III KO 94/26
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Dnia 6 maja 2026 r.
zarządził:
1. na podstawie art. 542 § 3 i § 4 k.p.k. stwierdzić brak podstaw do
wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 czerwca 2024 r.,
sygn. II AKa 79/24 względem skazanego R. S.
2. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
Pismem z 1 grudnia 2025 r., obrońca skazanego R. S. złożył de facto w
trybie art. 9 § 2 k.p.k. wniosek o wznowienie z urzędu postępowania sądowego
zakończonego prawomocnym wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13
czerwca 2024 r., sygn. II AKa 79/24. Autor pisma podniósł wystąpienie
bezwzględnej podstawy odwoławczej z art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. albowiem w
składzie sądu odwoławczego orzekali sędziowie powołani na stanowisko sędziego
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie ustawy z 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
III KO 94/26
2
W realiach procesowych niniejszej sprawy rozstrzyganie w kwestii
wznowienia postępowania z przyczyn sygnalizowanych przez obrońcę skazanego
jest jednak niedopuszczalne albowiem zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k.
wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego
przepisu, tj. z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w
trybie kasacji. Mając na uwadze przytoczoną treść ww. przepisu wskazać należy, że
rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, że sprawa została przez Sąd
Najwyższy rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art.
439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia postępowania z
urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Obalenie tego domniemania jest możliwe
jedynie w wypadku niewątpliwego stwierdzenia, że uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k.
zostało ujawnione dopiero po rozpoznaniu sprawy przez Sąd Najwyższy, który w
toku postępowania kasacyjnego o istnieniu tego uchybienia nie wiedział i nie miał
obiektywnych możliwości jego ujawnienia w oparciu o wówczas dostępne materiały
postępowania.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wyrok
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 13 czerwca 2024 r., sygn. II AKa 79/24, został
poddany kontroli w postępowaniu kasacyjnym na skutek kasacji wniesionych przez
obrońców skazanego R. S. . Postanowieniem z 26 marca 2025 r., sygn. akt III KK
41/25, Sąd Najwyższy oddalił kasacje wniesione na korzyść tego skazanego jako
oczywiście bezzasadne. Oznacza to, że Sąd Najwyższy, będąc zobligowany w
postępowaniu kasacyjnym do zbadania kasacji w zakresie uchybień z art.
439 k.p.k., niezależnie od tego czy były one przez skarżącego podnoszone,
oddalając kasację, uznał, że orzeczenie kończące prawomocnie postępowanie,
którego wznowienia obrońca skazanego oczekuje, nie było dotknięte żadną
bezwzględną przyczyną odwoławczą. W tym miejscu wskazać należy, że
podnoszona przez wnioskodawcę okoliczność wskazująca na potrzebę wznowienia
postępowania nie opiera się na okolicznościach, które ujawniły się już po
zakończeniu postępowania kasacyjnego. Skazanemu i jego obrońcom znany był
skład sądu orzekający w postępowaniu odwoławczym, skład ten również znany był
Sądowi Najwyższemu, który odniósł się do zarzutu zawartego w kasacji w zakresie
III KO 94/26
3
podniesionych okoliczności przez skarżącego wynikających z treści art. 439 § 1 pkt
2 k.p.k. a dot. jednego z sędziów orzekających w postępowaniu odwoławczym.
Okoliczności zatem wynikające z przywołanych przez obrońcę judykatów tak Sądu
Najwyższego, jak i międzynarodowych trybunałów były przedmiotem rozważań
prawnych i faktycznych i były one powszechnie znane w dacie wydania wyroku
przez Sąd Apelacyjny w Szczecinie i postanowienia przez Sąd Najwyższy
rozpoznającego kasacje w niniejszej sprawie. Sąd Najwyższy miał pełną
świadomość obecnie podnoszonych przez obrońcę okoliczności biorąc pod uwagę
chociażby fakt, że sędzia rozpoznający kasację w niniejszej sprawie brał udział
w wydaniu przywołanej przez wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego z 23
stycznia 2020 r., sygn. BSA I-4110-1/20).
Zauważyć ponadto należy, że regulacja art. 542 § 4 k.p.k. – jak słusznie
zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 lipca 2022 r., sygn. IV KO 160/21 -
służyć ma w zamierzeniu ustawodawcy przeciwdziałaniu dublującego się
sprawdzania bezwzględnych podstaw odwoławczych. Przepis ten ma również
blokować wybór przez stronę któregoś z dwóch nadzwyczajnych środków
zaskarżenia i wskazuje, że podstawą do kwestionowania tego, czy w sprawie
zaistniała bezwzględna podstawa odwoławcza jest w pierwszym rzędzie kasacja.
Wznowienie postępowania zatem może dotyczyć jedynie sytuacji ujawnionych jako
wcześniej nieznane i w wyniku działań po zakończonym postępowaniu kasacyjnym
Mając na względzie powyższe, w realiach niniejszej sprawy wznowienie
postępowania uznać należało za niedopuszczalne z mocy ustawy.
[J.J.]
[a.ł]
