III KO 108/26
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
SSN Eugeniusz Wildowicz
Dnia 13 maja 2026 r.
w sprawie P.W.
skazanego z art. 148 § 2 pkt 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 252 § 2 k.k. w zb. z art. 13 § 1
k.k. w zw. z art. 282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.,
w Izbie Karnej na posiedzeniu
w dniu 13 maja 2026 r.
po rozpoznaniu wniosku skazanego
o wznowienie postępowania zakończonego wyrokiem Sądu Apelacyjnego
w Szczecinie
z dnia 3 października 2019 r., sygn. akt II AKa 114/19,
zmieniającego wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt III K 302/17
na podstawie art. 545 § 3 k.p.k.
p o s t a n o w i ł
odmówić przyjęcia wniosku skazanego P.W. o wznowienie
postępowania.
UZASADNIENIE
Sąd Okręgowy w Szczecinie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2018 r., sygn. akt
III K 302/17, skazał P.W. na karę dożywotniego pozbawienia wolności za czyn z art.
148 § 2 pkt 1, 2 i 3 k.k. w zb. z art. 252 § 2 k.k. w zb. z art. 13 § 1 k.k. w zw. z art.
III KO 108/26
2
282 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Sąd Apelacyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 3
października 2019 r., sygn. akt II AKa 114/19, zmienił ten wyrok względem
oskarżonego w ten sposób, że:
- przyjął, iż P.W. działał z bezpośrednim zamiarem dokonania zabójstwa,
- na podstawie art. 77 § 2 k.k., zastrzegł, że oskarżony może ubiegać się o
skorzystanie z warunkowego przedterminowego zwolnienia najwcześniej po
odbyciu 30 lat kary pozbawienia wolności.
W dniu 24 lutego 2026 r. skazany zwrócił się do Sądu Okręgowego w
Szczecinie o przyznanie mu obrońcy z urzędu celem wystąpienia z wnioskiem o
wznowienie postępowania karnego w przedmiotowej sprawie, uzasadniając
wniosek pojawieniem się nowych świadków oraz dowodów wskazujących na jego
niewinność.
Wniosek ten został przekazany według właściwości do Sądu Najwyższego i
zarejestrowany pod sygnaturą III KO 108/26.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 545 § 3 k.p.k. osobisty wniosek strony o wznowienie
postępowania podlega wstępnej, formalnej kontroli w zakresie jego treści. W
wypadku stwierdzenia, że świadczy ona o jego oczywistej bezzasadności, sąd nie
wzywa strony do uzupełnienia braku formalnego wniosku poprzez sporządzenie i
podpisanie go przez adwokata lub radcę prawnego ani nie uwzględnia jej wniosku o
przyznanie obrońcy z urzędu – jeśli strona o to wnioskuje. Taka sytuacja wystąpiła
w niniejszej sprawie.
P.W. w sporządzonym przez siebie wniosku stwierdza, że nie ponosi winy za
przypisany mu czyn. Nie wskazuje przy tym dowodów, potwierdzających
prawdziwość jego twierdzeń, nieznanych wcześniej ani sądowi ani stronom – a
więc noszących przymiot nowości. Skazany powołuje się za to na fakt prowadzenia
przez organy śledcze czynności w czterech innych sprawach, których związek z
jego sprawą jest niejasny, oczekując przy tym podjęcia przez Sąd interwencji celem
zapewnienia mu dostępu do informacji na temat przebiegu tych postępowań.
Argumentacja wniosku skazanego nie odnosi się zatem do żadnej ze
wskazanych w art. 540, 540a albo 540b k.p.k. przesłanek wznowienia. Tymczasem
wznowienie postępowania karnego jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, co
III KO 108/26
3
oznacza, że obowiązują ściśle określone i restrykcyjne wykładane przesłanki jego
stosowania. Jeśli więc w danej sprawie nie zachodzi żadna z precyzyjnie
wskazanych wyżej wymienionymi przepisami okoliczności, nie ma podstaw do
skorzystania z tej instytucji, nawet jeśli skazany ma subiektywne poczucie, że
został potraktowany przez sąd niesprawiedliwie, a nawet jest niewinny.
Należy przypomnieć, że postępowanie sądowe w Polsce jest dwu a nie
trzyinstancyjne. Kończy się wydaniem orzeczenia pierwszo lub drugoinstancyjnego
– jak w niniejszej sprawie. Tak zwane nadzwyczajne środki zaskarżenia – w tym
wznowienie postępowanie - mogą oczywiście prowadzić do wzruszenia
prawomocnego wyroku, lecz dzieje się to relatywnie rzadko i tylko wówczas, gdy
zajdą pewne szczególne okoliczności. Na podstawie treści złożonego przez
skazanego wniosku nie sposób ustalić, by takie okoliczności zaistniały.
Z tego względu zasadne jest odmówienie przyjęcia osobistego wniosku
skazanego o wznowienie postępowania karnego bez wzywania go do usunięcia
jego braków formalnych. Z kolei rozpoznanie wniosku o wyznaczenie obrońcy z
urzędu stało się bezprzedmiotowe.
Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[WB]
[a.ł]
