III KO 38/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Małgorzata Bednarek
Dnia 3 kwietnia 2025 r.
1. na podstawie art. 542 § 3 i § 4 k.p.k. stwierdzić brak podstaw do
wznowienia z urzędu postępowania sądowego zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2 czerwca 2021 r., sygn.
II AKa 93/2119, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 20 stycznia 2021 r., sygn. akt III K 383/19, względem skazanego A.
K. ;
2. nie uwzględnić wniosku skazanego o ustanowienie obrońcy z
urzędu;
3. pouczyć skazanego, że na nn. zarządzenie nie przysługuje
zażalenie;
4. zakreślić sprawę jako załatwioną w inny sposób.
UZASADNIENIE
Pismem z 20 lutego 2025 r., skazany A. K. złożył de facto w trybie art. 9 § 2
k.p.k. wniosek o wznowienie z urzędu postępowania sądowego zakończonego
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKa
93/2119, zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie z 20 stycznia 2021
r., sygn. akt III K 383/19, Autor pisma podniósł, że w jego sprawie orzekali tzw.
neosędziowie, a on wnosi o ponowne rozpoznanie sprawy, wskazując na
konieczność rzetelnego przeanalizowania dowodów, które Sąd Apelacyjny pominął.
III KO 38/25
2
Zatem jak wynika z pisma skazanego przyczynę wznowienia postępowania
skazany upatruje w okoliczności wynikającej z treści art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.
W realiach jednakże procesowych niniejszej sprawy rozstrzyganie w kwestii
wznowienia postępowania z przyczyn sygnalizowanych przez skazanego jest
jednak niedopuszczalne albowiem zgodnie z dyspozycją art. 542 § 4 k.p.k.
wznowienie postępowania nie może nastąpić z przyczyn wymienionych w § 3 tego
przepisu, tj. z powodu uchybień stanowiących bezwzględne przyczyny odwoławcze
wskazane w art. 439 § 1 k.p.k. jeżeli były one przedmiotem rozpoznania w trybie
kasacji. Mając na uwadze przytoczoną treść ww. przepisu wskazać należy, że
rozpoznanie kasacji rodzi wiążące domniemanie, że sprawa została przez Sąd
Najwyższy rozpoznana również z punktu widzenia ewentualnych uchybień z art.
439 § 1 k.p.k., co tym samym blokuje możliwość wznowienia postępowania z
urzędu na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. Obalenie tego domniemania jest możliwe
jedynie w wypadku niewątpliwego stwierdzenia, że uchybienie z art. 439 § 1 k.p.k.
zostało ujawnione dopiero po rozpoznaniu sprawy przez Sąd Najwyższy, który w
toku postępowania kasacyjnego o istnieniu tego uchybienia nie wiedział i nie miał
obiektywnych możliwości jego ujawnienia w oparciu o wówczas dostępne materiały
postępowania.
Przechodząc na grunt przedmiotowej sprawy należy stwierdzić, że wyrok
Sądu Apelacyjnego Szczecinie z 2 czerwca 2021 r., sygn. II AKa 93/2119, został
poddany kontroli w postępowaniu kasacyjnym na skutek kasacji wniesionej przez
obrońcę skazanego A. K. . Postanowieniem z 9 maja 2022 r. r., sygn. akt V KK
695/21, Sąd Najwyższy oddalił kasację wniesioną na korzyść tego skazanego jako
oczywiście bezzasadną. Oznacza to, że Sąd Najwyższy, będąc zobligowany w
postępowaniu kasacyjnym do zbadania kasacji w zakresie uchybień z art.
439 k.p.k., niezależnie od tego czy były one przez skarżącego podnoszone,
oddalając kasację, uznał, że orzeczenie kończące prawomocnie postępowanie,
którego wznowienia obrońca skazanego oczekuje, nie było dotknięte żadną
bezwzględną przyczyną odwoławczą. W tym miejscu wskazać należy, że
podnoszona przez skazanego okoliczność wskazująca na potrzebę wznowienia
postępowania nie opiera się na okolicznościach, które ujawniły się już po
zakończeniu postępowania kasacyjnego. Skazanemu znany był skład sądu
III KO 38/25
3
orzekający w postępowaniu odwoławczym, skład ten również znany był Sądowi
Najwyższemu. Sąd Najwyższy miał pełną świadomość obecnie podnoszonych
przez skazanego okoliczności biorąc pod uwagę chociażby fakt, że sędzia
rozpoznający kasację w niniejszej sprawie brał udział w wydaniu przywołanej przez
wnioskodawcę uchwały Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., sygn. BSA I-
4110-1/20). Ponadto skazany w stosunku do sędziów orzekających w niniejszej
sprawie nie składali żadnych wniosków w trybie art. 41 k.p.k.
Zauważyć ponadto należy, że regulacja art. 542 § 4 k.p.k. – jak słusznie
zauważył Sąd Najwyższy w postanowieniu z 13 lipca 2022 r., sygn. IV KO 160/21 -
służyć ma w zamierzeniu ustawodawcy przeciwdziałaniu dublującego się
sprawdzania bezwzględnych podstaw odwoławczych. Przepis ten ma również
blokować wybór przez stronę któregoś z dwóch nadzwyczajnych środków
zaskarżenia i wskazuje, że podstawą do kwestionowania tego, czy w sprawie
zaistniała bezwzględna podstawa odwoławcza jest w pierwszym rzędzie kasacja.
Wznowienie postępowania zatem może dotyczyć jedynie sytuacji ujawnionych jako
wcześniej nieznane i w wyniku działań po zakończonym postępowaniu kasacyjnym
Mając na względzie powyższe, w realiach niniejszej sprawy wznowienie
postępowania z urzędu uznać należało za niedopuszczalne z mocy ustawy –
konsekwencją czego był brak podstaw do ustanowienia skazanemu obrońcy z
urzędu.
[J.J.]
[a.ł]
