie do
opakowań o mniejszej pojemności, które to opakowania - w celu
wprowadzenia do obrotu - oznaczał podrobionymi znakami towarowymi oraz
zarejestrowanym znakiem towarowym […], którego nie miał prawa używać, a
następnie - za pośrednictwem platformy sprzedażowej […] poprzez konta o
nazwie […] i […]- wprowadzał do obrotu tak oznaczone wyroby kosmetyczne
o łącznej wartości 665.196,19 złotych w postaci:
- keratyny […] w ilości 653 sztuk o pojemności 200 ml,
- szamponu […] w ilości 263 sztuk o pojemności 200 ml,
- keratyny […] w ilości 968 sztuk o pojemności 150 ml,
- szamponu […] w ilości 708 sztuk o pojemności 150 ml,
- keratyny […] w ilości 1371 sztuk o pojemności 100 ml,
- szamponu […] w ilości 1311 sztuk o pojemności 100 ml,
- keratyny […] w ilości 469 sztuk o pojemności 70 ml,
- szamponu […] w ilości 467 sztuk o pojemności 70 ml,
- keratyny […] w ilości 1191 sztuk o pojemności 50 ml,
- szamponu […] w ilości 1204 sztuk o pojemności 50 ml,
czyniąc sobie z popełnienia tego przestępstwa stałe źródło dochodu, czym
działał na szkodę firmy […] z siedzibą w X. reprezentowanej na terenie Polski
przez W. K. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą […].
Po rozpoznaniu apelacji pełnomocnika oskarżyciela posiłkowego oraz apelacji
prokuratora Prokuratury Rejonowego w Koszalinie wniesionych na niekorzyść
oskarżonego, Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2024 r., sygn.
III KS 12/25
3
akt V Ka 513/24, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Sądowi Rejonowemu
w Koszalinie do ponownego rozpoznania.
Skargę na wyrok Sądu odwoławczego wniósł obrońca oskarżonego,
zaskarżając go w całości, zarzucając:
„nienależytą obsada sądu, albowiem w składzie sądu wzięła udział osoba
powołana na urząd sędziego w sądzie powszechnym na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z
8.12.2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw, a wadliwość procesu powoływania naruszała standard
niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji
Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej
oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych
wolności”.
Podnosząc powyższy zarzut skarżący wniósł o uchylenie w całości wyroku
Sądu odwoławczego i przekazanie sprawy temu Sądowi do ponownego rozpoznania.
W odpowiedzi na skargę Prokurator Rejonowy w Koszalinie wniósł o oddalenie
skargi.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Skarga obrońcy oskarżonego jest zasadna.
Zgodnie z art. 539a § 3 k.p.k. skarga może być wniesiona wyłącznie z powodu
naruszenia art. 437 k.p.k. lub z powodu uchybień określonych w art. 439 § 1 k.p.k.
Trafnie wskazał skarżący, że w przedmiotowej sprawie wystąpiło uchybienie
określone w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. w postaci nienależytej obsady Sądu
odwoławczego.
Zgodnie z uchwałą składu połączonych Izb Sądu Najwyższego: Cywilnej,
Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-
1/20, nienależyta obsada sądu w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. zachodzi m.in.
wówczas, gdy w składzie sądu bierze udział osoba powołana na urząd sędziego w
sądzie powszechnym albo wojskowym na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3), jeżeli wadliwość procesu powoływania prowadzi, w konkretnych
III KS 12/25
4
okolicznościach, do naruszenia standardu niezawisłości i bezstronności w
rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw
Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw
człowieka i podstawowych wolności.
Dla zachowania mocy obowiązującej wskazanej wyżej uchwały składu
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r. nie ma jakiegokolwiek
znaczenia prawnego rozstrzygnięcie Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia
2020 r., sygn. akt U 2/20, OTK-A 2020, poz. 61, ani też inne rozstrzygnięcia Trybunału
Konstytucyjnego oraz zmiany ustawy o Sądzie Najwyższym mające na celu
wyłącznie zablokowanie orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej
oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka w zakresie dokonanych przez te
organy międzynarodowe interpretacji wiążących Polskę norm traktatowych (zob.
postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 25 września 2023 r., III KZ 36/23).
W jednoosobowym składzie Sądu odwoławczego zasiadała SSO X. Y..
Nienależyta obsada sądu z udziałem tej sędzi była już przedmiotem rozstrzygnięć
Sądu Najwyższego w wyrokach SN: z dnia 23 maja 2024 r., sygn. akt III KK 387/23;
z dnia 19 listopada 2024 r., sygn. akt III KO 113/24; z dnia 17 grudnia 2024 r., sygn.
akt III KK 328/24.
Sąd Najwyższy w niniejszym składzie w pełni podziela ustalenia dokonane w
postępowaniach zakończonych powyższymi wyrokami, nie ma zatem potrzeby
szczegółowego przedstawienia zawartych tam wywodów. W tym miejscu warto
jedynie przypomnieć, że SSO X. Y.:
- została powołana na urząd sędziego sądu okręgowego w Sądzie
Okręgowym w Koszalinie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w
trybie przepisów ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (uchwała KRS nr […] z dnia […] 2021 r.;
postanowienie Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia […] 2021 r., Nr […]);
- z dniem 17 grudnia 2019 r. Minister Sprawiedliwości powierzył jej funkcję
Prezesa Sądu Rejonowego w […];
- została delegowana do pełnienia obowiązków sędziego Sądu Okręgowego
w […] w okresie od dnia 1 maja 2020 r. do 30 kwietnia 2021 r. oraz od 1 maja 2021
r. do 30 kwietnia 2022 r.;
III KS 12/25
5
- w 2021 r. podpisała listę poparcia dla kandydatury do KRS sędziego X. Y.
