III KO 108/25
ZARZĄDZENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Prezes SN Zbigniew Kapiński
Dnia 31 lipca 2025 r.
po zapoznaniu się z wnioskiem sygnalizacyjnym skazanego R.B.
z dnia 2 czerwca 2025 r. (art. 9 § 2 k.p.k.)
w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem
Sądu Apelacyjnego w Szczecinie
z dnia 27 września 2023 r., sygn. akt II AKa 90/23,
utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Szczecinie
z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt III K 180/22,
1. stwierdzić brak podstaw do wszczęcia przez Sąd Najwyższy
postępowania o wznowienie z urzędu wskazanego wyżej
postępowania (art. 542 § 3 k.p.k.);
2. wniosek w pozostałym zakresie pozostawić bez rozpoznania,
albowiem podnoszone w nim okoliczności nie stanowią uchybień
należących do katalogu bezwzględnych przyczyn odwoławczych
określonych w art. 439 § 1 k.p.k., z którymi ustawa wiąże obowiązek
podjęcia działania z urzędu w trybie art. 9 § 2 k.p.k.;
3. doręczyć odpis zarządzenia skazanemu wraz z pouczeniem o
braku możliwości wniesienia zażalenia.
UZASADNIENIE
Pismami z dnia 2 czerwca 2025 r. oraz 16 czerwca 2025 r. skazany
R.B. wniósł o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym
III KO 108/25
2
wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2023 r., sygn.
akt II AKa 90/23, utrzymującym w mocy wyrok Sądu Okręgowego w
Szczecinie z dnia 25 stycznia 2023 r., sygn. akt III K 180/22. Pismo to
zostało zarejestrowane w Izbie Karnej Sądu Najwyższego jako wniosek
sygnalizujący w przedmiocie wznowienia postępowania z urzędu.
W uzasadnieniu wniosku skazany powołał się na wystąpienie
bezwzględnej przyczyny odwoławczej określonej w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,
albowiem w składzie orzekającym Sądu Apelacyjnego w Szczecinie zasiadali
SSA X. Y., SSA X.1 Y.1 i SSA X.2 Y.2, powołani na urząd sędziego Sądu
Apelacyjnego w Szczecinie na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa
ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017
r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych
ustaw.
Poza wskazaną bezwzględną przyczyną odwoławczą, autor pisma
zarzuca wyrokowi Sądu Apelacyjnego w Szczecinie „obrazę przepisów
postępowania mającą wpływ na treść zapadłego orzeczenia, co w sposób
precyzyjny i dokładny jest wskazane w Apelacji z dnia 30 marca 2023 roku”
oraz wskazuje, że „pomimo rażącego naruszenia zasad i przepisów prawa w
postępowaniu sądowym wyrok został utrzymany co jest niezrozumiałe z
punktu widzenia prawa obowiązującego w Państwie Polskim i standardów
logicznego myślenia”. Motywując swój wniosek skazany przedstawia –
pomimo pozornie rozbudowanej argumentacji – szereg ogólnych okoliczności
dotyczących postępowania dowodowego, posługując się niezwiązanymi z
meritum sprawy oraz głównie spekulacyjnymi stwierdzeniami. W ten sposób
poddaje również krytyce ocenę materiału dowodowego dokonaną w tej
sprawie przez sądy obu instancji oraz kwestionuje zasadność zarzutów
sformułowanych w akcie oskarżenia.
W pierwszej kolejności należy odnotować, że brak jest jakichkolwiek
podstaw do proceduralnego podważenia statusu sędziego oraz jego
działalności orzeczniczej z przyczyn podniesionych w uzasadnieniu uchwały
połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., a w
konsekwencji dopatrywania się bezwzględnej przyczyny odwoławczej w
III KO 108/25
3
sytuacji, gdy w składzie sądu brała udział osoba powołana na urząd sędziego
na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej
Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.
Przypomnieć należy, że w tej materii wypowiedział się w wyroku z
dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, Trybunał Konstytucyjny, który
orzekł, że uchwała składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy
i Ubezpieczeń Społecznych Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r.,
BSA I –4110 – 1/20, jako akt normatywny utraciła moc obowiązującą.
Jednocześnie należy mieć na uwadze, że zgodnie z art. 190 ust. 1 Konstytucji
RP, orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie
obowiązującą i są ostateczne, co skutkuje tym, iż wszystkie inne organy
władzy publicznej, również organy władzy sądowniczej, mają obowiązek
przestrzegania i stosowania tych orzeczeń. W świetle powyższego stwierdzić
należy, że brak jest normatywnych podstaw do podważania konstytucyjnego
umocowania Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym
przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. oraz jej uprawnień do
wykonywania zadań z zakresu wymiaru sprawiedliwości, a także
kwestionowania ważności i skuteczności powołań sędziowskich dokonanych
przez Prezydenta RP w ramach przysługującej mu wyłącznej i nie
podlegającej weryfikacji prerogatywy, na podstawie rekomendacji udzielonej
przez ten organ (zob. też m.in.: postanowienie TK z dnia 3 czerwca 2008 r.,
Kpt 1/08; wyrok TK z dnia 25 czerwca 2012 r., K 18/09; wyrok TK z dnia 11
września 2017 r., K 10/17; wyrok SN z dnia 28 lutego 2023 r., II CSKP
1362/22; postanowienie SN z dnia 28 lutego 2023 r., III KK 23/23).
