III KK 7/25
POSTANOWIENIE
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 25 lutego 2025 r.
SSN Jarosław Matras
w sprawie M.P.
wobec którego postępowanie karne z art. 160 § 3 k.k. i in.
warunkowo umorzono
po rozpoznaniu w Izbie Karnej
na posiedzeniu w trybie art. 535 § 3 k.p.k.
w dniu 25 lutego 2025 r.,
kasacji wniesionej przez obrońcę
od wyroku Sądu Okręgowego w Tarnowie
z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 157/24,
utrzymującego w mocy wyrok Sądu Rejonowego w Tarnowie
z dnia 24 stycznia 2024 r., sygn. akt II K 1247/23,
[WB]
postanowił:
1. oddalić kasację jako oczywiście bezzasadną;
2. obciążyć oskarżonego kosztami sądowymi postępowania
kasacyjnego.
UZASADNIENIE
Wyrokiem z dnia 24 stycznia 2024 r. sygn. akt II K 1247/23, Sąd Rejonowy w
Tarnowie warunkowo umorzył - na okres próby wynoszący rok - postępowanie
karne przeciwko oskarżonemu M. P. o zarzucony mu czyn, stanowiący występek z
III KK 7/25
2
art. 160 § 3 k.k. i art. 157 § 2 i 3 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k. Nadto, zasądził od
oskarżonego na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy
Postpenitencjarnej świadczenie pieniężne w kwocie 500 złotych.
Wyrok ten w całości zaskarżył obrońca oskarżonego zarzucając mu:
„I. sprzeczność ustaleń faktycznych z zebranym materiałem dowodowym
polegającą na przyjęciu, że:
1. pokrzywdzony, kiedy został zaatakowany przez psa na należącej do niego
posesji, uciekł z powrotem na posesję należącą do oskarżonego, gdyż to
ustalenie nie broni się w świetle zasad logiki i doświadczenia życiowego;
2. oskarżonemu zgłaszano obawy związane z psem luźno biegającym po
okolicy, a ten nie reagował na nie - ponieważ takie ustalenie nie wynika z
żadnych dowodów zgromadzonych w sprawie;
3. świadek M. N. widział, że pies jest nieprawidłowo zabezpieczony przez
oskarżonego na terenie posesji, a nadto widział tego psa w odległości kilku
kilometrów od posesji oskarżonego - co pozostaje również w sprzeczności z
logiką i zasadami doświadczenia życiowego;
4. świadek M. N. 1 potwierdziła, że oskarżonemu zgłaszano obawy związane z
psem biegających luzem po okolicy, a to ustalenie w ogóle nie wynika z
treści zeznań M. N. 1 ;
5. posesja oskarżonego jest częściowo ogrodzona, podczas gdy jest ona
ogrodzona w pełni, co potwierdził sam oskarżony, sąd zaś mógł dowiedzieć
się, czy tak jest w rzeczywistości na podstawie oględzin posesji, ale dowodu
na tę okoliczność nie przeprowadził (mimo zgłoszonego przez oskarżonego
w tym zakresie wniosku dowodowego);
6) pies oskarżonego posiadał w środowisku opinię agresywnego, czego też nie
potwierdza zgromadzony w sprawie materiał dowodowy;
7) opinia biegłego kynologa stała się elementem podstawy faktycznej tego
orzeczenia, mimo że nie zweryfikowano dokładnie jego kwalifikacji, które już
choćby z racji na wiek biegłego (ponad 85 lat) mogły nie dawać rękojmi, że ten
dowód jest faktycznie przydatny do poczynienia ustaleń faktycznych; poza tym
biegły nie miał bezpośrednio kontaktu ze zwierzęciem i nie może czysto
teoretycznie wypowiadać się na temat jego zachowań;
III KK 7/25
3
II. obrazę przepisów prawa procesowego w postaci art. 60 § 1 k.p.k., która polegała
na nieskontrolowaniu przesłanek wniesionego w przedmiotowej sprawie aktu
oskarżenia i prowadzeniu postępowania na podstawie skargi oskarżyciela
publicznego, który objął ściganiem z urzędu zarzucany czyn, w sytuacji gdy brak
było podstaw do uznania, że wymagają tego ochrona praworządności czy interes
społeczny.”
Stawiając powyższe zarzuty, obrońca wniósł o zmianę wyroku przez uniewinnienie
oskarżonego od czynu zarzuconego mu w akcie oskarżenia lub o uchylenie wyroku
w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej
instancji.
Wyrokiem z dnia 29 maja 2024 r., sygn. akt II Ka 157/24, Sąd Okręgowy w
Tarnowie zaskarżony wyrok utrzymał w mocy.
Kasację w tej sprawie złożył obrońca oskarżonego M. P. Zaskarżając wyrok
sądu odwoławczego w całości, zarzucił mu: „wystąpienie bezwzględnej przyczyny
odwoławczej (art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k.) w postaci niezdolności sędziego do
orzekania w tej sprawie lub podlegania przez niego wyłączeniu z mocy prawa (art.
