III KO 29/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 15 kwietnia 2026 r.
SSN Waldemar Płóciennik
w sprawie zażalenia pokrzywdzonej X. Y. postanowienie prokuratora Prokuratury
Rejonowej Kraków – Śródmieście Zachód w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r. w
sprawie [...] o umorzeniu śledztwa o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art.
294 § 1 k.k.
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 15 kwietnia 2026 r.,
wniosku Sądu Okręgowego w Krakowie
z dnia 16 stycznia 2026 r., III Kp 263/25,
w przedmiocie przekazanie sprawy III Kp 263/25 do rozpoznania innemu sądowi
równorzędnemu
na podstawie art. 37 § 1 k.p.k.,
p o s t a n o w i ł
przekazać sprawę do rozpoznania Sądowi Okręgowemu
w Rzeszowie.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Krakowie postanowieniem z dnia 16 stycznia 2026 r. w
sprawie III Kp 263/25, zwrócił się do Sądu Najwyższego o przekazanie sprawy z
zażalenia na postanowienie prokuratora Prokuratury Rejonowej Kraków –
Śródmieście Zachód w Krakowie z dnia 14 listopada 2025 r., […] w przedmiocie
umorzenia śledztwa o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.,
III KO 29/26
2
wobec stwierdzenia braku znamion czynu zabronionego, tj. na podstawie art. 17 § 1
pkt 2 k.p.k., do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu. Sąd podniósł, że
stroną oraz świadkami we wskazanej sprawie są sędziowie sądu właściwego do
rozpoznania wniesionego zażalenia, co w odbiorze społecznym może wywołać
wątpliwości, co do braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy.
Przedmiotem postępowania przygotowawczego w sprawie było zaistnienie w
okresie od 15 grudnia 2016 r. do dnia 27 marca 2025 r. w K. doprowadzenia do
niekorzystnego rozporządzenia mieniem X. Y. poprzez wprowadzenie jej w błąd, co
do rzeczywistego zamiaru przeniesienia na nią własności nieruchomości w K. przy
ul. […] wraz z przysługującym jej udziałem wynoszącym łącznie 1902/181610 we
współwłasności wspólnej lokalu niemieszkalnego […] w budynku […] na łączną
kwotę 480.451 zł, tj. o przestępstwo z art. 286 § 1 k.k. w zw. z art. 294 § 1 k.k.
Zażalenie na postanowienie umarzające śledztwo na podstawie art. 17 § 1
pkt 2 k.p.k. wobec braku znamion czynu zabronionego wniósł pełnomocnik
pokrzywdzonej X. Y., zarzucając obrazę przepisów postępowania, tj. art. 7 k.p.k. w
zw. z art. 297 § 1 pkt 5 k.p.k., art. 167 k.p.k. w zw. z art. 172 k.p.k. i błąd w
ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę postanowienia, polegający na
nieuzasadnionym przyjęciu, że zachowanie A. 2. A. 1. i M. A. 1. nie wyczerpuje
znamion oszustwa. W konkluzji skarżący wniósł m.in. o uchylenie zaskarżonego
postanowienia i przekazanie sprawy Prokuraturze Rejonowej Kraków –
Śródmieście Zachód celem kontynuowania śledztwa.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Niezmienne pozostaje stanowisko Sądu Najwyższego, iż zastosowanie
instytucji przekazania sprawy do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu w
trybie art. 37 § 1 k.p.k., ze względu na jej wyjątkowy charakter, może nastąpić tylko
wtedy, gdy występują okoliczności, które mogą stwarzać uzasadnione przekonanie
o braku warunków do obiektywnego rozpoznania sprawy w danym sądzie.
Warunkiem przekazania sprawy w tym trybie będzie więc tylko taka okoliczność,
która u postronnego i niezainteresowanego sposobem rozstrzygnięcia danej
sprawy obserwatora procesu może zrodzić podejrzenie braku obiektywizmu w jej
rozpoznaniu przez właściwy sąd (m.in. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10
lutego 2026 r., IV KO 4/26).
III KO 29/26
3
W ocenie Sądu Najwyższego okoliczność taka zaistniała w rozważanej
sprawie.
Fakt, iż stroną pokrzywdzoną jest sędzia, która orzekała w Sądzie
Rejonowym dla Karkowa – Krowodrzy w Krakowie, znajdującym się w okręgu Sądu
Okręgowego w Krakowie, jej mąż - sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie,
świadkami są zaś sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie X.1 Y.1 – były wiceprezes
Sądu Okręgowego w Krakowie oraz sędzia Sądu Okręgowego w Krakowie w stanie
spoczynku X.2 Y.2, może stwarzać podstawy do formułowania zarzutów o braku
bezstronności sędziów orzekających w Sądzie Okręgowym w Krakowie, właściwym
do rozpoznania wniesionego zażalenia. Podniesione okoliczności mogłyby w
odczuciu społecznym wywołać przekonanie, iż rozpoznanie sprawy w sądzie
właściwym miejscowo, miałoby negatywny wydźwięk, a wydane orzeczenie
zostałoby odebrane jako stronnicze i nierzetelne. Instytucja z art. 37 § 1 k.p.k. ma
służyć wyeliminowaniu, nawet nietrafnego, przekonania o braku warunków do
bezstronnego i niezawisłego orzekania.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił przekazać sprawę
do rozpoznania innemu sądowi równorzędnemu, tj. Sądowi Okręgowemu w
Rzeszowie.
[J.J.]
[r.g.]
