III KK 619/25
WYROK
W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
Sąd Najwyższy w składzie:
Dnia 26 lutego 2026 r.
SSN Piotr Mirek (przewodniczący, sprawozdawca)
SSN Marek Pietruszyński
SSN Paweł Wiliński
Protokolant Kamila Zacharz
przy udziale prokuratora Prokuratury Regionalnej delegowanego do Prokuratury
Krajowej Jerzego Kopcia
w sprawie M. H.
skazanego z art. 56 ust. 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przeciwdziałaniu
narkomanii
po rozpoznaniu w Izbie Karnej na rozprawie w dniu 26 lutego 2026 r.,
kasacji wniesionej przez Prokuratora Generalnego - na niekorzyść,
od wyroku Sądu Okręgowego w Kielcach
z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt IX Ka 1751/24,
zmieniającego wyrok Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim
z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. akt II K 201/24,
uchyla zaskarżony wyrok w pkt I.1. i w tym zakresie przekazuje
sprawę Sądowi Okręgowemu w Kielcach do ponownego
rozpoznania w postępowaniu odwoławczym.
[J.J.]
III KK 619/25
2
Marek Pietruszyński Piotr Mirek Paweł Wiliński
UZASADNIENIE
Sąd Rejonowy w Ostrowcu Świętokrzyskim, wyrokiem z dnia 17 lipca 2024 r.,
sygn. akt II K 201/24, uznał oskarżonego M. H, za winnego tego, że w dniu 8 stycznia
2024 r. w O., w woj. […], wbrew przepisom ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o
przeciwdziałaniu narkomanii (dalej: u.p.n.), uczestniczył w obrocie znacznej ilości
środków odurzających, o łącznej masie 463,68 g w postaci suszu ziela konopi innych
niż włókniste, poprzez ich odsprzedanie za kwotę 8300 zł i przekazanie J. P. celem
dalszej dystrybucji, czym wyczerpał znamiona przestępstwa z art. 56 ust. 3 u.p.n. i
za to wymierzył mu karę 3 lat pozbawienia wolności oraz karę grzywny w wymiarze
100 stawek dziennych po 30 zł każda. Na podstawie art. 70 ust 4 u.p.n orzekł od
oskarżonego nawiązkę na rzecz Stowarzyszenia „N. ” w K. w kwocie 3000 zł, z
przeznaczeniem na cel związany z zapobieganiem i zwalczaniem narkomanii, a na
podstawie art. 70 ust. 4a u.p.n. świadczenie pieniężne na rzecz Funduszu Pomocy
Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej w kwocie 3000 zł. Na podstawie
art. 70 ust. 1 u.p.n. orzekł również o przepadku.
Apelację od powyższego wyroku wniósł oskarżony. Zaskarżając go w całości
zarzucił obrazę przepisów postępowania, a to art. 4 k.p.k., art. 5 § 2 k.p.k., art. 7
k.p.k. w zw. z art. 92 k.p.k. w zw. z art. 410 k.p.k. oraz art. 424 § 1 pkt 1 k.p.k., a
także błąd w ustaleniach faktycznych. Oskarżony wniósł o zmianę zaskarżonego
wyroku poprzez uniewinnienie go od zarzucanego mu czynu.
Sąd Okręgowy w Kielcach, wyrokiem z dnia 6 lutego 2025 r., sygn. akt IX Ka
1751/24, w zakresie dotyczącym oskarżonego M. H, zmienił zaskarżony wyrok w ten
sposób, że: uchylił orzeczenie o karze grzywny (pkt I.1.), orzeczoną karę
pozbawienia wolności obniżył do 2 lat (pkt I.2), zwolnił oskarżonego od ponoszenia
kosztów sądowych orzeczonych w pkt XVIII (pkt 1.3). W pozostałej części
zaskarżony wyrok utrzymał w mocy (pkt II).
