III KO 82/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 30 września 2025 r.
SSN Zbigniew Puszkarski
zarządził:
1. zawiadomić – przez doręczenie niniejszego zarządzenia –
skazanego G.S., iż nie uznano za dopuszczalne wznowienie z
urzędu
postępowania
kasacyjnego,
zakończonego
postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 30 stycznia 2024 r.,
sygn. akt III KK 487/23;
2. sprawę zakreślić w repertorium KO.
UZASADNIENIE
Skazany G.S. nadesłał do Sądu Najwyższego „Wniosek o rozważenie podjęcia
przez Sąd Najwyższy z urzędu ponownego rozpatrzenia kasacji w sprawie III KK
487/23 gdzie postanowienie o oddaleniu kasacji jest dotknięte wadą prawną w myśl
art. 439 k.p.k.”. Uzasadniał, że jego sprawę rozpoznawała „Pani M.B. a wniosek o
wyłączenie Pani B. rozpoznała A.D. Według skazanego cyt. „wywiedziona kasacja
była krzykiem niesprawiedliwości dokonanej w tej sprawie już w I instancji gdzie
Sąd Rejonowy dokonał złamania prawa do obrony, pominięcia przesłuchania
świadków, zawnioskowanych przez prokuraturę a fakt zmiany prawa 1 października
2023 gdzie 4 zarzuty z art. 278 pozostają wykroczeniem a ja w dalszym ciągu
jestem skazany jak za przestępstwo, wniosek o kontrawencjonalizację nie robi na
III KO 82/25
2
Sądzie Rejonowym wrażenia tylko dlatego, że Sędzia nie jest bezstronny co do
mojej osoby personalnie i również wniosek odrzucił”.
Odnosząc się do tego wystąpienia w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że
skazany nie podał, dlaczego fakt orzekania w jego sprawie sędzi M.B. ma
prowadzić do „ponownego rozpatrzenia kasacji”. Jedynie można domniemywać, że
skazany sygnalizuje potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego z
uwagi na to, że sędzia M.B. do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu
Najwyższego została powołana przez Prezydenta RP w wadliwej procedurze, bo na
wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej na podstawie ustawy z dnia 8
grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych
innych ustaw (Dz. U. z 2018 r., poz. 3).
Zagadnienie dopuszczalności wznowienia postępowania kasacyjnego z tego
powodu, że w składzie orzekającym Sądu Najwyższego zasiadał sędzia (sędziowie)
powołany do tego Sądu przez Prezydenta RP na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej na podstawie wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r., tj. organu, który sposobem powołania jego części sędziowskiej odbiega od
modelu przewidzianego dla niego przez Konstytucję RP, pojawia się w związku z
pismami strony (osobiście skazanego, względnie jego obrońcy) sygnalizującymi
potrzebę wznowienia z urzędu postępowania kasacyjnego zakończonego
orzeczeniem oddalającym kasację. Wskazuje się w tych wystąpieniach, że jest to
konieczne z powodu zaistnienia uchybienia określonego w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
(nienależyta obsada sądu). Zagadnienie to, wielkiej wagi dla praktyki orzeczniczej
Sądu Najwyższego, Sąd ten, orzekając w składzie trzech sędziów, przedstawił do
rozstrzygnięcia powiększonemu składowi Sądu Najwyższego, formułując pytanie:
„Czy oddalenie kasacji przez skład Sądu Najwyższego, w którym bierze udział
sędzia powołany do Sądu Najwyższego w wyniku procedury przeprowadzonej
przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład ukształtowano w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie
Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3) jest
prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art.
542 § 3 k.p.k.?”.
III KO 82/25
3
Sąd Najwyższy, procedując w powiększonym składzie siedmiu sędziów, co
ważne, utworzonym z sędziów powołanych do pełnienia urzędu w tym Sądzie przed
2018 r., tj. na wniosek Krajowej Radzie Sądownictwa, której sposób wyłonienia nie
budzi zastrzeżeń, postanowieniem z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22, (publ.
