III KO 182/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 20 stycznia 2026 r.
SSN Adam Roch
w sprawie K.S.
w związku z pismem obrońcy sygnalizującym potrzebę wznowienia z urzędu
postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie z 15 października 2025 r., sygn. II AKa 464/25,
utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego w Szczecinie
z 5 września 2025 r., sygn. III Kop 143/25
na podstawie art. 542 § 3 k.p.k. a contrario
zarządził:
1. stwierdzić brak podstaw do przeprowadzenia przez Sąd
Najwyższy z urzędu postępowania w przedmiocie wznowienia
postępowania zakończonego prawomocnym postanowieniem Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie z 15 października 2025 r., sygn. II AKa
464/25, utrzymującym w mocy postanowienie Sądu Okręgowego
w Szczecinie z 5 września 2025 r., sygn. III Kop 143/25, stwierdzające
prawną dopuszczalność ekstradycji K.S.;
2. odpis zarządzenia doręczyć K.S. i jego obrońcy wraz z
pouczeniem o jego niezaskarżalności.
UZASADNIENIE
Obrońca K.S. złożył do Sądu Najwyższego w trybie art. 9 § 2 k.p.k. pismo
sygnalizujące potrzebę wznowienia z urzędu postępowania zakończonego
III KO 182/25
2
prawomocnym postanowieniem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z 15 października
2025 r., sygn. II AKa 464/25, którym to utrzymano w mocy postanowienie Sądu
Okręgowego w Szczecinie z 5 września 2025 r., sygn. III Kop 143/25, stwierdzające
prawną dopuszczalność wydania K.S. władzom Ukrainy. W uzasadnieniu pisma
wskazano, iż podstawą sygnalizacji jest ujawnienie w sprawie uchybienia
stanowiącego tzw. bezwzględną przyczynę odwoławczą z art. 439 § 1 pkt 8 i 9 k.p.k.
Uchybień tych obrońca upatruje w fakcie wszczęcia, prowadzenia i zakończenia
postępowania ekstradycyjnego w sytuacji, gdy Sąd Stołeczny w Budapeszcie
(Węgry) w sprawie o sygn. akt […] prawomocnie orzekł o niedopuszczalności
ekstradycji w tej samej sprawie, tj. wbrew treści art. 82 TFUE stanowiącego
podstawę prawną do konieczności wzajemnego uznawania orzeczeń państw Unii
Europejskiej, co w konsekwencji powinno prowadzić do umorzenia postępowania.
Na wstępie rozstrzygnąć należało zagadnienie czy przedmiotem wznowienia
może być prawomocne orzeczenie kończące sądowy etap postępowania
ekstradycyjnego. Zważyć wszak należy, że nie rozstrzyga ono o odpowiedzialności
osoby ściganej, lecz dotyczy oceny prawnej dopuszczalności jej wydania do
państwa wnioskującego, w kontekście przepisów rozdziału 65 Kodeksu
postępowania karnego. Badanie w postępowaniu wznowieniowym wad prawnych
orzeczenia wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. odnosi się jednak również do
rozstrzygnięć zapadłych w postępowaniu sądowym, które nie dotyczą wąsko
postrzeganej kwestii odpowiedzialności karnej oskarżonego. Zasada ta ma jednak
ograniczenie – istotne jest, jeżeli postępowanie nie dotyczy głównego nurtu procesu,
aby orzeczenie to powodowało trwałe przekształcenie sytuacji prawnej osoby nim
objętej. W orzecznictwie przyjmuje się, że przedmiotem wznowienia może być np.
prawomocne postanowienie sądu kończące postępowanie prowadzone w zakresie
dopuszczalności środka odwoławczego (postanowienie SN z 9 sierpnia 2007 r., V
KO 35/07, R-OSNKW 2007, poz. 1793) czy dotyczące sposobu lub trybu
wykonywania kary lub innego środka (postanowienie SN z 3 września 2015 r., V
KO 43/15, OSNKW 2016, z. 1, poz. 3). Z pewnością w analizowanym układzie
procesowym do kategorii takich orzeczeń należy również zaliczyć prawomocne
postanowienie sądu w przedmiocie stwierdzenia prawnej dopuszczalności
ekstradycji, wydane w trybie art. 603 k.p.k. Pogląd taki znajduje potwierdzenie w
III KO 182/25
3
orzecznictwie Sądu Najwyższego, gdzie jednolicie wyraża się stanowisko o
możliwości wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym
postanowieniem sądu wydanym w przedmiocie stwierdzenia prawnej
dopuszczalności ekstradycji w razie ujawnienia się podstaw z art. 542 § 3 k.p.k.
