III KO 89/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Waldemar Płóciennik
Dnia 11 maja 2026 r.
w sprawie R. J.
skazanego z art. 160 § 1 k.k. i in.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 11 maja 2026 r.,
kwestii dotyczącej odmowy przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie
z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 221/23,
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
1. odmówić wyznaczenia skazanemu obrońcy z urzędu;
2. odmówić przyjęcia wniosku skazanego o wznowienie
postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w
Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II AKa 221/23,
wobec jego oczywistej bezzasadności.
UZASADNIENIE
W dniu 17 marca 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynęły pisma skazanego
R. J. , w których wnosił o wyznaczenie mu obrońcy z urzędu, przy czym wynikało z
nich także, że wiązać się to ma ze wznowieniem postępowania karnego
zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2023
III KO 89/26
2
r., sygn. akt II AKa 221/23. Zarządzeniem z dnia 13 kwietnia 2026 r. wezwano
skazanego do udzielenia w terminie 7 dni informacji, jakie to okoliczności,
wskazane w art. 540 oraz art. 540 a i b k.p.k. mają stanowić podstawę wniosku o
wznowienie postępowania, a nadto poinformowano, że złożony przez skazanego
wniosek o wyznaczenie obrońcy z urzędu jest jednocześnie wnioskiem o
wznowienie postępowania. Wypełniając nałożony obowiązek, skazany nadesłał
pismo, w którym wskazał powody, uzasadniające w jego przekonaniu, konieczność
wznowienia postępowania.
W pierwszym rzędzie należy przypomnieć, że wyrokiem Sądu Okręgowego
w Tarnowie z dnia 20 kwietnia 2023 r., sygn. akt I K 1/23, utrzymanym w mocy
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 27 listopada 2023 r., sygn. akt II
AKa 221/23, skazany został uznany z winnego popełnienia kilku przestępstw, przy
czym argumenty podnoszone w piśmie skazanego odnoszą się wyłącznie do czynu
popełnionego na szkodę A. G. , za który wymierzono skazanemu karę 2 lat i 6
miesiecy pozbawienia wolności.
Uzasadniając potrzebę wznowienia postępowania we wskazanym zakresie,
skazany przedstawia własną wersję zdarzenia utrzymując, że:
- krytycznego dnia, tj. 25 maja 2022 r. w ogóle nie było go w B., tj. mieście, w
którym miało dojść do przestępstwa;
- zeznania pokrzywdzonego, stanowiące zasadniczą podstawę ustaleń faktycznych
są niewiarygodne, a w rzeczywistości są fałszywe,
- funkcjonariusze policji nakłonili pokrzywdzonego do złożenia fałszywych zeznań,
- nagrania monitoringu miejskiego nie zarejestrowały wizerunku skazanego, co
zostało zignorowane przez organy ścigania i sąd.
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. sąd, orzekając jednoosobowo, odmawia przyjęcia
wniosku o wznowienie postępowania sporządzonego przez skazanego, bez
wzywania do usunięcia jego braków formalnych, w szczególności poprzez
sporządzenie i podpisanie wniosku przez adwokata albo radcę prawnego oraz
uiszczenie opłaty, jeżeli z treści wniosku wynika jego oczywista bezzasadność.
III KO 89/26
3
Owa oczywista bezzasadność zachodzi wówczas, gdy żadna z przywoływanych we
wniosku okoliczności nie może stanowić przesłanki wznowienia postępowania, o
których mowa w Rozdziale 56 Kodeksu postępowania karnego.
Analiza treści pisma skazanego wskazuje, że argumenty w nim zawarte
stanowić miały uzasadnienie do wznowienia postępowania na podstawie art. 540 §
1 pkt 1 i 2 k.p.k.
Twierdzenie, że w toku postępowania dopuszczono się przestępstwa poprzez
złożenie fałszywych zeznań i nakłanianie do składania fałszywych zeznań odnosić
można do przepisu art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., który stanowi, że postępowanie
wznawia się, jeżeli w związku z postępowaniem dopuszczono się przestępstwa, a
istnieje uzasadniona podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść
orzeczenia. Do wzruszenia prawomocnego orzeczenia w drodze wznowienia
postępowania nie wystarcza jednak przekonanie skarżącego, że w związku z
postępowaniem opuszczono się przestępstwa. Z art. 541 § 1 k.p.k. wynika bowiem,
że czyn, o którym mowa w art. 540 § 1 pkt 1 k.p.k., musi być stwierdzony
prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że orzeczenie takie nie może zapaść
z powodu przyczyn wymienionych w art. 17 § 1 pkt 3 – 11 lub w art. 22 k.p.k. Jak
łatwo zauważyć, skazany nie przedstawia żadnego wyroku skazującego, nie
powołuje się też na przeszkody, które uniemożliwiają wydanie stosownego
orzeczenia.
Inną ewentualną podstawę wznowienia postępowania przewiduje przepis art.
540 § 1 pkt 2 k.p.k. – jeżeli po wydaniu orzeczenia ujawnią się nowe fakty lub
dowody wskazujące na to, że skazany nie popełnił czynu. Również i ta przesłanka
nie uzasadnia żądania wniosku skazanego, ponieważ nie odwołuje się on do
żadnych nowych faktów i dowodów. Lektura treści uzasadnienia wyroku Sądu
pierwszej instancji, apelacji i uzasadnienia wyroku Sądu Apelacyjnego wskazuje, że
kwestie związane z oceną dowodów, w szczególności zeznań świadków, w tym
pokrzywdzonego, wpływu policjantów na treść wypowiedzi procesowych
pokrzywdzonego i jego matki oraz monitoringu miejskiego stanowiły istotę
postępowania przed sądami powszechnymi. Oznacza to, że wniosek o wznowienie
postępowania nie wskazuje na żadne nowe fakty lub dowody, ujawnione po
III KO 89/26
4
wydaniu orzeczenia i w rzeczywistości sprowadza się do kwestionowania oceny
dowodów i dokonanych ustaleń faktycznych, co może stanowić uzasadnienie
apelacji, która przecież została rozpoznana, a nie nadzwyczajnego środka
zaskarżenia, jakim jest wniosek o wznowienie postępowania.
Oczywista bezzasadność wniosku skazanego uczyniła zbędnym wyznaczenie
mu obrońcy z urzędu w celu dopełnienia wymogu formalnego wynikającego z art.
545 § 2 k.p.k.
Kierując się powyższym, orzeczono jak na wstępie.
[J.J.]
[a.ł]