Stan powszechnego obowiązywania i ostateczności wyroku Trybunału
Konstytucyjnego z dnia 20 kwietnia 2020 r., sygn. akt U 2/20, nie może zostać
zniesiony, jak już wcześniej wskazano, przez żaden organ państwowy, a tym
bardziej przez zwykłą negację strony, dla której wynik postępowania karnego
jest po prostu niezadawalający. Intencjonalne pomijanie przez skazanego
orzeczeń Trybunału Konstytucyjnego oraz kwestionowanie składu Trybunał
Konstytucyjnego nie ma żadnych uzasadnionych podstaw i stanowi wyraz
III KO 108/25
4
oczywistego lekceważenia obowiązującego porządku prawnego oraz zasad
konstytucyjnych, w tym zasady demokratycznego państwa prawnego.
Należy mieć na uwadze, że także w orzecznictwie Sądu Najwyższego
wyrażono pogląd, że powszechnie obowiązująca moc orzeczeń Trybunału
Konstytucyjnego jest jednym z filarów demokratycznego państwa prawnego i
zobowiązuje wszystkie inne organy władzy publicznej, w tym również organy
władzy sądowniczej, w tym i Sąd Najwyższy, do przestrzegania i stosowania
tych orzeczeń, a konkretnie ich sentencji (wyroki Sądu Najwyższego: z dnia 8
października 2015 r., sygn. akt III KRS 34/12, z dnia 7 kwietnia 2016 r., sygn.
akt III KRS 44/12).
Niezależnie od powyższego, zauważyć należy, że analiza akt sprawy
dowodzi, że zarówno skazany, jak i jego obrońca w toku postępowania
odwoławczego, pomimo zawiadomienia o składzie wyznaczonym do
rozpoznania apelacji, nie zgłaszali żadnych wątpliwości co do bezstronności i
niezawisłości wyznaczonych do składu orzekającego SSA X. Y., SSA X.1 Y.1 i
SSA X.2 Y.2. W aktach sprawy brak jest również potwierdzenia, aby składali
oni wnioski o wyłączenie tych Sędziów, czy sygnalizowali - w trakcie rozprawy
odwoławczej - wystąpienie warunków uniemożliwiający rozpoznanie
przedmiotowej sprawy w sposób bezstronny i niezawisły. Wyraźnie bierna w
tym zakresie postawa skazanego i jego obrońcy w toku postępowania przed
Sądem Apelacyjnym implikuje zatem uznanie – niezależnie od aktualnego
stanowiska skazanego - że udział wyznaczonych do składu orzekającego
Sędziów Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, nie naruszał standardu prawa do
sądu w rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPCz.
W uchwale składu Siedmiu Sędziów Sądu Najwyższego z dnia 24
maja 2005 r., I KZP 5/05, wyrażono zapatrywanie, że istnieje możliwość
„wykorzystania inicjatywy stron w celu skorygowania rzeczywistych uchybień
wymienionych w art. 439 § 1 k.p.k. Zawsze pozostaje otwarta droga
sygnalizowania organowi procesowemu uchybienia należącego do katalogu
bezwzględnych przyczyn odwoławczych w celu jego ujawnienia, z którym to
działaniem ustawa wiąże obowiązek podjęcia działania z urzędu. Pełne
zastosowanie znajdzie tu instytucja przewidziana w art. 9 § 2 k.p.k.,
III KO 108/25
5
umożliwiająca stronom wystąpienie z wnioskiem o dokonanie czynności z
urzędu. W tym wypadku, ta mniej sformalizowana inicjatywa strony, także
powinna uruchomić kontrolę prowadzącą - w razie potwierdzenia istnienia
usterki - do tego samego rezultatu, tj. uchylenia wadliwego orzeczenia i
wznowienia postępowania. Natomiast w przypadku braku zaistnienia
sygnalizowanego uchybienia, procedowanie w tym trybie nie wymaga wydania
orzeczenia stwierdzającego, że wskazywana usterka nie występuje (por.
szerzej P. Hofmański i S. Zabłocki: Meandry wykładni art. 9 § 2 kodeksu
postępowania karnego, czyli jak postępować z "wnioskami" składanymi na
podstawie tego przepisu w: W kręgu teorii i praktyki prawa karnego. Księga
poświęcona pamięci Profesora Andrzeja Wąska, Lublin 2005, s. 646 i n.;
odmiennie jednak Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 21 kwietnia 2005 r.,
II KO 59/04)”.
Z przedstawionych wyżej względów, wystarczyło zatem poinformować
skazanego o braku podstaw do wszczęcia postępowania wznowieniowego z
urzędu, niemniej jednak ze względu na charakter wskazanych przyczyn
wznowieniowych, za celowe uznano podjęcie decyzji o braku prawnych podstaw do
wszczęcia postępowania wznowieniowego z urzędu w formie niezaskarżalnego
zarządzenia. Dodać też trzeba, że poza wskazaniem bezwzględnej przyczyny
odwoławczej, skazany podnosi również okoliczności, które nie wymagają podjęcia
działania z urzędu w trybie art. 9 § 2 k.p.k. i z tego względu wniosek sygnalizacyjny
w tym zakresie należało pozostawić bez rozpoznania.
[WB]
[r.g.]
