III KO 125/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 21 listopada 2025 r.
SSN Piotr Mirek
zarządził:
1. nie stwierdzić podstaw do wznowienia z urzędu postępowania
zakończonego postanowieniem Sądu Najwyższego z dnia 10 marca
2021 r., sygn. akt III KK 421/19 o oddaleniu kasacji jako oczywiście
bezzasadnej;
2. zwrócić wnioskodawcy uiszczoną opłatę w kwocie 150 zł.
UZASADNIENIE
W sygnalizacji złożonej w trybie art. 9 § 2 k.p.k., gdyż tak należało
potraktować pismo złożone przez obrońcę skazanego D.P. (wznowienie
postępowania w razie ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439
§ 1 może nastąpić z urzędu) wskazano na wystąpienie w postanowieniu Sądu
Najwyższego z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt III KK 421/19 o oddaleniu kasacji
jako oczywiście bezzasadnej, bezwzględnej przyczyny odwoławczej z art. 439 § 1
pkt 2 k.p.k., z uwagi na nienależytą obsadę tego Sądu wynikającą z wadliwego
powołania sędziów biorących udział w wydaniu orzeczenia.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego kwestia dopuszczalności wznowienia z
urzędu postępowania kasacyjnego nie jest rozstrzygana jednolicie i odnotować
trzeba przypadki wydawania przez Sąd Najwyższy orzeczeń wznawiających
postępowanie kasacyjne ze wskazaniem zaistnienia uchybienia wymienionego w
III KO 125/25
2
art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k. Kierując się jednak stanowiskiem zajętym w postanowieniu
składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 23 marca 2023 r., I KZP 17/22,
przyjąć trzeba, że nie jest dopuszczalne wznowienie z urzędu w trybie art. 542 § 3
k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k.
postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem postanowienia o oddaleniu
kasacji jako oczywiście bezzasadnej. Zauważyć, że stanowisko to zostało
wyrażone przez Sąd Najwyższy w powiększonym składzie w ramach badania
zagadnienia prawnego, dotyczącego tego „czy oddalenie kasacji przez skład Sądu
Najwyższego, w którym bierze udział sędzia powołany do Sądu Najwyższego w
wyniku procedury przeprowadzonej przed Krajową Radą Sądownictwa, której skład
ukształtowano w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o
zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.
U. z 2018 r. poz. 3) jest prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie
sądowe w rozumieniu art. 542 § 3 k.p.k.?”.
Sąd Najwyższy, odmawiając podjęcia uchwały wobec uznania, że nie
zachodzą poważne wątpliwości co do wykładni przepisu art. 542 § 3 k.p.k.,
interpretowanego w powiązaniu z art. 540 § 1 k.p.k., wskazał w obszernym
wywodzie, że „postanowienie Sądu Najwyższego o oddaleniu kasacji nie jest
prawomocnym orzeczeniem kończącym postępowanie sądowe w rozumieniu art.
540 § 1 k.p.k.”, co oznacza, że „nie wchodzi w grę możliwość wznowienia z urzędu
w trybie art. 542 § 3 k.p.k. wobec ujawnienia się jednego z uchybień wymienionych
w art. 439 § 1 k.p.k. postępowania kasacyjnego zakończonego wydaniem
wskazanego postanowienia”. Pogląd ten, podzielony przez Sąd Najwyższy w wielu
innych spraw (zob. np. zarządzenia: z dnia 31 stycznia 2025 r., V KO 136/24; z dnia
30 stycznia 2025 r., III KO 117/24; z dnia 24 stycznia 2025 r., III KO 106/24; z dnia
19 listopada 2024 r., I KO 108/24; z dnia 19 września 2024 r., II KO 73/24; z dnia 26
czerwca 2025 r., II KO 125/25; z dnia 16 lipca 2025 r., V KO 11/25, I KO 40/25),
znalazł również zastosowanie w sprawie skazanego.
Zwrócić przy tym trzeba uwagę na instrumentalny charakter sygnalizacji
podstawy wznowienia z urzędu. Z akt sprawy kasacyjnej o sygn. III KK 421/19
wynika, że kasacja skazanego, który w postępowaniu kasacyjnym posiadał obrońcę,
została rozpoznana na rozprawie. Skazany i jego obrońca nie uczestniczyli w
III KO 125/25
3
rozprawie kasacyjnej w dniu 20 marca 2021 r., a w toku postępowania kasacyjnego
nie zgłaszali zastrzeżeń co do składu Sądu Najwyższego. Sam zaś wniosek
sygnalizacyjny został złożony dopiero po upływie ponad 4 lat od wydania
orzeczenia, którego dotyczy.
Wobec tego, iż wniosek sygnalizacyjny nie podlega opłacie, należało
zarządzić zwrot uiszczonej wraz ze złożonym pismem opłaty.
[J.J.]
[a.ł]