Kasację od powyższego wyroku wniósł Prokurator Generalny, zaskarżając
rozstrzygnięcie Sądu odwoławczego w zakresie dotyczącym oskarżonego M. H. , w
części zmieniającej orzeczenie Sądu pierwszej instancji poprzez uchylenie
III KK 619/25
3
obligatoryjnej kary grzywny. Skarżący zarzucił rażące i mające istotny wpływ na treść
wyroku naruszenie przepisu prawa karnego materialnego, a to art. 56 ust. 3 u.p.n.,
polegające na wadliwej zmianie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie I części
dyspozytywnej wyroku Sądu Rejonowego w Ostrowcu Świętokrzyskim z dnia 17 lipca
2024 r., sygn. akt II K 201/24, dokonanej w ramach skontrolowania orzeczenia Sądu
pierwszej instancji w zakresie zarzutów podniesionych w apelacji oskarżonego,
poprzez uchylenie orzeczonej wobec oskarżonego M. H, na podstawie art. 56 ust. 3
u.p.n., kary grzywny w wysokości 100 stawek dziennych, przy ustaleniu wysokości
jednej stawki dziennej na kwotę 30 zł, podczas gdy wymieniony przepis przewiduje
obligatoryjny nakaz koniunkcyjnego orzeczenia kary grzywny i kary pozbawienia
wolności od lat 2 do 12, co nakazywało jego zastosowanie i wymierzenie obu kar
wobec oskarżonego M. H, w związku z uznaniem go za winnego popełnienia czynu
z art. 56 ust. 3 u.p.n.
Mając na względzie powyższe, skarżący wniósł o uchylenie wyroku w
zaskarżonej części i przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi odwoławczemu do
ponownego rozpoznania.
Sąd Najwyższy stwierdził, co następuje.
Kasacja jest zasadna. Rację ma Prokurator Generalny, gdy wywodzi, że
rozstrzygając w przedmiocie wymiaru kary za czyn stypizowany w art. 56 ust. 3
u.p.n., sąd jest kategorycznie związany ramami ustawowego zagrożenia
przewidzianymi przez ustawodawcę dla tego typu czynu zabronionego. Wykładnia
językowa oraz systemowa wskazanego przepisu nie pozostawia wątpliwości, iż
sankcja za wprowadzanie do obrotu znacznej ilości narkotyków ma charakter
kumulatywny, co wynika wprost z użycia spójnika „i” łączącego karę grzywny oraz
karę pozbawienia wolności. W polskim systemie prawa karnego spójnik ten oznacza
koniunkcję, a co za tym idzie, obliguje organ orzekający do wymierzenia obu tych kar
łącznie, bez możliwości dokonania wyboru pomiędzy nimi czy rezygnacji z jednej na
rzecz drugiej. Nie ma zatem racji Sąd odwoławczy, gdy na gruncie niniejszej sprawy
twierdzi, że obecnie orzeczenie grzywny nie jest obligatoryjne. Podstawą
rozstrzygnięcia w sprawie skazanego są bowiem przepisy u.p.n., o jednoznacznym
brzmieniu, a nie art. 33 § 2 k.k., który przewiduje rozwiązanie fakultatywne. Art. 53
ust. 3 u.p.n. stanowi w tym wypadku lex specialis i to na jego podstawie należało
III KK 619/25
4
orzec karę grzywny.
Należy przy tym podkreślić, że ratio legis tak skonstruowanej sankcji wynika z
ekonomicznego charakteru przestępczości narkotykowej: skoro sprawca działa w
celu osiągnięcia korzyści majątkowej z handlu substancjami zabronionymi na dużą
skalę, to odpowiedź karna państwa musi być dwutorowa i obejmować zarówno
izolację społeczną, jak i realną dolegliwość finansową. Sąd nie posiada w tym
zakresie swobody decyzyjnej, a ewentualna trudna sytuacja osobista i rodzinna
oskarżonego może wpływać jedynie na wysokość grzywny poprzez ustalenie
odpowiedniej liczby stawek dziennych oraz ich wysokości i nie stanowi podstawy do
całkowitego odstąpienia od jej wymierzenia.
Z powyższych względów orzeczenie obu kar łącznie jest ustawowym
obowiązkiem sądu, warunkującym zgodność wyroku z obowiązującym porządkiem
prawnym. Uchylenie przez Sąd odwoławczy wyroku Sądu pierwszej instancji w
części zawierającej orzeczenie o grzywnie stanowiło rażącą obrazę prawa
materialnego, która miała istotny wpływ na treść zaskarżonego wyroku. Prowadziło
bowiem do wymierzenia kary nieprzewidzianej przez ustawę dla tego konkretnego
przestępstwa, za które skazano oskarżonego, uwalniając go – bez podstawy prawnej
– od ponoszenia tej dolegliwości karnej, jaką stanowi kara grzywny.
Uwzględniając zatem kasację Prokuratora Generalnego należało uchylić
wyrok Sądu Okręgowego w Kielcach w zaskarżonej części i w tym zakresie
przekazać sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania w postępowaniu
odwoławczym. Przy rozstrzyganiu sprawy Sąd odwoławczy uwzględni
przedstawione wyżej zapatrywania prawne Sądu Najwyższego.
[J.J.]
[a.ł]
Marek Pietruszyński
Piotr Mirek
Paweł Wiliński