OSNK 2023, nr 4, poz. 20) jednogłośnie odmówił podjęcia uchwały, uznając, że nie
zachodzą poważne wątpliwości co do wykładni przepisu art. 542 § 3 k.p.k.,
interpretowanego w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k. W uzasadnieniu, przeprowadził
jednak obszerne rozważania, które doprowadziły do tezowanej konkluzji, że
„orzeczenie o oddaleniu kasacji nie jest prawomocnym orzeczeniem kończącym
postępowanie sądowe w rozumieniu art. 540 § 1 k.p.k.”. Wskazał również na
implikację tego poglądu, zaznaczając, że „nie wchodzi w grę możliwość wznowienia
z urzędu w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego
wydaniem wskazanego postanowienia” (postanowienia o oddaleniu kasacji), co
odnosi się również do sytuacji, gdy takie orzeczenie zostało wydane z udziałem
sędziego powołanego do Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady
Sądownictwa ukształtowanej na podstawie wspomnianej ustawy z dnia 8 grudnia
2017 r. Należy podkreślić, że cytowany judykat został wydany po szczegółowym
rozważeniu również argumentacji przemawiającej za odmiennym stanowiskiem, w
tym nawiązującej do kryzysu konstytucyjnego związanego z działalnością Krajowej
Rady Sądownictwa ukształtowanej po 2017 r.
Jest faktem, że pogląd wyrażony we wspomnianym postanowieniu nie jest
powszechnie aprobowany, o czym świadczy fakt, że później notowane są przypadki
wydawania przez Sąd Najwyższy orzeczeń wznawiających postępowanie
kasacyjne ze wskazaniem zaistnienia uchybienia wymienionego w art. 439 § 1 pkt 2
k.p.k. Nie jest to wykluczone w sytuacji, gdy w sprawie I KZP 17/22 nie została
podjęta uchwała, której nadano moc zasady prawnej. Sędzia wydający niniejsze
zarządzenie uznaje jednak, że orzeczenia wznawiające postępowanie kasacyjne
nie dezawuują wspomnianego judykatu. Chociaż zawierają rzeczowe argumenty, to
trudno przyjąć, że wykazują jego zupełną błędność. Jak zaznaczono, zawiera on
wszechstronne rozważania prawne, do których wypada odesłać autora
przedmiotowego pisma, nie jest też bez znaczenia, że został wydany przez
III KO 82/25
4
powiększony skład siedmiu sędziów Sądu Najwyższego. Wydaje się, że kwestia
wymaga ponownego wnikliwego rozważenia, najlepiej przez skład całej Izby Karnej,
chociaż jest faktem, że istniejące w tej Izbie uwarunkowania personalne obecnie
uniemożliwiają procedowanie w takiej formule. Nasuwa się też postulat
jednoznacznego uregulowania zagadnienia w ramach przewidywanych zmian
prawa karnego, w tym prawa procesowego.
Faktem jest, że reprezentująca skazanego obrońca czyniła starania o
doprowadzenie do takiego ukształtowania składu tego Sądu, by nie budził on
zastrzeżeń poprzez złożenie wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego
M.B. od rozpoznania sprawy III KK 487/23, jednakże bez reakcji pozostawiła
zawiadomienie o składzie wyznaczonym do rozpoznania przedmiotowego wniosku.
Tymczasem w licznych sprawach dochodziło w Sądzie Najwyższym (Izbie Karnej)
do wyłączenia sędziego od rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, o ile
każdorazowo chodziło o sędziego powołanego do pełnienia urzędu na wniosek
wadliwie ukształtowanej Krajowej Rady Sądownictwa. Obecnie, o ile skazany
uważa, że dotyczący go wyrok Sądu Okręgowego w Koszalinie z dnia 20 kwietnia
2023 r. sygn. akt V Ka 106/23 jest dotknięty rażącym naruszeniem prawa, a jego
kontrola kasacyjna nasuwa zastrzeżenia, może wystąpić o wniesienie kasacji do
podmiotu wymienionego w art. 521 § 1 k.p.k.
Na koniec celowe będzie nadmienić, że Sąd Najwyższy niejednokrotnie
wskazywał, że gdy strona wystąpi o rozważenie wznowienia postępowania z
urzędu, utrzymując, iż w sprawie zachodzi któraś z bezwzględnych przyczyn
odwoławczych, w razie niepodzielenia tego poglądu jest dopuszczalne wydanie
przez sędziego zarządzenia o niestwierdzeniu podstaw do wznowienia
postępowania z urzędu (zob. np. uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów z dnia 24
maja 2005 r., I KZP 5/05, OSNKW 2005, z. 6, poz. 48; postanowienie z dnia 7
grudnia 2021 r., V KZ 39/21, nadto zob. zarządzenie sędziego SN z dnia 27
kwietnia 2023 r., II KO 33/23). Wobec tego wypada przyjąć, że w taki sam sposób
można wyrazić stanowisko odnośnie do samej dopuszczalności (możliwości)
wznowienia postępowania w danej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, zarządzono jak na wstępie.
[WB]
III KO 82/25
5
[a.ł]