40 k.p.k.). Oprócz bezwzględnej przyczyny odwoławczej należy stwierdzić inne
uchybienia, których dopuścił się sąd orzekający w sprawie, sprowadzające się
przede wszystkim do nieodniesienia się do wszystkich zgłoszonych w apelacji
zarzutów.”
W konkluzji obrońca wniósł o uchylenie wyroku w całości i przekazanie tej
sprawy do ponownego rozpoznania sądowi drugiej instancji.
W odpowiedzi na kasację obrońcy oskarżonego, Prokurator Rejonowy w
Tarnowie wniósł o jej oddalenie jako oczywiście bezzasadnej.
Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
Kasację obrońcy oskarżonego należało oddalić w trybie przewidzianym w art.
535 § 3 k.p.k. Zgodnie z treścią art. 523 § 2 k.p.k. kasację na korzyść można
wnieść jedynie w razie skazania oskarżonego za przestępstwo lub przestępstwo
skarbowe na karę pozbawienia wolności bez warunkowego zawieszenia jej
wykonania; w przypadku innego rozstrzygnięcia dla dopuszczalności kasacji
wniesionej przez stronę konieczne jest podniesienie zarzutu istnienia uchybienia z
art. 439 § 1 k.p.k. (art. 523 § 4 pkt 1 k.p.k.). Oznacza to, że wyrok warunkowo
III KK 7/25
4
umarzający postępowanie, a taki prawomocny wyrok zapadł w tej sprawie, w
kasacji wniesionej przez stronę może być zaskarżony wyłącznie z powodu
uchybienia z art. 439 k.p.k. W tej sprawie postawiony przez obrońcę zarzut
rzeczywiście wskazuje na uchybienie, które zarówno w sferze formalnej jak i
merytorycznej mieści się w art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k., a zatem, kasacja nie ma
charakteru pozornego, gdzie konstrukcja zarzutu kasacji tylko w warstwie formalnej
nawiązuje do konstrukcji uchybienia z art. 439 § 1 k.p.k. a w istocie oparta jest na
takich okolicznościach, które nie mieszczą się w podstawach wskazanych w art.
439 § 1 k.p.k. O ile zatem ten zarzut postawiony w kasacji jest dopuszczalny o tyle
zarzut nieodniesienia się do zarzutów postawionych w apelacji nie może być
przedmiotem kontroli kasacyjnej (zarzut ten nie jest dopuszczalny).
Podniesiony w kasacji zarzut naruszenia art. 439 § 1 pkt 1 k.p.k. okazał się
oczywiście bezzasadny. W przypadku naruszenia tego przepisu bezwzględna
przyczyna odwoławcza zachodzi wtedy, gdy w wydaniu orzeczenia brała udział
osoba nieuprawniona lub niezdolna do orzekania bądź podlegająca wyłączeniu na
podstawie art. 40 k.p.k. Przedstawione przez obrońcę skazanego argumenty,
mające świadczyć o silnym i emocjonalnym stosunku sędziego odwoławczego do
przedmiotu tej sprawy, wynikającym ze zdarzenia, w którym sędzia ten
uczestniczył, a co do okoliczności którego to zdarzenia wypowiedział się sędzia w
trakcie uzasadnienia wyroku, nie mają charakteru okoliczności wskazanych w art.
40 § 1 pkt 1 k.p.k. ani także nie mieszczą się w kategorii niezdolności sędziego do
orzekania. Wskazana w art. 40 § 1 pkt 1 k.p.k. przyczyna wyłączenia sędziego od
udziału w sprawie opiera się na zasadzie nemo iudex in causa sua i zachodzi
zarówno wówczas, gdy sprawa dotyczy samego sędziego, a zatem gdy jest on
stroną w tej sprawie, jak również wtedy, gdy wynik sprawy karnej może wywrzeć
bezpośredni wpływ na uprawnienia i obowiązki prawne tego sędziego. To, że
sędzia był wcześniej uczestnikiem traumatycznego zdarzenia z udziałem psów, nie
oznacza, iż sprawa oskarżonego M. P. o czyn, w którym doszło do pogryzienia
przez psa pokrzywdzonego T. B. mogła w jakikolwiek sposób wpływać na sytuację
(prawną lub życiową) tego sędziego. Idąc myślą autora kasacji sędzia, który brał
udział kiedyś w wypadku drogowym jako pokrzywdzony nie mógłby nigdy orzekać
w sprawach dotyczących wypadku drogowego, a sędzia, który padł ofiarą czynu
III KK 7/25
5
kradzieży nie mógłby orzekać co do takiego rodzaju czynów. Na marginesie trzeba
dodać, że jeśli strona mogłaby w takiej okoliczności upatrywać możliwości braku
obiektywizmu danego sędziego, to ewentualnie może rozważać złożenie wniosku o
wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. Ewentualne oparcie uchybienia
procesowego na naruszeniu przepisu art. 41 § 1 k.p.k. nie lokuje się jednak w art.
439 § 1 k.p.k.
Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu.
[J.J.]
[a.ł]