(lista […], tzw. „lista wstydu”), a więc osoby, co do której zostały wysunięte poważne
zastrzeżenia w związku z jego udziałem w tzw. aferze hejterskiej;
- udzielenie tego poparcia skutkowało jej skreśleniem z listy członków
Stowarzyszenia […];
- udzieliła swego poparcia wówczas, gdy wiadomo już było, że działalność
KRS narusza wiążące Polskę prawo międzynarodowe, a jej niekonstytucyjny status
w sposób jednoznaczny został określony w orzecznictwie sądów polskich i
trybunałów międzynarodowych, a w odbiorze zewnętrznym był i jest odczytywany
jako szczególne wsparcie i powiązanie z władzą wykonawczą w okresie, w którym
zmierzała ona wprost do ograniczenia niezawisłości i niezależności władzy
sądowniczej (m.in. po wydaniu przez TSUE wyroku z 19 listopada 2019 r., w
połączonych sprawach C-585/18, C-624/18 i C-625/18, ECLI:EU:C:2019:982 oraz po
ww. uchwale połączonych Izb SN z 2020 r.).
Należy zatem w pełni zgodzić się ze stanowiskiem Sądu Najwyższego
zaprezentowanym w cytowanych wyżej wyrokach, zgodnie z którym SSO X. Y.
znalazła się w gronie tych sędziów, których ówczesna władza, zwłaszcza
wykonawcza, obdarzała zaufaniem większym niż innych, którzy legitymowali się
podobnymi osiągnięciami zawodowymi i stażem orzeczniczym. Ponadto Sąd
Najwyższy podziela pogląd, że sędzia biorący udział w konkursie przed
niekonstytucyjnym organem jakim jest Krajowa Rada Sądownictwa, następnie
podpisujący listę poparcia kandydatury członka do Krajowej Rady Sądownictwa i
pozytywnie zarekomendowany przez ten organ, musi zdawać sobie sprawę z
obiektywnej oceny takiego postępowania. W konsekwencji sąd z udziałem sędzi X.
Y. nie spełnia kryterium niezależności i bezstronności sądu.
W rezultacie Sąd odwoławczy należało uznać za nienależycie obsadzony w
rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., co skutkowało uchyleniem zaskarżonego
orzeczenia i przekazaniem sprawy do ponownego rozpoznania.
Na marginesie należy jedynie dodać, że zaskarżone orzeczenie nie tylko
dotknięte jest wadą nienależytej obsady sądu, ale także narusza treść art. 437 § 2
k.p.k. Powodem uchylenia przez Sąd odwoławczy wyroku Sądu I instancji była
bowiem – jak wynika z uzasadnienia tego orzeczenia – konieczność
III KS 12/25
6
przeprowadzenia na nowo przewodu w całości. Rzecz jednak w tym, że przesłanka
ta aktualizuje się jedynie wtedy, gdy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym doszło
do takiego naruszenia norm prawa procesowego, które w realiach konkretnej sprawy
podważa rzetelność całego tego postępowania, co przemawia za powtórzeniem
(przeprowadzeniem na nowo) wszystkich czynności procesowych składających się
na przewód sądowy w sądzie I instancji (zob. uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22
maja 2019 r., sygn. akt I KZP 3/19; wyrok Sądu Najwyższego z dnia 9 lutego 2021 r.,
sygn. akt V KS 2/21).
Tymczasem Sąd odwoławczy w uzasadnieniu popadł w sprzeczność, bowiem
z jednej strony podniósł, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie
bezsprzecznie wykazał, iż oskarżony popełnił zarzucany mu czyn zabroniony, a
zmiana wyroku nie była możliwa ze względu na regułę ne peius z art. 454 § 1 k.p.k.,
z drugiej zaś strony zdaniem Sądu odwoławczego „Sąd I instancji winien ponownie
przeprowadzić wszystkie dowody osobowe (…) i dopiero wtedy dokonać całościowej
oceny”. Sąd odwoławczy nie mógł jednocześnie uznać, że oskarżonemu należy
przypisać sprawstwo przestępstwa, a jednocześnie nakazać Sądowi I instancji
„dokonanie poprawnej oceny zebranych w sprawie dowodów”, akcentując
konieczność ponowienia całego postępowania dowodowego.
Oznacza to, że w sprawie zachodziła bezwzględna przyczyna odwoławcza, tj.
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k., ale jednocześnie doszło do obrazy art. 437 § 2 k.p.k. W
konsekwencji należało wyrok Sądu odwoławczego uchylić i przekazać sprawę temu
Sądowi do ponownego rozpoznania.
Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji wyroku.
Marek Pietruszyński Małgorzata Gierszon Barbara Skoczkowska
[PŁ]
[r.g.]