(postanowienie SN z 5 kwietnia 2017 r., III KO 112/16, OSNKW 2017, nr 8, poz. 47;
postanowienie SN z 4 września 2019 r., IV KO 78/19, Lex 3364086; postanowienie
SN z 20 maja 2020 r., I KO 6/19, Lex 3106001; postanowienie SN z 6 lipca 2022 r.,
V KO 36/22, Lex 3405911). Z uwagi zatem na fakt, iż obrońca K.S. domaga się
wznowienia postępowania z uwagi na zaistnienie bezwzględnych przesłanek
odwoławczych z art. 439 § 1 pkt 8 i 9 k.p.k. uznać należy, że kwestia ta może z
formalnego punktu widzenia stanowić asumpt do poddania ocenie przedstawionej
przez wnioskodawcę argumentacji.
Odnosząc się jednak do jej warstwy merytorycznej, stwierdzić należy, że nie
jest ona trafna. Postrzeganie zasady powagi rzeczy osądzonej w postępowaniu
ekstradycyjnym przez pryzmat art. 82 TFUE nie może wywołać skutku
oczekiwanego przez obrońcę. Skoro bowiem państwo członkowskie nie jest
zobowiązane odmówić ekstradycji obywatela innego państwa członkowskiego do
państwa trzeciego, jeżeli organy trzeciego państwa członkowskiego uprzednio
odmówiły wykonania wniosku o ekstradycję pochodzącego z tego państwa
trzeciego i mającego na celu wykonanie tej samej kary wymierzonej temu
obywatelowi innego państwa członkowskiego ze względu na istnienie poważnego
ryzyka naruszenia praw podstawowych gwarantowanych w art. 19 ust. 2 i art. 47
akapit drugi Karty praw podstawowych Unii Europejskiej (wyrok TS z 19 czerwca
2025 r., C-219/25, Kamekris, EU:C:2025:456; B. Augustyniak [w:] Kodeks
postępowania karnego. Tom II. Komentarz aktualizowany, red. D. Świecki, LEX/el.
2025, art. 604, teza 18), a zatem analizie Trybunału Sprawiedliwości poddane były
daleko idące wątpliwości co do rzetelności postępowania, które brane są pod
uwagę przez wszystkie sądy na terenie Unii Europejskiej, to z pewnością takie
„powtórne” postępowanie nie może być a priori wyłączone regułą res iudicatae.
Przepisy art. 67 ust. 3 i art. 82 ust. 1 TFUE nie mogą uzasadniać obowiązku
wzajemnego uznawania odnoszącego się do wydanych przez państwa
członkowskie decyzji odmownych dotyczących wniosku o ekstradycję
III KO 182/25
4
pochodzącego z państwa trzeciego. Już samo to w polu oczywistej bezzasadności
stawia zaprezentowany w piśmie sygnalizacyjnym wywód. W przywołanym
orzeczeniu wyrażono zresztą szereg innych, doniosłych argumentów, stanowiących
kwintesencję problematyki zaistniałej w niniejszej sprawie i wyznaczającej kierunek
jej rozstrzygnięcia, który pozostaje w całkowitej opozycji w stosunku do forsowanej
przez autora pisma sygnalizującego tezy. Sąd Najwyższy argumenty te podziela, a
unikając zbędnego ich powielania pozostaje odesłać obrońcę do ich lektury.
Już tylko na marginesie stwierdzić należy, że pomimo skierowania doń
stosownego wezwania (k. 26), obrońca nie nadesłał tłumaczenia na język polski
kompletu dokumentów, na które się w swoim piśmie powoływał. Przeprowadzona
jednak z urzędu analiza materiałów postępowania ekstradycyjnego
przeprowadzonego w stosunku do ściganego K.S. nie potwierdziła istnienia
uchybień, skutkujących koniecznością umorzenia przeprowadzonego postępowania
w oparciu o dyspozycję art. 17 § 1 k.p.k.
W realiach procesowych niniejszej sprawy o naruszeniu zasady res iudicata
w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 8 k.p.k. czy tym bardziej art. 439 § 1 pkt 9 k.p.k. nie
może być więc mowy. Do uchybienia tej rangi mogłoby dojść jedynie wówczas,
gdyby sąd orzekł w przedmiocie prawnej dopuszczalności ekstradycji, pomimo
wydania już w tym przedmiocie orzeczenia przez ten lub inny sąd polski (por.
postanowienie SN z 17 czerwca 2020 r., I KO 14/20, OSNKW 2020, nr 8, poz. 35).
Mając na względzie powyższe, zarządzono jak na wstępie.
[WB]
[a.ł]
